Thế giới cảnh giác theo dõi sự phát triển của Hải Quân TQ

Ishaan Tharoor

Tuần trước, các đoàn đại biểu từ những hạm đội hải quân của 14 quốc gia đã gặp nhau tại bến cảng Qingdao của Trung Quốc để đánh dấu dịp kỷ niệm lần thứ 60 ngày thành lập Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân (HQ-QGP). 

 

Trung Quốc xâm lược và  xây phi đạo trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam.

Đó là một cuộc trao đổi thân mật qua những diễn tập chung và diễu hành trên biển, được thị sát bởi các sĩ quan xúng xính trong những bộ quân phục trắng tinh. Trong một bài diễn văn đọc tại đây, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã loan báo sự nổi lên của đất nước ông ta như là một cường quốc hải quân đang trỗi dậy, trong khi bảo đảm với các nhà quan sát nước ngoài rằng Trung Quốc “sẽ không bao giờ kiếm tìm quyền bá chủ, cũng sẽ không hướng tới những cuộc chạy đua võ trang với các quốc gia khác.”

Thay vào đó, ông Hồ tuyên bố, hải quân Trung Quốc được tái trang bị và đang phát triển sẽ lãnh đạo khu vực này trở thành “những vùng biển thuận hòa.”

Thế nhưng cách thuyết phục theo lối ve vuốt của Trung Quốc không quyến rũ được mấy ai. Năm 2008, ngân sách quân sự của Bắc Kinh đã tăng lên khoảng 20%, đạt 60 tỉ đô la, theo như các số liệu chính thức cho biết, mặc dù Ngũ Giác Đài ước đoán rằng số liệu trên thực tế có thể gần tới 150 tỉ đô la.

Bản báo cáo gần đây nhất của cơ quan này về Quân đội Trung Quốc đã cảnh báo mạnh mẽ về khả năng” phát triển và lựa chọn những công nghệ quân sự trong nhiều lãnh vực (phá hủy vệ tinh, đột nhập các websites và hệ thống liên lạc) nhằm làm gián đoạn hoạt động và gây rối của Trung Quốc” – những chiến thuật mà Ngũ Giác Đài nghĩ là sẽ làm thay đổi “các cán cân quân sự trong khu vực và … có những hàm ý vượt quá vùng châu Á-Thái Bình Dương.” Những lợi ích chiến lược của Trung Quốc hiện nay vây bọc hầu như toàn bộ các lục địa trên thế giới và quốc gia nầy hiện đang gây mâu thuẫn và tạo nên phức tạp trong chuyện tranh chấp lãnh thổ với các nước láng giềng. Mặc dù dư luận im ắng, song mối quan ngại ngày càng gia tăng khắp các thủ đô còn lại của Châu Á về sự phát triển nổi trội của Trung Quốc.

“Không thể lẩn tránh trước thực tế rằng, trong mười năm qua, sức mạnh đàm phán của Trung Quốc đã tăng lên trong khi vai trò này ở các quốc gia khác đã yếu đi,” theo nhận xét của ông C. Raja Mohan, một chuyên gia hàng đầu về chính sách đối ngoại của Ấn Độ và là giáo sư Trường Nghiên cứu Quốc tế Rajaratnam của Singapore. (mời đọc thêm bài “China’s Navy: How Big a Threat to the U.S.?”)

Trong hành động đáp trả lại những sự lớn mạnh của Trung Quốc – bao gồm việc hạ thủy cứ ba chiếc tàu ngầm mới mỗi năm kể từ năm 1995 – các quốc gia láng giềng cũng đã thành lập các đội tàu của mình có sức mạnh tương ứng. Chỉ trong một tuần sau các buổi lễ kỷ niệm ở Qingdao, Việt Nam đã loan báo kế hoạch của mình mua sáu chiếc tàu ngầm thế hệ kilo-class của Nga [động cơ diesel]. Vào ngày 2 tháng Năm, chính phủ Úc đã công bố một cuốn sách trắng phác thảo một kế hoạch dài hai mươi năm, với 74 tỉ đô la Mỹ nhằm làm sống lại lực lượng hải quân của họ để tấn công một “kẻ địch có sức mạnh to lớn” – một lối ám chỉ được che đậy hời hợt nhắm tới mức độ mà một số quan chức quốc phòng ở đó hình dung về kế hoạch quân sự của Trung Quốc. “Tiền tuyến của cuộc Chiến tranh Lạnh có thể đã nằm ở Tây Âu,” theo nhận xét của Andrew Davies, một chuyên gia về hiện đại hóa quân đội châu Á thuộc Viện Chính sách Chiến lược của Úc, nhóm chuyên gia cố vấn đóng tại Canberra. “Thế nhưng một cuộc chiến tranh lạnh trong tương lai có thể bị kéo tràn vào khắp vùng tây Thái Bình Dương.”

Một sự suy sụp ảnh hưởng của người Mỹ là điều cốt lõi của bức tranh địa chính trị đang thay đổi trong khu vực nầy. Trong nhiều thập kỷ sau cuộc Đệ Nhị Thế Chiến, Hoa Kỳ đã làm chủ hiện trạng của các vùng biển châu Á, với một loạt các căn cứ hải quân từ Guam cho tới Nhật Bản, và một sự hiện diện mạnh mẽ của các quân đoàn thủy quân lục chiến và các hàng không mẫu hạm để hỗ trợ các quyền lợi bằng sức mạnh.

Năm 1996, khi những căng thẳng giữa Trung Quốc và Đài Loan sôi sục quanh những lời đe doạ chiến tranh, Washington đã có khả năng kiểm soát sự gây hấn của Bắc Kinh bằng cách triển khai hai chiến hạm ngoài khơi Đài Loan. Loại hành động đó giờ đây là không thể nào suy xét được, không phải chỉ do Hoa Kỳ bị vướng víu vào những hoạt động tốn kém của họ ở Trung Đông, mà còn bởi vì sự gia tăng phát triển về tầm cỡ và các tài nguyên về mặt quân sự của Trung Quốc. “Chúng ta đã từng ở trong một thời kỳ đơn cực,” theo nhận xét của Davies. “Giờ đây Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ phải vươn tới để đạt được một sự điều chỉnh nào đó cho những khác biệt của nhau.”

Các quốc gia lân bang khác của Trung Quốc không phải là đang nín thở. Chỉ trong năm năm tới đây, các lực lượng hải quân châu Á sẽ xài phí một khoản tiền ước tính 60 tỉ đô la dành cho các việc nâng cấp và những công nghệ mới, bỏ xa tất cả các khoản chi tiêu của các nước thuộc khối NATO cộng lại, (không tính Hoa Kỳ).

