Thanh niên Việt-Trung phát triển tình đoàn kết

Sáng 22/12, tại Hà Nội, ông Lê Hồng Anh, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và ông Tập Cận Bình, Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã gặp gỡ, giao lưu với đại diện thanh niên hai nước Việt Nam-Trung Quốc đang tham dự "Gặp mặt hữu nghị thanh niên Việt-Trung lần thứ 12."

Phó Chủ tịch nước Tập Cận Bình tại buổi gặp gỡ. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Cùng tham dự cuộc gặp có bà Hà Thị Khiết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương và đại diện nhiều bộ, ban, ngành, đoàn thể Việt Nam; Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Khổng Huyễn Hựu; cùng các thanh niên tiêu biểu của hai nước Việt Nam, Trung Quốc.

Phát biểu tại cuộc gặp mặt, Thường trực Ban Bí thư Lê Hồng Anh khẳng định, Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng có nhiều điểm tương đồng về văn hóa, xã hội. Quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nước đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông, cùng nhiều thế hệ lãnh đạo hai nước dày công vun đắp. Đây là nhân tố góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng ở mỗi nước trong thế kỷ 20.

Bước sang thế kỷ 21, mối quan hệ giữa hai nước tiếp tục được củng cố và phát triển, nâng lên thành "quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện," với phương châm 16 chữ và tinh thần 4 tốt. Thường trực Ban Bí thư biểu dương sáng kiến và kết quả tích cực của các cuộc giao lưu thanh niên Việt-Trung trong thời gian qua; nhấn mạnh thanh niên là lực lượng rường cột, chủ nhân của đất nước, người kiến tạo tương lai, có vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển mỗi nước và nối tiếp truyền thống cha anh, phát triển tình đoàn kết hữu nghị giữa hai dân tộc.

Thường trực Ban Bí thư tin tưởng thành công của cuộc giao lưu lần này sẽ tiếp tục củng cố và thúc đẩy tình hữu nghị, sự tin cậy lẫn nhau giữa thanh niên hai nước; mong muốn thế hệ trẻ tiếp tục sáng tạo những hình thức thiết thực và đẩy mạnh giao lưu, nhằm nâng cao hiệu quả của công tác thanh niên, đồng thời góp phần vào công cuộc xây dựng và phát triển của mỗi nước.

Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình bày tỏ vui mừng được gặp gỡ với thế hệ trẻ hai nước Việt-Trung, nhấn mạnh thanh niên ngày mai sẽ trở thành trụ cột của xã hội. Tình hữu nghị truyền thống Việt-Trung được xây đắp từ trong các cuộc cách mạng gian khổ, lâu dài, là tâm huyết của các thế hệ lãnh đạo hai nước. Với sự cố gắng chung của cả hai bên, quan hệ Việt-Trung đã từng bước phát triển và ngày càng đi vào chiều sâu. Năm 2010, kim ngạch thương mại hai chiều đã vượt mức 30 tỷ đô la Mỹ, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.

Trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, lãnh đạo cấp cao hai nước đã đạt được nhận thức chung quan trọng về việc làm sâu sắc hơn tình hữu nghị Việt-Trung trong tình hình mới.

Phó Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khẳng định, tình hữu nghị đời đời bền vững giữa Trung Quốc và Việt Nam phù hợp với lợi ích căn bản của hai nước, cũng là nguyện vọng chung của nhân dân hai nước. Việc gìn giữ và phát huy tình đoàn kết hữu nghị giữa hai nước là trách nhiệm và nghĩa vụ của thế hệ trẻ hai nước.

Phó Chủ tịch Trung Quốc đề nghị thanh niên hai nước tiếp tục kế thừa tình hữu nghị truyền thống Việt-Trung và mang sức sống mới cho sự phát triển mối quan hệ láng giềng hữu nghị truyền thống giữa hai nước, trở thành những sứ giả và cầu nối vững chắc của tình đoàn kết hữu nghị Việt Nam-Trung Quốc./.

Đỗ Quyên (TTXVN/Vietnam+)

Người Trung Quốc nghĩ gì về Việt Nam?

Vương Cẩm Tư người Cát Lâm, nay ở Bắc Kinh. Tốt nghiệp nghiên cứu sinh Đại học Bắc Kinh ngành truyền thông điện ảnh, từng làm nhà báo, ca sĩ. Nay hoạt động tự do. Hội viên Hội Lịch sử Thế chiến II TQ, nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế. Sau đây chúng tôi xin trích dịch bài viết suy nghĩ tìm hiểu về cuộc chiến tranh 1979 của Vương Cẩm Tư khi du lịch sang Việt Nam. Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo, nó phản ánh quan điểm của một nguời dân Trung Quốc thuộc thế hệ trẻ. 

 Các mũi tiến của quân Trung Quốc xâm lấn biên giới Việt Nam năm 1979

Khác với tư duy quen thuộc của người Trung Quốc, trong mắt người Việt Nam, chiến tranh Trung-Việt không chỉ là cuộc chiến “Trung Quốc tự vệ đánh trả Việt Nam ???” kéo dài nhiều năm sau năm 1979 như dưới góc nhìn của người Trung Quốc, mà còn gồm cả cái gọi là sự “xâm chiếm” Việt Nam do các vương triều Trung Quốc trước đây tiến hành kéo dài tới hai nghìn năm kể từ thời Đông Hán.

Thượng tuần tháng 9 năm 2010, tác giả Vương Cẩm Tư xuất phát từ Bắc Kinh cùng mấy người bạn đến Việt Nam xem tình hình thị trường gỗ hồng mộc. Lúc rảnh rỗi, chúng tôi đã tìm hiểu về cuộc chiến “Trung Quốc tự vệ đánh trả Việt Nam”.

Đối với một người lớn lên ở vùng Đức Huệ tỉnh Cát Lâm như tôi, Việt Nam là nơi rất xa xôi, hầu như tôi không có quan hệ gì với quốc gia này. Thế nhưng mối liên hệ [với Việt Nam] lại từng gần gũi đến thế, bởi lẽ hồi ở tuổi thiếu niên tôi nhận được sự giáo dục chủ nghĩa yêu nước chính tông và lây nhiễm chủ nghĩa anh hùng cách mạng, quen thuộc “Phong thái nhuốm máu” và “Vòng hoa dưới núi cao” [bài hát và tiểu thuyết Trung Quốc viết về chiến tranh 1979], từng cùng thày trò toàn trường nghe các anh hùng Lão Sơn [một ngọn núi ở Hà Giang, nơi Trung Quốc tấn công lấn chiếm đất Việt Nam] báo cáo chuyên đề tại Cung Văn hoá công nhân Đức Huệ, tôi lại còn hăng máu đòi ra tiền tuyến Việt Nam liều mạng với quốc gia này mà không ngại hy sinh, cho dù sức mình còn chưa xách nổi ngọn giáo có tua hồng.

Để tìm hiểu cuộc chiến “Trung Quốc tự vệ đánh trả Việt Nam”, tôi có chủ ý đi thăm Bảo tàng Quân đội Việt Nam tại Hà Nội. Thật may là Bảo tàng này ở ngay chếch phía trước Đại sứ quán Trung Quốc, cách chưa đầy 100 mét, nhà Bảo tàng không lớn.

Tác giả từng thăm Bảo tàng Quân sự cách mạng Trung Quốc tại Bắc Kinh, cảm thấy cực ký hùng vĩ, oách hơn Bảo tàng Việt Nam nhiều. Quy mô và phong thái hai nhà bảo tàng quân sự của hai nước nên là sự thể hiện và hình ảnh thu nhỏ các mặt sức mạnh kinh tế, diện tích lãnh thổ và sức mạnh quân sự của hai nước.

Nhưng vào xem thì căn bản chẳng có trưng bày nội dung về cuộc chiến “Trung Quốc tự vệ đánh trả Việt Nam”, chỉ có các tư liệu Trung Quốc giúp Việt Nam chống Mỹ. Máy ảnh tôi mang theo thế là vô dụng, tôi cảm thấy có chút hẫng hụt.