Ngoài Trung Quốc, các tay tiêu tiền hàng đầu của châu Á bao gồm Nhật Bản và Nam Triều Tiên, những quốc gia mà trong hơn 40 năm qua đã cậy nhờ vào sự trợ giúp quân sự của Mỹ nhằm ngăn chặn những nước cộng sản ở phía tây của họ. Hiện nay, Nhật Bản đang đến lúc hạ thủy con tàu lớn nhất của họ kể từ Đệ Nhị Thế chiến, chiếc hàng không mẫu hạm mang trực thăng thế hệ “Hyuga” – hiến pháp theo xu thế hòa bình của Nhật Bản ngăn cấm việc sử dụng những chiến hạm mang theo nhiều phi cơ tấn công – nó được thiết kế chủ yếu giành cho cuộc chiến chống tàu ngầm. Seoul cũng đã phô trương một chiếc tàu 14.000 tấn tương tự tại Qingdao.

Tất nhiên, với nhiều quốc gia châu Á bị trói buộc lẫn nhau bởi những nền kinh tế năng động của họ, một số nhà phân tích cho rằng một cuộc chạy đua vũ trang rầm rộ có thể sẽ phá vỡ sự tăng trưởng trong khu vực.

Mike McDevitt, một đô đốc Hoa Kỳ hồi hưu và là giám đốc phân vụ nghiên cứu chiến lược của Trung tâm Phân tích Hải quân đóng tại Washington D.C, đã hình dung ra một nỗ lực to lớn ngấm ngầm hơn cho uy thế chiến lược, dựa vào những hoạt động do thám và vào việc theo dõi. “Sẽ có một cuộc tranh tài về các khả năng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc diễn trong tương lai mà ta có thể dự đoán được,” ông nói, với việc các lực lượng hải quân tìm cách can thiệp vào những tuyến truyền tin liên lạc trên biển của đối phương, thăm dò những ranh giới trên biển bằng các cuộc tuần tra trong vùng biển nước sâu bao gồm những tàu ngầm có khả năng mang theo tên lửa đạn đạo.

Hai vụ căng thẳng trong những tháng gần đây giữa tàu của người Mỹ và những chiếc tàu theo dõi của hải quân Trung Quốc gần đảo Hải Nam phía nam Trung Quốc có thể là một tiên báo cho những gì đang ở phía trước. Một căn cứ tàu ngầm mới ở đó tạo cho Bắc Kinh một thái độ cương quyết có ý nghĩa sống còn trên Biển Đông, là những vùng biển đang bị tranh chấp bởi năm quốc gia khác nhau.

Quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa đang tranh chấp, hai hòn đảo nằm trên những nguồn dự trữ khí gas tự nhiên, đã và đang là nơi diễn ra những tranh cãi chủ quyền giữa Trung Quốc, Đài Loan và Việt Nam.

Chiến trường xa hơn nữa là giữa Trung Quốc và Ấn Độ, một gã khổng lồ châu Á khác đang nổi lên, cả hai đang khóa chặt tay nhau vào trong một cuộc tranh đua về ảnh hưởng trên vùng Biển Ấn Độ, với việc Trung Quốc thiết lập một “chuỗi ngọc” – hay còn gọi là những tiền đồn nghe ngóng theo dõi đối phương – chạy từ Miến Điện cho tới Pakistan. New Delhi đã và đang gia tăng xúc tiến những mối quan hệ chặt chẽ về quân sự của họ với Hà Nội trong một nỗ lực giữ cho Bắc Kinh phải bị bận rộng tại sân sau của mình.

Các chiến lược gia nhấn mạng rằng không có gì sai lầm với các quốc gia đang nổi lên như Ấn Độ và Trung Quốc khi họ cải thiện năng lực hải quân để sánh được với vai trò đang lên cao của mình trong các quan hệ quốc tế.

“Thật là hợp lý để nói rằng các quốc gia này sẽ xây dựng các lực lượng hải quân và lên kế hoạch cho sức mạnh của họ,” theo ông Raja Mohan. “Câu hỏi là tất cả những hoạt động này sẽ được điều hành như thế nào?” Như lúc này đây, không có hiệp ước liên minh nào trong khu vực, không có những cấu trúc ngoại giao mới, thí dụ, giống như kiểu NATO ở Âu châu, để có thể phản ảnh hay mang lại trật tự đối với những chuyển đổi quyền lực tại Á châu trong thế kỷ 21.

Năm ngoái, thủ tướng Nhật Taro Aso đã khởi sự ý tưởng về một “vòng cung tự do”, một sự đồng thuận về an ninh nối kết thành xâu chuỗi giữa các quốc gia dân chủ lại với nhau như là Ấn Độ, Nhật Bản và Úc, thế nhưng sự hiển nhiên của ý tưởng nầy là chống Trung Quốc đã có nghĩa là quan điểm đó chỉ giành được sự lôi cuốn chút ít. “Không có ai sẽ ghi tên vào một chính sách ngăn chặn vào lúc này,” ông McDevitt thuộc Trung tâm Phân tích Hải quân nhận xét.

Giờ đây, một đám mây lờ mờ không rõ ràng bao phủ những gì đang sắp xảy ra. Các nhà chuyên môn nói rằng sự lớn mạnh về hải quân của Trung Quốc tương tự như với Hải quân Hoàng gia Anh dưới thời đế quốc của nữ hoàng Victoria, và như hạm đội của Hoa Kỳ trong thời gian diễn ra cuộc Đệ nhị Thế chiến. Hiện nay, những khả năng hải quân của Trung Quốc vẫn còn là một sức mạnh mang tính khu vực – những nhà hoạch định chính sách của riêng nhà nước này nhắm vào việc làm sao cho quân đội Trung Quốc rốt cục sẽ “vươn dậy” chỉ trong một quãng thời gian nửa thế kỷ. Vào lúc đó, cả thế giới có thể trở thành một vị trí khác nào đó. Hải quân Trung Quốc có thể hành động như một lực lượng đảm bảo sự ổn định – hoặc một nguồn của xung đột đe doạ các láng giềng của họ. “Sẽ không gây sốc cho chúng ta rằng Trung Quốc sẽ có mặt ở đó (Châu Á), ngoài khu vực đó và lòng vòng quanh khu vực đó,” McDevitt cho là vậy. “Chúng ta có thể quen đi với điều này.”

Nổi loạn chống người Trung Quốc tràn ngập ở Ghi-nê

Rowan Callick - Phóng viên tại châu Á-Thái Bình Dương

Papua New Guinea đang quay cuồng bởi những cuộc nổi loạn dính líu tới hàng chục ngàn người dân, làm bốn người chết và nhiều người bị trấn áp tại những thành phố lớn khi những cửa hàng do người Hoa làm chủ bị cướp phá.

Hồ Cẩm Đào và Thủ tướng Michael Thomas Somare ngày 14-4-2009 tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh (hình của trang web tòa đại sứ Trung Quốc tại Ấn Độ)

Quốc hội Papua New Guinea [PNG] đã phải hình thành một nhóm gồm 15 thành viên của các đảng để điều tra về các cuộc nổi loạn, bao gồm “việc xem xét lại những loại hình kinh doanh được điều hành bởi những người Á châu, và những căn nguyên của sự oán hận từ dân chúng chống lại những người Á châu liên quan tới các hoạt động kinh doanh này.”