Thỉnh thoảng có du khách Trung Quốc vào xem Bảo tàng, họ đến Việt Nam theo các đoàn du lịch. Khi nhập cảnh họ được [các nhân viên hải quan Trung Quốc] nhắc nhở chớ nói chuyện với người Việt Nam về cuộc chiến tranh này nhằm tránh tổn thương tình cảm của đối phương. Nhưng tôi thì bất chấp cái tình cảm gì gì ấy, xông thẳng tới hai nhân viên đứng ngoài sân Bảo tàng Quân đội Việt Nam hỏi cho ra nhẽ. Họ cũng mặc quân phục, một nam một nữ. Vì không hiểu tiếng Trung Quốc tôi nói nên họ lập tức đi gọi một hướng dẫn viên du lịch Việt Nam đến. Anh này chừng 30 tuổi, nói tiếng Trung rất thạo.

Nghe tôi hỏi đoạn lịch sử ấy, nụ cười của anh trở nên nghiêm trang: “Tôi biết Trung Quốc các ông tuyên truyền đây là cuộc chiến phản kích tự vệ, nhưng ông hãy thử nghĩ xem, có thể như thế được không? Việt Nam chúng tôi một nước nhỏ thế này mà có thể xâm lược nước các ông được sao? Hồi ấy cuộc Cách mạng Văn hoá của các ông vừa mới chấm dứt, rất nhiều mâu thuẫn và nguy cơ chưa giải quyết được, các ông bèn xâm lược Việt Nam để đổ vấy nguy cơ. Dĩ nhiên nguyên nhân không chỉ có vậy.”

Tôi nói, vì Việt Nam quấy nhiễu biên giới và xua đuổi Hoa kiều nên Trung Quốc mới phản kích tự vệ. Anh ta nói, chúng ta hãy tạm chưa tranh cãi ai sai ai đúng. Ai ngờ hướng dẫn viên du lịch Việt Nam này nhắc đến cả chuyện Nhật Bản bắt giữ thuyền trưởng Trung Quốc đi váo vùng biển đảo Điếu Ngư [Nhật gọi là Senkaku]. “Tôi thấy nhiều thành phố Trung Quốc bắt đầu [biểu tình chống Nhật], thực ra đó là kết quả việc chính phủ và giới truyền thông Trung Quốc kích động. Người Trung Quốc các ông quá thù hận. Người Việt Nam chúng tôi xưa nay không bao giờ thù hận nước khác, chúng tôi là một dân tộc hoà bình.” – anh nói.

Điều khiến tôi kinh ngạc không phải ở chỗ anh ta nói có đúng hay không mà là tôi không nghĩ anh hiểu Trung Quốc nhiều như vậy. Bên cạnh còn có một người Việt Nam biết tiếng Trung nói xen vào: Trung Quốc các ông một mặt nói thù hận là không hợp trào lưu của loài người, một mặt lại hết mức thù hằn Nhật Bản và các nước khác. Như thế chẳng phải là tự mâu thuẫn với mình, rất giả dối đó sao? Kinh tế các ông có thành công nữa cũng không được người ta tôn trọng.

Tôi bảo, Nhật Bản có sai, họ cũng từng xâm lược Việt Nam, Trung Quốc căm thù là bình thường, nhưng nhà nước chúng tôi không kích động, người Trung Quốc chúng tôi không căm thù Việt Nam.

Tôi kể, khi lính Trung Quốc gánh nước cho phụ nữ Việt Nam thì bị người phụ nữ ấy bắn lén từ sau lưng mà hy sinh, cả đến trẻ con Việt Nam 11, 12 tuổi cũng bắn giết Giải phóng quân, thật là lấy oán trả ơn. Tôi hỏi hướng dẫn viên du lịch thấy chuyện ấy như thế nào, anh bảo: “Các ông xâm lược vào đây, có thể nào không đánh các ông hay sao?”

Tôi cảm thấy đây là chuyện làm người Trung Quốc chúng ta xấu hổ khó xử. Sau này hướng dẫn viên du lịch ấy có gửi E-mail cho tôi, trình bày quan điểm của Việt Nam đối với cuộc chiến tranh này, viết bằng Trung văn.

Cho dù nhà Bảo tàng Quân đội Việt Nam không có nội dung cuộc chiến “Trung Quốc tự vệ đánh trả Việt Nam” nhưng khi tôi đến Bảo tàng Quốc gia Việt Nam thì lại nhìn thấy cái gọi là ghi chép về việc các vương triều Trung Quốc trước đây xâm lược Việt Nam; tại đây người ta có phân phát các tài liệu tiếng Trung Quốc giới thiệu lịch sử chuyện đó. Lại còn có trưng bày cái gọi là “Trung Quốc chiếm Việt Nam lâu tới 1000 năm”.

[Tài liệu của] Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc viết bằng Trung văn giới thiệu thế này: “Nhân dân Việt Nam từng nhiều lần bị nước ngoài xâm lược, gồm các vương triều Trung Quốc trước đây như triều Tống (thế kỷ 11), triều Nguyên (thế kỷ 13), triều Minh (thế kỷ 15) và triều Thanh (thế kỷ 18).” Người Việt Nam tự hào vì đã đánh bại quân Trung Quốc từ phương Bắc đến, lưu lại nhiều cái gọi là sự tích anh hùng “Chống Nguyên”, “Chống Minh” và “Chống Trung Quốc”. Trong thời gian đó liên tiếp xảy ra các cuộc khởi nghĩa anh hùng do Hai Bà Trưng (đời Hán), Triệu Trinh Nương (đời Tam Quốc), Mai Thúc Loan (đời Đường), Dương Đình Nghệ (đời Ngũ đại thập quốc) lãnh đạo chống lại sự thống trị tàn bạo của Trung Quốc, nhưng đều bị đàn áp.” Những nhân vật ấy được người Việt Nam coi là thần minh phù hộ bình yên và mưa thuận gió hòa để thờ cúng.

Chữ trên ảnh:
Thành phố Hải Phòng Việt Nam dựng tượng Lê Chân, người được gọi là “nữ anh hùng” chống lại sự thống trị của nhà Đông Hán Trung Quốc.
Vương Cẩm Tư chụp. Ngày 10/9/2010 tại Hải Phòng.


Tác giả Vương Cẩm Tư còn thấy tại trung tâm Hải Phòng, một thành phố ở miền Bắc Việt Nam, có dựng một bức tượng đồng cao hơn ba chục mét, theo giới thiệu là “bà Lê Chân nữ anh hùng Việt Nam chống Trung Quốc xâm lược thời kỳ Đông Hán”.

Tương truyền Lê Chân xinh đẹp, tính tình hiền thục, quan lại Trung Quốc thèm khát muốn lấy làm vợ. Cả gia đình Lê Chân phản đối, kết quả quan Trung Quốc giết người nhà Lê Chân. Quyết tâm trả thù cho gia đình mình, bà Lê Chân vô cùng đau buồn căm phẫn về quê triệu tập binh sĩ tình nguyện chiến đấu anh dũng, cuối cùng bà hy sinh vẻ vang.

Tại Việt Nam, các nơi đều có nhiều nghĩa trang quân nhân, chủ yếu là kết quả chiến tranh với Mỹ, tiếp sau là các binh sĩ Việt Nam chết trong tác chiến với quân đội Trung Quốc; có thể thấy người Việt Nam vẫn rất tôn trọng họ. Nghe nói có phụ nữ trung niên Việt Nam không bán hàng cho người Trung Quốc, nguyên nhân do chồng bà bị quân đội Trung Quốc bắn chết trong cuộc chiến tranh Trung-Việt hồi trước.

“Hiện nay việc hoạch định biên giới trên bộ giữa hai nước Trung-Việt đã được giải quyết. Theo nguồn tin tin cậy, nước ta có một anh hùng chiến đấu năm xưa từng cố thủ trận địa, coi thường cái chết, có thành tích nổi bật, nhưng cuối cùng khi phân chia biên giới thì trận địa đó lại thuộc về Việt Nam; mới đầu tư tưởng người anh hùng ấy rất không thông, về sau anh đã nghĩ thông suốt, lợi ích quốc gia trên hết.”