Chuỗi hành động bạo lực và phá hoại đã bắt đầu hai tuần trước, với một trận ẩu đả giữa những công nhân Trung Quốc và công nhân PNG tại một nhà máy tinh chế quặng nickel được xây dựng như là bộ phận của dự án Ramu trị giá 1,4 tỉ đô la do tập đoàn khổng lồ của nhà nước Trung Quốc Metallurgical Construction Corporation, cổ đông đa số, thực hiện. Ba công nhân Trung Quốc với những vết thương nghiêm trọng đã được di chuyển khỏi nơi xảy ra ẩu đả, tại bờ biển phía nam Madang, để đưa tới bệnh viện ở Port Moresby. Ba chục xe cộ đã bị hỏng hoặc phá hủy và 70 người PNG đã bị buộc tội bởi cuộc ẩu đả.

Ít ngày sau đó, một cuộc biểu tình tuần hành đã được tổ chức tại Port Moresby để trao kiến nghị tới chính phủ đòi giảm lượng người nhập cư từ Á châu – một thuật ngữ chung để ám chỉ trước hết là những người từ Trung Quốc đại lục và người Malaysia nhưng cũng chủ yếu là người gốc Hoa. Những người phản kháng đã đòi Chính phủ phải bảo vệ các quyền công dân cẩn trọng hơn nữa và siết chặt an ninh biên giới nói chung.

Noel Anjo, chủ tịch một nhóm được gọi là các tổ chức phi chính phủ [NGO] và Đối tác Liên minh Xã hội Dân sự, tuyên bố: “Chúng tôi chào đón những nhà đầu tư lớn. Chỉ có những người ngoại quốc tập trung quá đông vào những hoạt động kinh doanh nhỏ là chúng tôi muốn họ phải rời bỏ, vì những người PNG có thể kinh doanh loại này được.”

Những cửa hàng thức ăn nhanh được biết đến như là “đồ ăn hộp” và các loại hình kinh doanh nhỏ khác được điều hành bởi những người Á châu ngay lập tức đã phải đóng cửa ở Port Moresby và các thành phố khác khi các cuộc phản kháng lan rộng

Những hoạt động bán lẻ như vậy là lối điển hình cung cấp kênh phân phối chính cho người PNG để gây dựng hoạt động kinh doanh. Thế nhưng phần lớn chúng đã bị tiếp quản trong nhiều năm gần đây bởi những người chủ Á châu với nguồn hàng hoá rẻ hơn rất nhiều.

Cuộc nổi loạn trước hết loang rộng đến thành phố thứ hai của PNG, Lae, và tiếp đến là Madang và lan sang vùng Cao nguyên, tới Kainantu, Goroka, Wabag và Mount Hagen. Giá cả các mặt hàng cơ bản đã tăng vọt trong khi các cửa hàng của thành phố đã phải đóng cửa trong nhiều ngày.

Ít nhất ba kẻ cướp đã bị bắn chết vào tuần trước và trong tuần này trong các cuộc cướp bóc các cửa hàng do người châu Á làm chủ, trong khi một tên cướp thứ tư bị giẫm đạp tới chết trong một trận xô đẩy hỗn loạn.

Malcolm Kela Smith, cựu binh người Úc tại Việt Nam đã trở thành một thương gia thành công và là Thủ hiến vùng Cao nguyên Đông phần, đã phải đối mặt với một đám đông khổng lồ tại Công viên Hòa bình ở Goroka và đã chấp nhận trình bản kiến nghị của họ tới quốc hội. Ông nói: “Tôi đã để ý thấy sự giận dữ trên những nét mặt của những người trẻ tuổi của chúng ta, và rõ ràng là một số người đã có những nỗi bất bình chính đáng.”

Các nghị sĩ phần lớn đã đổ lỗi cho các cuộc nổi loạn là do nạn thất nghiệp, hiện đang diễn ra tại các thành phố lên tới 80%, đặc biệt trong số thanh niên. Cựu chánh án và là Thủ hiến thành phố Madang Arnold Amet nói rằng tình trạng đói nghèo, được tiếp sức bởi nạn thất nghiệp, đang dẫn tới “một cảm giác xác thực về những mối bất bình.”

Thủ tướng tạm quyền, ông Puka Temu, đã xin lỗi về những cuộc tấn công này, khi nói rằng: “Trong khi Thủ tướng của chúng ta Michael Somare đang ở nước ngoài để cố gắng quyến rũ các nhà đầu tư tới nước ta, thì ở đây chúng ta có một nhúm những kẻ lưu manh và phần tử cơ hội chủ nghĩa đang hành động đúng là trái ngược.”

Ông Somare vào tuần trước đã tới Nhật Bản và vào tháng trước đã ở Trung Quốc.

Tờ nhật báo National – sở hữu bởi công ty gỗ của Malaysia Rimbunan Hijau – đã có bài xã luận viết: “Sự hiện diện áp đảo của người Á châu trong hầu hết các doanh nghiệp hoạt động trong tất cả các khu trung tâm trên khắp đất nước đã tạo nên một không khí bùng nổ cho các cuộc nổi loạn.

“Có một nhận thức cho rằng các quan chức chính phủ tham nhũng đã mở những cửa cống cho tràn ngập làn sóng với quá nhiều người Á châu vào PNG, nhiều người không có những khả năng thích hợp.”

Rhona Nadile, quan chức có trách nhiệm cấp chiếu khán nhập cảnh, đã cho biết rằng những công nhân Trung Quốc được đưa vào nước này là để cho dự án nickel Ramu, họ được miễn trừ các thủ tục pháp lý mà những người ngoại quốc khác đang làm việc ở PNG phải có là nói được một trong ba thứ tiếng: tiếng Anh, tiếng Pidgin hoặc tiếng Motu.

Bà đã cho Phòng Thương mại Úc ở PNG biết rằng “chúng tôi đã làm theo những chỉ dẫn của chính phủ là cung cấp các giấy phép lao động.”

Việt Nam sẽ tiếp tục phòng vệ trước sức mạnh quân sự của Trung Quốc.

Ian Storey - thành viên của Viện Nghiên cứu Đông Nam Á.

Ngày 26-5-2009

Để kỷ niệm năm thứ 60 về thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Trung Quốc, hai nước đã và đang chuẩn bị kế hoạch lấy năm 2010 là “Năm của tình Hữu nghị”. 

 

 
Thế nhưng nếu như đừng để ý gì đến những bước phát triển trong mối quan hệ mới đây, thì tình bằng hữu chắc chắn gần như không có được bao nhiêu.

Việt Nam và Trung Quốc đã bình thường hóa các quan hệ vào năm 1991 sau gần hai thập kỷ đối nghịch, và các mối quan hệ song phương đã được cải thiện kể từ đó.

Thương mại hai chiều đã và đang phát triển mạnh và Trung Quốc giờ đây là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam.