Nói tới chuyện cách nhìn nhận người Trung Quốc, nhiều người Việt Nam đánh giá còn được, cũng có người nói thẳng: “Thường thôi”, “Không tốt, không bằng Nhật”. Lý do là Trung Quốc còn đe dọa họ, phẩm chất người Trung Quốc không tốt, bịp bợm lừa đảo; chất lượng hàng Trung Quốc không tốt, xe máy dùng 1-2 năm là hỏng; xe máy Nhật cấp cao hơn, dùng lâu bền. Quả vậy, tại Việt Nam tôi thấy xe máy hàng đàn mà hầu như rất ít xe Trung Quốc, tuyệt đại đa số là xe Nhật.

Lần này tôi sang Việt Nam đúng vào dịp đại lễ 1000 năm thủ đô Hà Nội Việt Nam, tại nhiều nơi có thể cảm nhận thấy ảnh hưởng lớn của lịch sử, văn hoá Trung Quốc.

Phụ nữ Việt Nam dung nhan xinh đẹp, thân hình nhỏ nhắn, dáng đi uyển chuyển.

Như có người nói, trong lịch sử mấy nghìn năm của mình, Việt Nam chiến tranh nhiều, hoà bình ít, xáo động nhiều, yên ổn ít, [ngườì Việt Nam] không suy tính quá nhiều những ân oán trong lịch sử và quý trọng hoà bình không dễ đến với mình.

Năm 2010 là dịp kỷ niệm 60 năm Trung Quốc-Việt Nam lập quan hệ ngoại giao, hai nước tận hưởng hoà bình, người buôn bán đi lại ngày càng thân mật, Hữu Nghị Quan thực sự hưởng tình hữu nghị chứ không phải là tranh chấp và khói súng. Phần lớn người Việt Nam rất nhiệt tình với Trung Quốc. Trên đoàn tàu hỏa cũ nát từ Hải Phòng đi thủ đô Hà Nội, tôi trò chuyện với các cô gái Việt Nam bằng thứ tiếng Anh đơn giản. Có một anh chàng chỉ biết nhõn một câu tiếng Trung nói oang oang với tôi trước mặt mọi người trên toa tàu: “Tôi yêu bạn!” Chúng tôi đều cười.

Nguyễn Hải Hoành lược dịch

Các ghi chú trong dấu [ ] là của người dịch

Bối cảnh cuộc chiến tranh 1979.
Năm 1975, Việt Nam thống nhất đất nước, bước ra khỏi cuộc chiến tranh khốc liệt kéo dài 30 năm giành độc lập dân tộc. Nền kinh tế của Việt Nam bị phá hủy hoàn toàn, cuộc sống của người dân vô cùng khó khăn. Thêm vào đó, chế độ diệt chủng PônPốt phát động cuộc chiến gây hấn ở biên giới phía nam của Việt Nam. Lợi dụng tình huống này "người bạn lớn" Trung Quốc, dùng chiến lược biển người, xua quân xâm lấn lãnh thổ Việt Nam ở phần biên giới phía bắc, và sau đó mở cuộc chiến tuyên truyền nhằm cố tình thay đổi lịch sử.

Dọc theo suốt chiều dài biên giới phía bắc của tổ quốc, những tấm bia tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ anh dũng hy sinh trong các cuộc chiến chống sự xâm lăng của Trung Quốc, vẫn trang nghiêm đứng đó, tạo nên một biên giới tâm linh vĩnh cửu bảo vệ tổ quốc. Trên tất cả các tâm bia này đều ghi rõ tên tuổi của các liệt sĩ, họ đều đã ngã xuống khi tuổi đời còn chưa đến 20.

Nguồn:
- 越南人眼中的中越战争：贫穷落后是中国造成 2010-12-16 光明网
http://military.china.com/history4/62/20101216/16297986.html
- 越南人看中越战争：贫穷落后是中国造成 星岛环球网
www.stnn.cc 2010-12-21
http://history.stnn.cc/war/201012/t20101216_1476515.html
- 越南怎样看待中越战争 (2010-12-14 21:57)
http://blog.sina.com.cn/wangjinsi918

Suy nghĩ về Trung Quốc

Dù mới học ở Anh được gần 6 tháng nhưng tôi đã khá quen với những câu hỏi thăm (dò) của một số bạn Trung Quốc kiểu như "Việt Nam bây giờ giàu lắm phải không?" hay "Việt Nam bây giờ phát triển như thế nào rồi mà sao các nhà đầu tư cứ như muốn rút khỏi Trung Quốc để nhảy sang Việt Nam?". 