Năm 1999 và 2000, hai quốc gia này đã ký các hiệp ước phân định biên giới đất liền cũng như các đường ranh giới trên biển tại Vịnh Bắc Bộ.

Thế nhưng bất chấp những bước tiến bộ, những mối hoài nghi lẫn nhau vẫn khăng khăng hiện hữu. Cụ thể, Việt Nam đang lo ngại về những biểu hiện tăng cường sức mạnh của người láng giềng khổng lồ của họ.

Trong năm nay, hai loạt biến cố đã và đang mang lại mối quan hệ khó khăn với bằng chứng thấy rõ.

Biến cố thứ nhất có liên quan đến vai trò kinh tế của Trung Quốc tại ViệtNam và dòng chảy tràn ngập hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc vào trong nước. Vào tháng Ba, báo chí Việt Nam cho biết rằng thâm hụt thương mại với Trung Quốc của nước này đã lên tới mức độ ‘báo động’ là 11 tỉ đô la Mỹ, cao gấp 57 lần so với năm 2001. Đề làm cân bằng lại tình trạng thâm hụt thương mại đang ngày càng tăng, Hà Nội đã và đang khuyến khích các công ty của Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam, song điều này không phải lúc nào cũng chứng tỏ là được ưa chuộng.

Ví dụ khi Hà Nội tặng một hợp đồng lớn cho một doanh nghiệp Trung Quốc để khai thác mỏ ô xít nhôm ở Cao nguyên Trung phần, họ đã làm dấy lên một dòng thác lũ những chỉ trích rằng dự án này sẽ huỷ hoại môi trường tại địa phương, chiếm chỗ sinh sống của các dân tộc thiểu số và những công nhân Trung Quốc sẽ tràn ngập khu vực này. Trong những chỉ trích đó cả Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà kiến trúc sư 97 tuổi của các thắng lợi quân sự của Việt Nam trước Pháp và Mỹ. Ông đã viết một loạt các thư ngỏ gửi tới chính phủ để nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của vùng Tây Nguyên và cảnh báo chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc tại đất nước này.

Loạt tình tiết rắc rối thứ hai liên quan tới những tranh luận về đường ranh giới trên Biển Đông [Trung Quốc gọi là Biển Nam Trung Hoa] của Việt Nam và Trung Quốc. Hà Nội vẫn tranh cãi về cuộc xâm lăng Quần đảo Hoàng Sa ngoài khơi Đảo Hải Nam của Bắc Kinh năm 1974, trong khi cả hai chính phủ tiếp tục tự nhận là có chủ quyền đối với Quần đảo Trường Sa (các nước Brunei, Malaysia, Philippines và Đài Loan cũng cho rằng họ có chủ quyền toàn bộ hoặc một phần quần đảo Trường Sa).Thêm vào đó, Trung Quốc còn tự nhận là có chủ quyền đối với vùng biển giàu dầu lửa và khí gas ngoài khơi đông nam của Việt Nam.

Việt Nam ngày càng trở nên lo sợ trước hành động quả quyết của Trung Quốc trên vùng Biển Đông. Trung Quốc đã và đang gây sức ép lên các công ty nước ngoài không cho họ tham gia vào các dự án ngoài khơi với Hà Nội tại vùng biển mà Trung Quốc tự nhận là có chủ quyền.

Bắc Kinh cũng đã tăng cường các đội tuần tra trên biển tại Trường Sa và Hoàng Sa. Vào cuối năm 2007, việc thông qua quy định lập pháp ở Trung Quốc về chủ quyền cả hai nhóm quần đảo này đã kích động các cuộc biểu tình chống Trung Quốc của sinh viên Việt Nam.

Ngày 7 tháng Năm, Việt Nam đã gửi một bản tường trình lên Ủy ban của Liên hiệp quốc về các Giới hạn trên Thềm lục địa nhằm khẳng định các tuyên bố chủ quyền của họ đối với những vùng tài nguyên dồi dào trên biển tại thềm lục địa ngoài khơi Việt Nam. Trung Quốc ngay lập tức đã quy cho bản tường trình này như là một hành động xâm phạm chủ quyền quốc gia của họ và kêu gọi ủy ban của Liên hiệp quốc không chấp nhận bản tường trình của Việt Nam. Trong một văn bản, Trung Quốc đã khẳng định ‘chủ quyền không thể tranh cãi, quyền làm chủ tối cao và quyền về pháp lý đối với các đảo trên Biển Đông và những vùng biển liền kề’. Đính kèm theo văn bản ấy là một bản đồ phô ra cho thấy những yêu sách từ lâu của Bắc Kinh đối với hầu như là toàn bộ Biển Đông.

Hà Nội đã phản ứng lại, chỉ trích tấm bản đồ như là thứ không có cơ sở “hợp pháp, lịch sử và thực tế’.

Do những điều kiện không tương xứng về sức mạnh trong các mối quan hệ Trung Quốc-Việt Nam, chủ yếu Hà Nội đang dựa vào con đường ngoại giao để giải quyết những tranh cãi của họ với Bắc Kinh.

Hai bên đã lập những nhóm làm việc để thảo luận về những yêu sách chồng lấn của họ, thế nhưng điều này chỉ mang lại chút ít tiến triển.

Việt Nam cũng đã ủng hộ những nỗ lực của khối Asean nhằm làm dịu những xung khắc, trong đó có Bản Tuyên bố về việc Ứng xử giữa Các nước trên Biển Đông năm 2002, bản tuyên bố nầy nhằm mục đích giữ nguyên hiện trạng và khuyến khích các nước tranh chấp tham dự vào các dự án có tính chất hợp tác với nhau.

Một dự án như vậy là Cam kết Cùng Nghiên cứu Địa chấn trên Biển năm 2005 mà trong đó các công ty năng lượng nhà nước của Trung Quốc, Philippines và Việt Nam đã đồng ý thăm dò dầu lửa trong những vùng biển còn đang bị tranh cãi. Tuy nhiên, thỏa thuận đó đã lôi kéo những tranh cãi tại Philippines và đã lặng lẽ bị ngừng lại vào tháng Sáu năm ngoái. *

Bị thất vọng vì thiếu sự tiến bộ trên vũ đài ngoại giao, và lo lắng rất nhiều về hành động khẳng định của Bắc Kinh trên Biển Đông, Hà Nội đã gia tăng tốc độ tiến hành chương trình hiện đại hóa quân đội của họ. Để bảo vệ tốt hơn những chủ quyền lãnh thổ và các quyền lợi kinh tế của họ trên Biển Đông, Việt Nam đã và đang giành ưu tiên cho việc thủ đắc các nguồn lực không quân và hải quân hùng mạnh.

Kể từ giữa những năm 1990, Việt nam đã nhận được 12 chiếc chiến đấu cơ phản lực đa năng Sukhoi do Nga sản xuất, và đầu năm nay đã theo đuổi việc tăng lên gấp đôi tiềm lực không quân của họ bằng việc đặt mua thêm 12 chiếc khác trị giá 500 triệu đô la.

Trong vài ba năm qua, Nga cũng đã giúp Việt Nam tăng cường lực lượng hải quân của họ bằng việc cung cấp sáu chiếc tàu hộ tống và hai chiếc tàu khu trục mang tên lửa có điều khiển.

Vào tháng trước, truyền thông Nga đã tường thuật rằng công ty xuất khẩu vũ khí Rosoboronexport của nhà nước đã đồng ý về nguyên tắc cung cấp cho Việt Nam sáu chiếc tàu ngầm thế hệ Kilo [chạy bằng động cơ diesel] rất ít gây tiếng ồn trị giá 1,8 tỉ đô la. Vì hiện nay Việt Nam đang quản lý vỏn vẹn có hai chiếc tàu ngầm nhỏ, những chiếc tàu ngầm của Nga này sẽ làm cho Hà Nội có một bước đột phá trong các khả năng chống lại tàu ngầm và chống các chiến hạm, và sẽ hành động như một thế lực cản trở các lực lượng hải quân hùng mạnh đang ngày càng phát triển của Trung Quốc. Nó cũng sẽ trang bị cho Việt Nam những khả năng cho cuộc chiến tranh dưới biển tiên tiến nhất trong toàn vùng Biển Đông.

“Năm Hữu nghị” có thể cải thiện bầu không khí của các mối quan hệ Trung-Việt song nó không căn bản. Việt Nam sẽ tiếp tục phòng vệ trước sức mạnh quân sự đang phát triển của Trung Quốc.

Chưa bao giờ Việt Nam bị hại bởi người láng giềng “hữu nghị” như từ 1979 đến nay

Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh - Quân đội Nhân dân Việt nam

Việt Nam không hề khiêu khích và xâm phạm vào đất Trung Quốc. Thế mà năm 1979, Trung Quốc huy động hàng chục sư đoàn “dạy cho Việt Nam một bài học”, giết hại dân và tàn phá bốn tỉnh của Việt Nam; đánh chiếm cao điểm 1509 trong huyện Vị Xuyên – Hà Giang của chúng ta; năm 1988, đánh đắm tàu hải quân, giết hơn 70 chiến sĩ, sĩ quan và chiếm một số bãi đá ngầm trong quần đảo Trường Sa của chúng ta.

Đọc tiếp: 1.Trung Quốc muốn "thống nhất" Việt Nam. Cách tốt nhất: Hãy làm nó (Việt Nam) chết còn hơn sống?
                         2. Sự thật về quan hệ Việt Nam & Trung Quốc trong 30 năm qua

                         3. Khu phố mới của người Tàu ở Thủ đô Lào
                         4. Lào đang bị Trung Quốc vắt kiệt?
                         5. Huyết lệ tâm thư
                         6. Âm mưu khống chế hoàn toàn Việt Nam của Trung Quốc
                         7. Chính sách bành trướng và thanh tẩy chủng tộc của Trung Quốc

                         8. Âm mưu và hành động xâm lược Hoàng Sa, Trường Sa của Trung Quốc
                         9. Tội ác và âm mưu của Trung Quốc
                       10. Tổ quốc chỉ có một, chủ quyền là vô giá!
                       11. Thái độ của người Việt Nam đối với Trung Quốc
                       12. Không ai được mặc cả lợi ích của Việt Nam ở Biển Đông
                       13. The Australian: Nếu Trung Quốc bắt nạt trên biển, thì họ cần được dạy cho một bài học hải quân
                      14. Bốn bước lấn chiếm biển đảo và ngoại giao câu giờ

Trong đàm phán biên giới, họ ép ta làm ta mất một nửa thác Bản Giốc, dân ta cũng không được đặt chân đến Ải Nam quan nữa, tất cả ta mất hàng trăm km2 đất. Họ xóa hiệp định phân định ranh giới vịnh Bắc Bộ giữa hai Chính phủ Pháp – Thanh (do lịch sử để lại) đòi chia lại, ăn hơn của ta một phần hải phận.

Sau khi nêu ra phương châm 16 chữ và 4 tốt với lãnh đạo ta, họ đã nghiễm nhiên đứng được trên nóc nhà Đông Dương, vị trí chiến lược xung yếu của ta, khai thác Bốc-xít, di hậu họa cho hàng triệu đồng bào ta.

Các công ty của họ thuê rừng 50 năm để trồng cây bạch đàn, trước tiên là chặt cây phá rừng, tạo thêm nguyên nhân gây lũ lụt cho ta. Bạch đàn là cây ăn rất hại đất, hết hạn thuê, họ rút đi để lại cho ta hàng dãy hecta đất trống đồi trọc, vì không cây gì mọc được. Đây là một mưu kế rất thâm hiểm hại ta. Nguy hiểm hơn nữa là các công ty của họ thuê các khoảnh rừng trong đó ôm cả những đồi cao 600-700m tại các huyện Tràng Định, Bảo Lộc của Lạng Sơn và Tiên Yên của Quảng Ninh, có nơi chỉ cách biên giới Trung Quốc 700m. Họ phá rừng để trồng bạch đàn, phá rừng làm đường vào khu rừng họ thuê, họ làm đường xoáy trôn ốc lên đỉnh các đồi cao nói trên. 50 năm không ai kiểm soát được, họ có xây dựng công sự gì trên đỉnh các cao điểm ấy cũng không ai biết, liệu có để sau này sử dụng như cao điểm 1509 ở Vị Xuyên trước đây không?

Ngoài việc năm 1974, đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa của ta, họ tự ý vẽ một cái “lưỡi bò” rất phi pháp bao chiếm gần hết biển Đông của Việt Nam, khoanh vùng cấm ngư dân ta vào đánh cá trong hải phận của mình, bắn chết, bắt ngư dân ta, tịch thu tài sản, ngư cụ, giam giữ, phạt tiền, dùng “tàu lạ” đâm chìm tàu cá của ngư dân ta.

Cậy có hải quân mạnh, tập trận diễu võ dương oai ở Biển Đông, uy hiếp ta, luôn tuyên bố sẽ “thu hồi” Tây Sa, là Trường Sa của Việt Nam, mà họ to mồm nhận xí là của họ.

Họ thuê dài hạn một đoạn bờ biển ở Đà Nẵng, nói là để xây dựng “khu vui chơi giải trí”, xây nhà máy điện nguyên tử chỉ cách biên giới tỉnh Quảng Ninh 60km, nếu rò rỉ phóng xạ thì bên ta mang họa.