Nguyễn Thanh Hằng là một sinh viên Việt Nam đang học ở Anh

Tất nhiên đó là câu hỏi của một số người đã đi làm được vài năm, và câu hỏi của họ nhiều khi không phải như một sự hỏi thăm bình thường mà là thăm dò thì đúng hơn. Tôi chỉ trả lời: "Không, Việt Nam vẫn còn nghèo và còn nhiều việc phải làm."

Những người bạn của tôi ở khu vực Đông Á nhìn sẽ dễ bị lầm tưởng là tất cả đều người Trung Quốc nhưng khi hỏi thăm về quốc tịch thì họ luôn nói một cách rõ ràng rằng "Tôi là người Hồng Kông", "Tôi là người Đài Loan" hay "Tôi là người Trung Quốc, Trung Quốc đại lục" (‘mainland China' theo như lời của bạn tôi).

Trong cùng nhóm học của tôi có một người bạn Đài Loan và Trung Quốc, khi cô bạn người Đài Loan nói mình là người Đài Loan và anh bạn Trung Quốc vừa cười vừa nói xuề xòa "Thì Đài Loan cũng là Trung Quốc". Anh bạn đó nhận được cái nhíu máy không đồng ý của cô bạn người Đài Loan. Tất nhiên họ không tranh cãi trực tiếp nhưng tự đáy lòng, những người Đài Loan hay Hồng Kông không thích bị đánh đồng với người Trung Quốc.

Nhà tôi ở có một bạn Hồng Kông và một bạn người Bắc Kinh, Trung Quốc. Khi tôi hỏi cô bạn người Hồng Kông rằng người Hồng Kông cảm thấy như thế nào khi trở về với Trung Quốc. Cô bạn này ngay lập tức nói: "Đừng hỏi câu này trước mặt người Trung Quốc, họ biết câu trả lời của người Hồng Kông là như thế nào."

Cô nói, mình không phủ nhận gốc gác là người Trung Hoa, nơi chôn rau cắt rốn, nơi tổ tiên mình đã ở đó nhưng cô không thể đồng tình với những chính sách của chính phủ Trung Quốc và cảm thấy đó là một nơi xa lạ, khác biệt với Hồng Kông. Và tất nhiên, không thể yêu thích việc Hồng Kông trở về với Trung Quốc.

Vụ sữa melamine khiến nhiều người sợ Trung Quốc sản xuất hàng hóa kém phẩm chất

Cũng không hiểu sao nhưng tôi thân với cô bạn Hồng Kông này hơn người bạn Trung Quốc kia. Tuy cùng nhà được vài tháng nhưng chưa bao giờ tôi nói chuyện quá 5 phút với người bạn Trung Quốc kia, chỉ là chào hỏi xã giao bình thường rồi cô quay về phòng hoặc chơi với những người bạn Trung Quốc khác.

Tuy có những người bạn Trung Quốc khá cởi mở và hòa đồng nhưng đa số, khi họ ngồi lại với nhau, và cho dù trong nhóm đó còn có nhiều người quốc tịch khác nữa, họ vẫn nói tiếng Trung Quốc. Tôi và những người bạn nước ngoài khác đã có lần phải nhắc nhở họ rằng chúng ta đang thảo luận chung, xin vui lòng nói Tiếng Anh.

Tôi không biết đó là tính tự tôn dân tộc hay là vì không đủ Tiếng Anh để nói chuyện. Những người bạn Châu Á ngoài người Trung Quốc ra đều nói "Chúng ta là người Châu Á, nhưng Trung Quốc là Trung Quốc." Những người bạn Trung Quốc chơi với nhau riêng, nói chuyện bằng tiếng mẹ đẻ riêng, không mấy khi gia nhập cùng những nhóm bạn nước ngoài khác.