Trên thượng nguồn sông Mê Kông, Trung Quốc xây một hệ thống đập trong đó có đập Tiểu Loan, chặn mất một khối nước vô cùng lớn. Nam Bộ của chúng ta ở cuối dòng sông, mùa khô đồng bằng sông Cửu Long sẽ thiếu nước, liệu còn nuôi được cá tra, cá basa nữa không? Có đủ nước tưới cho các vùng cây trái không? Vựa lúa Nam Bộ có bị ảnh hưởng không? Sông cạn, nước mặn sẽ dâng sâu vào nội địa, triều cường càng dữ, nhân dân thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh liên quan sẽ sống ra sao? Trung Quốc chặn nguồn nước thượng lưu của một con sông quốc tế, thật là một kế hoạch ích kỷ, ác độc.

Họ trúng thầu một loạt nhà máy nhiệt điện và một số công trình, họ tự do đưa ồ ạt lao động của họ vào. Thế là, trên khắp đất nước ta, từ “nóc nhà Đông Dương”, từ rừng núi tới đồng bằng, đến ven biển đã có hàng vạn người Trung Quốc rải ra, có là mối nguy tiềm ẩn không?

Từ những tình hình trên, rõ ràng Việt Nam ta bị hại đủ đường, và bị o ép tứ phía. Vì đâu nên nỗi này? Nhân dân ta nghĩ gì?

Nguyễn Trọng Vĩnh

“Mục kích” cuộc tập trận chung của hải quân Mỹ-Hàn

Hôm qua, trong ngày thứ ba tập trận chung trên biển Hoàng Hải, hải quân Mỹ – Hàn đã tiến hành diễn tập ngăn chặn phổ biến vũ khí hủy diệt. Một ngày trước đó là cuộc diễn tập tấn công và tự vệ và tập bắn pháo.

Cuộc tập trận dự kiến kéo dài trong 4 ngày, đến hết ngày hôm nay 1/12.

Các hoạt động diễn tập ngăn chặn phổ biến vũ khí hủy diệt gồm: khám xét các tàu nghi ngờ chở vũ khí hủy diệt, các bài tập phòng không sử dụng hệ thống rađa từ tàu khu trục Aegis.

Cuộc tập trận tiến hành trên biển Tây thuộc lãnh hải của Hàn Quốc. Hôm 29/11 là ngày thứ 2 của tập trận chung và quân đội 2 nước tiến hành tập đánh trận tấn công và tự vệ và tập bắn pháo.

60 chiếc máy bay chiến đấu trên tàu sân bay George Washington đã được điều động để tham dự cuộc huấn luyện chiến thuật. Đồng thời, tàu khu trục Aegis mang tên “Sejong đại đế” của Hàn Quốc tập bắn để phá hủy máy bay chiến đấu của kẻ thù.

Cùng với đó, quân đội Hàn Quốc và Mỹ đã tập đánh trận tấn công và tự vệ dựa trên kịch bản “tàu chiến của kẻ thù vượt qua đường ranh giới liên Triều trên biển Tây (NLL) và tấn công tàu chiến của Seoul”.

Ngoài ra, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc đã tăng thêm 6 pháo tự hành K-9 được bố trí ở đảo Yeonpyeong trên biển Tây “để đối phó với hành động khiêu khích của Bình Nhưỡng”.

Sau đây là một số hình ảnh của cuộc tập trận chung của hải quân Mỹ-Hàn:

Cuộc tập trận đặc biệt có sự tham gia của “siêu” tàu sân bay Mỹ George Washington.

Máy bay chiến đấu cất-hạ cánh từ tàu sân bay George Washington…

… trong ngày thứ ba tập trận chung với nội dung ngăn chặn phổ biến vũ khí hủy diệt.

Những máy bay tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet trên siêu tàu George Washington.

Các thành viên thuỷ thủ làm việc tại Trung tâm Phòng vệ Chiến đấu trên tàu George Washington trong cuộc tập trận chung.

Binh lính trên tàu George Washington.

Cùng lúc, Hàn Quốc cũng tiến hành tập trận trên đảo Yeonpyeong, nơi trúng pháo Triều Tiên trong cuộc giao tranh hôm 23/11. Trong ảnh là vũ khí hạng nặng của Hàn quốc ở Yeonpyeong.

Các nhà phân tích không loại trừ khả năng Triều Tiên “sẽ có hành động trả đũa cuộc tập trận này”.

(Theo dantri.com) 

Hàn Quốc sẽ tổ chức thêm nhiều cuộc tập trận

Một quan chức quân sự Hàn Quốc hôm nay cho hay, Hàn Quốc và Mỹ đang thảo luận để tiến hành thêm các cuộc tập trận hải quân chung vào năm nay hoặc đầu năm tới. Trước đó, Hàn Quốc cũng công bố kế hoạch tập trận bắn pháo thật vào tuần tới. 

 

Cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn sẽ kết thúc vào cuối ngày hôm nay.

“Chúng tôi đang thảo luận với Mỹ để tiến hành thêm nhiều đợt tập trận hải quân chung nhằm đối phó với khiêu khích của kẻ thù”, Đại tá Kim Young-cheol, thuộc Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Hàn Quốc (JCS) cho biết. Hai đồng minh sẽ kết thúc cuộc tập trận chung đang diễn ra trên Hoàng Hải vào cuối ngày hôm nay.

“Thời gian cũng như thành phần tham gia các cuộc tập trận chưa được quyết định”, Đại tá Kim cho hay.

Trong khi đó, Quân đội Hàn Quốc dự kiến sẽ có cuộc tập trận bắn đạn pháo thật riêng rẽ khác vào tuần tới, quan chức này cho biết thêm.

Cuộc tập trận trong tuần này, bắt đầu từ hôm chủ nhật vừa qua, ở vùng biển khá xa với đường biên giới biển Tây (Hoàng Hải) giữa hai miền Triều Tiên. Cuộc tập trận có sự tham gia của một siêu tàu sân bay hạt nhân Mỹ, với 7.300 thủy thủ và 10 tàu từ 2 nước, nhằm phản ứng đối với vụ nã pháo của Triều Tiên vào đảo Yeonpyeong hôm 23/11 vừa qua.

“Cuộc tập trận ngày thứ hôm nay là nhằm triển khai tính tác chiến của hạm đội bảo vệ cũng như hậu cần khi có đe dọa của kẻ thù”, một quan chức khác của JSC cho hay.

“Nhiều khả năng Triều Tiên sẽ khiêu khích khi tập trận Mỹ - Hàn kết thúc”

Giới chức JCS cho biết họ hiện vẫn đang theo dõi chặt chẽ các hoạt động quân sự của Triều Tiên giữa lúc có lo ngại Triều Tiên sẽ có hành động quân sự thêm. Triều Tiên liên tục cảnh báo về một “cuộc chiến tổng lực” đối với cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn trong vài ngày qua.

Hôm qua, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Kim Tae-young cho rằng “có khả năng lớn” Triều Tiên sẽ có hành động quân sự “khiêu khích” thêm nữa sau khi cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn kết thúc.

Căng thẳng trên Bán đảo Triều Tiên vọt tăng cao kể từ khi Triều Tiên và Hàn Quốc có vụ đấu pháo vào ngày 23/11 vừa qua, khiến ít nhất 4 người Hàn Quốc thiệt mạng. Ngoài ra, 18 người khác, chủ yếu là lính thủy đánh bộ Hàn Quốc, bị thương.

Một ngày sau, Hàn Quốc và Mỹ tuyên bố tập trận chung, cuộc tập chận đã được lên kế hoạch từ trước mà theo họ là nhằm “răn đe Triều Tiên” sau khi Triều Tiên bị cáo buộc tấn công tàu chiến Cheonan của Hàn Quốc hồi tháng 3 vừa qua. 46 thủy thủ Hàn Quốc đã thiệt mạng trong vụ việc.

Trong cuộc tập trận tuần này có sự tham gia của tàu sân bay trọng tải 97.000 tấn USS George Washington của Mỹ và một nhóm tàu Mỹ khác, như USS Cowpens, USS Lassen...Phía Hàn Quốc triển khai tàu khu trục có tên lửa dẫn đường trọng tải 7.600 tấn Aegis, Sejong Đại đế, cùng với 2 tàu khu trục trọng tải 4.500 tấn, các tàu khu trục nhỏ, máy bay chống tàu ngầm. Ngoài ra còn có 8 chiến đấu cơ F-16C Fighting Falcon, 4 chiếc A-10C Thunderbolt II, 4 chiếc F-15K và 4 chiếc KF-16.

(Theo dantri.com.vn) 

Khu phố mới của người Tàu ở Thủ đô Lào

Brian McCartan

Một thành công của chính sách đồng hóa của Trung Quốc. Thêm một cảnh báo cho các nước Đông Nam Á. 

VIÊN CHĂN, Lào – Đây là một thành phố cựu thuộc địa của Pháp đang nhanh chóng nhường chỗ cho một ảnh hưởng mới mẻ khi những nhà đầu tư Trung Quốc trúng thầu để xây dựng một khu phố vệ tinh mới theo khuôn mẫu của nhiều thị trấn kỹ nghệ thình lình mọc lên trên khắp quê hương của họ. Một dự án liên doanh gây nhiều tranh cãi nhằm xây dựng một khu phố Hoa Kiều tại vùng vành đai phía đông bắc Viên Chăn đã gây lo lắng cho các cư dân Lào ở đây và gợi nên những quan ngại mới về ảnh hưởng ngày càng gia tăng nhanh chóng của Trung Quốc lên nước láng giềng nhỏ bé hơn của họ.

Chính phủ Lào gần đây đã ngưng một kế hoạch cho phép các nhà kinh doanh Trung Quốc xây dựng nhiều cửa hàng, nhà máy, khách sạn và nhà cửa trong một khu vực chưa được phát triển của thành phố này và một số người nói khu đầm lầy That Luang có ý nghĩa quan trọng cho môi trường. Trong kế hoạch phát triển, dự án sẽ bao gồm 1.640 ha, với những tòa nhà chiếm khoảng dưới 1000 mẫu và hai phần ba còn lại của khu vực được dành riêng cho nguồn nước và những công viên giải trí. Việc xây dựng và dọn sạch mặt bằng vẫn chưa được bắt đầu.

“Dự án Phát triển khu Đô thị Mới,” như tên chính phủ đặt cho nó, bao gồm một liên doanh giữa ba công ty của Trung Quốc được quản lý bởi tập đoàn Đầu tư Hải ngoại Khu Công nghiệp Suzhou và một đối tác Lào. Các điều khoản của bản thỏa thuận lần đầu tiên được loan báo vào tháng 9-2007, cho phép công ty của Trung Quốc quyền khai thác trong 50 năm, có thể gia hạn thêm 25 năm, trong khi đối tác Lào chỉ nắm giữ có 5% cổ phần trong dự án. Dự án sẽ được trao lại cho Lào một khi thời kỳ nhượng quyền kết thúc.

Dự án đã châm ngòi cho sự bất mãn của công luận từ những người dân bình thường bị đàn áp của nước này và đã thúc dục chính quyền đưa ra lời giải thích công khai hiếm hoi về chính sách của mình. Vào tháng Hai, Phó Thủ tướng Thường trực Somsavat Lengsavad đã bênh vực cho các hành động của chính phủ và phủ nhận những tố cáo do báo chí đưa ra, được khích động thêm bởi những tin đồn loang rộng rằng một bản thỏa thuận đã được thực hiện để đem 50.000 người Trung Hoa vào cư trú tại khu đô thị vệ tinh mới, đồng thời ông khẳng định không có những nhượng bộ đặc biệt nào dành cho các công dân Trung Hoa cả.

Ông cho hay thỏa thuận đã được đàm phán trong một cuộc họp với chủ tịch Ngân hàng Phát triển Trung Quốc (CDB) nhằm tìm kiếm một khoản vay trị giá 100 triệu Mỹ kim để xây dựng một vận động trường 20.000 chỗ ngồi và những khu phức hợp thể thao liên quan dùng cho Đại hội Thể thao Đông Nam Á SEA Games vào năm sau được đăng cai tổ chức tại Viên Chăn. Chính phủ hy vọng sự kiện này sẽ khuếch trương nước mình như là một điểm đến cho đầu tư và du lịch.

Vị chủ tịch CDB đã chấp thuận một khoản vay phụ thuộc vào việc Lào sẽ đưa ra một khu đất thích hợp cho một công ty Trung Quốc được hưởng đặc ân để phát triển ở đây. Theo ông Somsavat, công ty Trung Quốc từng phát triển Khu Công nghiệp Suzhou tại tỉnh Giang Tô của Trung Quốc, nay sẽ được phép hưởng lợi từ việc bán các tòa nhà, công xưởng và dinh thự trong khu đô thị vệ tinh này. Lào sẽ được lợi từ việc mở mang khu đô thị mới mà không cần phải tìm kiếm các khoản vay cho việc kiến thiết công trình xây dựng, ông nói.

Trong một cuộc họp báo tiếp theo vào tháng Ba, được tổ chức lần nữa để giải thích về dự án và nhằm lái chệch hướng những chỉ trích vẫn được liên tục đưa ra, thị trưởng Viên Chăn Sinlavong Khoutphaythoune đã nói với các nhà báo rằng có ba lý do chính cho việc mở mang khu đô thị mới. Trước hết, nó phù hợp với chính sách công khai của chính phủ nhằm sử dụng các nguồn tài nguyên trong nước, bao gồm đất đai, như là nguồn vốn tư bản để phát triển đất nước. Thứ hai, đó là một cách để trả các khoản Trung Quốc đã cấp vốn và xây dựng một sân vận động cho SEA Games. Lý do cuối cùng mà ông đưa ra, thật mỉa mai, là để bảo tồn vùng đầm lầy.