Friends International là tổ chức luôn có những hoạt động thường kỳ giúp đỡ cộng đồng sinh viên quốc tế tại Anh nhanh chóng hòa nhập với môi trường mới. Tại đây, tôi có biết một số người bạn Anh lớn tuổi, tình nguyện làm việc giới thiệu văn hóa Anh và giúp đỡ sinh viên quốc tế.

Khi nói chuyện về Trung Quốc, một bác người Anh kể rằng có một sinh viên Trung Quốc dù đã ở Anh được 3 năm nhưng khi bác hỏi về những vấn đề liên quan đến chính trị như Thiên An Môn hay Tây Tạng thì cô từ chối trả lời và nói rằng "Không nên hỏi người Trung Quốc về những chuyện này." Bác rất ngạc nhiên và bảo, đây là ở Anh chứ không phải ở Trung Quốc và sinh viên này đã ở Anh được 3 năm rồi cơ mà. 

Một bác người Anh khác, không thuộc tổ chức Friends International, nhưng cũng hay giúp đỡ sinh viên Việt Nam mà bạn tôi giới thiệu nói bác cũng cảm thấy khó thân tình được với người Trung Quốc. Những chuyện đồ chơi có chất hóa học độc hại, rồi vụ sữa melamine khiến bác cảm thấy sợ những người Trung Quốc sản xuất hàng hóa vô lương tâm.

Nhưng rồi bác cũng lại lo lắng nói, nếu không có Trung Quốc thì thế giới lấy đâu ra hàng hóa giá rẻ, công xưởng của thế giới ấy mà tăng giá thành lao động và sản xuất thì người tiêu dùng ở các nước phát triển lại phải mua hàng với giá cao hơn.

Tôi không thân với những người bạn Trung Quốc, và nếu có chơi, tôi cũng chỉ dừng ở mức độ bình thường. Có điều gì đó khiến tôi không thể làm thân với họ.

Khi nghĩ về lịch sử của Việt Nam với bao lần chống chọi với các triều đại Trung Hoa, rồi gần nhất là cuộc chiến tranh biên giới và những gây hấn biển Đông, tôi cảm thấy có tự hào vì cha ông bao đời đã đánh đuổi được quân xâm lược Trung Hoa.

Lại cũng cảm nhận buồn vì một Hoàng Sa đã mất và một Trường Sa ngày càng thu hẹp, và có khát khao mong muốn một Việt Nam phát triển mạnh mẽ về kinh tế - chính trị, khác biệt và không còn bị Trung Quốc ảnh hưởng. Dẫu biết là khó khi ‘ông lớn' Trung Quốc ở kề bên nhưng tôi tin chúng ta sẽ làm được.

Nguyễn Thanh Hằng

Viết cho BBC từ ĐH East Anglia

Sinh viên Trung Quốc trao đổi với độc giả BBC

Lời giới thiệu: Nhân chuyên đề đánh dấu 30 năm cuộc chiến biên giới Việt - Trung (1979-2009), Quách Tương Uy đã viết cho BBC câu chuyện về cha cô, người lính tham gia cuộc chiến. Bài viết đã thu hút nhiều bình luận trên diễn đàn BBC. Lần này, nữ sinh viên đang học ở London tiếp tục trao đổi với độc giả Việt Nam.

 Quách Tương Uy là sinh viên Trung Quốc đang học ở London

Trước hết, cho tôi cảm ơn những bình luận và ý kiến của các bạn.

Đọc những dòng thư ấy, tôi hiểu lo ngại của các bạn về mối quan hệ Việt - Trung và nhìn thấy một tương lai tốt đẹp hơn cho quan hệ hai nước vì đa số chúng ta đã bắt đầu suy nghĩ về lịch sử hai quốc gia theo một cách tích cực.

Nhiều bạn nhắc rằng do tôi được học lên cao và lại đi nước ngoài nên đã có cơ hội hiểu khách quan hơn quan hệ Việt Nam - Trung Quốc. Các bạn nói đúng. Khi tôi còn bé và ngây thơ, chuyện của cha có thể dễ dàng khắc sâu trong tâm tưởng đứa trẻ hình ảnh một Việt Nam xấu xa, và ảnh hưởng đến cái nhìn của tôi về đất nước các bạn. Cái nhìn khu biệt này không thay đổi bao nhiêu sau khi tôi vào trung học, không chỉ do thông tin và quan điểm hạn chế trong sách giáo khoa, mà cũng là vì tôi trung thành với những tư tưởng mình tiếp nhận và xem là chân lý khi còn bé.

Thành ra, nếu không được học thêm nữa, có khi đầu óc tôi cứ mãi mang theo cùng một câu chuyện chiến tranh đó. Và có thể chuyện tương tự cũng xảy ra cho thanh niên các bạn ở Việt Nam. Chỉ có đầu óc cởi mở và sự đối thoại mới giúp chuyển hóa ngôn ngữ chiến tranh sang đối thoại về hòa bình và ổn định.

Nhưng sẽ không thực tế nếu che giấu những xung khắc lãnh thổ hiện nay giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tôi để ý một số bạn nói chính phủ Việt Nam còn quá yếu không đủ sức bảo vệ lãnh thổ, lại còn sợ một Trung Quốc đang lên. Tôi thì không cho rằng chính phủ Việt Nam giao hảo và thắt chặt quan hệ kinh tế với Trung Quốc vì họ bị đe dọa. Tôi tin thật khôn ngoan khi hai chính phủ duy trì quan hệ giao thương sôi động như nền tảng cho an ninh và ổn định.

Một vài bạn gọi sự giao hảo là "nhân nhượng vô nguyên tắc". Nó làm tôi nhớ đến tình cảnh Trung Quốc thời Chiến tranh Lạnh: đất nước chúng tôi khi đó còn yếu và phụ thuộc các siêu cường; cái cảm giác bất bình đẳng và phẫn uất đã dẫn tới tình cảm dân tộc chủ nghĩa tương tự.

Mặc dù tôi không thể có giải pháp hiệu quả cho những vấn đề đang cản trở quan hệ hai nước, nhưng tôi biết chiến tranh không phải là giải pháp.

Tôi xúc động vì một số bình luận về sự khủng khiếp của chiến tranh và tôi chia sẻ những lo ngại rằng những hành động, ngôn từ quá khích có thể một lần nữa kéo chúng ta chìm vào ác mộng. Nhân dân hai nước đã chịu khổ đau quá nhiều từ cuộc chiến Việt - Trung, và sự sợ hãi cùng đau khổ vì chiến tranh đã để lại cho chúng ta ký ức nặng nề dựa trên sự thù hằn.

Trước di sản nặng nề đó của cuộc chiến, có thể hiểu được vì sao một số bạn chỉ trích những hành động của chính phủ Trung Quốc. Tôi sẽ không đánh giá vì tôi cũng từng là người trung thành với câu chuyện chiến tranh và xem "kẻ thù" theo cách hoàn toàn tiêu cực và tôi cũng biết chính phủ Trung Quốc cũng có tì vết.

Nhưng như những gì tôi đã nói khi trước, chúng ta đừng nên lặp lại ngôn ngữ chiến tranh trong mối quan hệ Việt - Trung hiện tại. Những thanh niên như chúng ta cần củng cố hơn sự giao lưu và hiểu biết. Đối thoại giữa chúng ta là cách hiệu nghiệm để hình thành cái nhìn tích cực và đầy đủ về quan hệ giữa hai đất nước.

Đối thoại như vậy có thể giúp chúng ta hiểu nhau hơn. Đa số thanh niên Trung Quốc thực ra biết rất ít về Việt Nam nói chung, lại càng ít hơn về cuộc chiến. Họ biết Việt Nam là nước nhỏ nên hầu như không có ảnh hưởng tới Trung Quốc, vì thế họ không quan tâm quan hệ Việt - Trung. Thật không may, sự thiếu hiểu biết về Việt Nam có thể cản trở đường đi của quan hệ Việt - Trung.

Vì thế tôi rất trân trọng cuộc đối thoại này với các bạn. Thông qua đó, tôi có thể biết nhiều hơn về Việt Nam, biết nhiều hơn về tổ quốc tôi từ cái nhìn của các bạn.

Một lần nữa, cảm ơn tất cả những ý kiến của các bạn.

Quách Tương Uy
Viết từ London