Các tổ chức ví như Quỹ Quốc tế Bảo tồn Động vật Hoang dã [FWW] ước tính khu đầm lầy rộng 20 km2 cung cấp những nguồn lợi thủy sản cho khoảng 3.000 hộ gia đình và 17 làng và giúp phòng chống lũ lụt cho thành phố do nó vận hành như một hồ tự nhiên chứa nước lũ trong mùa mưa. Khả năng bảo hộ cho cuộc sống cư dân mà khu đầm lầy cung cấp được ước tính trị giá 2 triệu Mỹ kim và việc tránh được những thiệt hại do lũ lụt được đánh giá là trên 18 triệu Mỹ kim.

Khu đầm lầy nằm dưới chân một ngọn đồi thấp, mà trên đỉnh đồi có tu viện Phật giáo và là biểu tượng quốc gia nổi tiếng nhất của Lào, That Luang, tương tự như Quốc hội của Lào. Theo ông Yong, người phát ngôn của chính phủ, cách đây chừng 30 năm khu vực này không có người ở, nhà nước đã cho rút bớt nước một phần để hạn chế muỗi và khai hoang lấy đất canh tác.

Khu vực xung quanh đầm lầy giờ đây là một hỗn hợp các nhà ở và các khu buôn bán nhộn nhịp, bao gồm một số chợ bán sản phẩm tươi sống, thực phẩm khô và các hàng hóa khác. Dân chúng sống dọc theo đầm lầy canh tác trên những cánh đồng lúa và rau quả, thu hái những loài thực vật ăn được cũng như các loài cá, cua, ốc trong khu vực. Những điểm đánh bắt thủy sản nằm rải rác dọc theo một con kênh chạy xuyên qua vùng đầm lầy. Một số ít dân cư trong khu vực có những giấy tờ xác nhận quyền sở hữu thích đáng đất đai và yêu cầu đền bù cho việc họ bị di dời đã báo hiệu khả năng gây nên những mối bất đồng.

Khu Manhattan của Lào

Một bức phác hoạ về khu đô thị mới được đề xướng xuất hiện trên báo của Lào đã diễn tả khu vực này trông như một Manhattan hiện đại.

Chính phủ Lào tỏ vẻ tha thiết phát triển khu vực chạy dọc theo các con đường của các khu công nghiệp Trung Quốc mới xây dựng, mà trong đó có khu Suzhou, nơi Tập đoàn Đầu tư Hải ngoại Khu Công nghiệp Suzhou trú đóng. Theo trang web của chính quyền Suzhou, Khu Phát triển Công nghệ Cao Suzhou được thành lập từ năm 1992 đã thu hút lượng đầu tư nước ngoài trị giá hơn 6 tỉ Mỹ kim. Hầu hết các doanh nghiệp được thành lập trong khu vực đều thuộc về ngành công nghệ thông tin, cùng các công ty khác bao gồm phần mềm máy tính, máy móc chính xác và hoá chất.

Việc Lào có thể hoặc cần phải cố nhân đôi những kỳ công thương mại đó hay không thì có lẽ còn phải bàn cãi. Trong khi khu đô thị mới đã lên thời biểu cho việc xây dựng tại khu đầm lầy That Luang là không có vẻ sớm đạt được cái trình độ phát triển kia, điều ấy đưa ra một chỉ dấu về những gì mà chính phủ Lào và các nhà đầu tư Trung Quốc đang nhắm tới. Trong lúc sự mở mang phát triển trên quy mô như vậy có thể đem tới nhiều hoạt động đầu tư và công ăn việc làm cần thiết, vấn đề mà những người coi thường ở dự án này tiếp tục bị chất vấn là tất cả những công nhân ở đây sẽ từ đâu đến ?

Để xây vận động trường cho SEA Games, Tập đoàn Yunnan Construction Engineering Company Group Corporation của Trung Quốc đã đưa vào hàng nghìn công nhân của nước họ do tình trạng thiếu thốn nghiêm trọng nguồn lao động có tay nghề của Lào. Mặc dù chính phủ Lào đã kịch liệt bác bỏ thông tin rằng hàng chục ngàn người Trung Quốc sẽ tới Viên Chăn để định cư trong khu đô thị vệ tinh mới được lên kế hoạch, song bản thân người Lào không có những kỹ năng và đủ nhân lực để tự mình xây dựng khu đô thị. Với trình độ kiến thức hiện tại, nước này cũng không thể có khả năng để vận hành một thành phố công nghệ cao một khi nó được hoàn thiện.

Điều này sẽ hầu như chắc chắn phải có sự nhập cư của hành nghìn công nhân và chuyên gia, đa số có lẽ từ Trung Quốc. Các số liệu của chính phủ Lào ước đoán có 30.000 người Trung Quốc hiện đã sống tại nước này, song hầu hết các nhà phân tích tin rằng con số thực có thể phải lớn hơn gấp mười. Các cửa hàng có sở hữu chủ hoặc được điều hành bởi người Trung Quốc nổi lên khắp miền bắc Lào, trong khi những người Trung Quốc khác sống ổn định tại các làng mạc xa xôi trong vai trò là những quản đốc và công nhân tại các dự án kinh doanh sản phẩm nông nghiệp.

Viên Chăn cũng giống như mọi thành phố ở Đông Nam Á đều có một lượng dân số là người Hoa được thừa nhận như là bộ phận của cộng đồng, cũng đông đảo như những người Việt Nam nhập cư. Giờ đây, nổi lo sợ trong nhiều người dân Viên Chăn là người Trung Quốc không còn đơn thuần là những thương gia và chủ cửa hiệu, song thực sự lại tự mình sở hữu một phần lớn thành phố và khuyến khích hàng nghìn người dân ở nước họ sang định cư và thống trị các hoạt động kinh doanh, xã hội và đời sống văn hóa.

Người phát ngôn chính phủ Lào, ông Yong Chathalangsy, đã hạ nhiệt cho các mối quan ngại đó. Viện dẫn luật đầu tư của Lào, ông nói với tờ Asia Times hay rằng 85% ngành nghề kinh doanh phải do người Lào làm chủ, và rằng quyền ưu tiên là phải dành cho việc tuyển mộ công nhân Lào. “Một số nghề được dành riêng cho người dân chúng tôi,” ông nói mà không cho biết thêm chi tiết. Mặc dù ông lưu ý rằng chính phủ thừa nhận thực tế có một số kỹ năng hiện đang thiếu trong lực lượng lao động của Lào và chính phủ đã chấp nhận cho phép các công ty nước ngoài trong những trường hợp nhất định được đưa vào Lào các lao động có tay nghề. “Chúng tôi cần những người nước ngoài làm trong những ngành nghề mà chúng tôi không thể đáp ứng các đòi hỏi. Chúng tôi sẽ tiếp tục tuyển mộ thêm cho những nhu cầu này.”

Ông thừa nhận rằng có một nan đề về việc công nhân Trung Quốc còn ở lại Lào sau khi hoàn thành các dự án, thực tế đã thể hiện rõ ràng trong trường hợp tại các vùng phía bắc nước này nơi các công ty Trung Quốc giám sát các dự án mở đường mới.

“Chúng tôi phải tăng cường công tác đôn đốc tuân thủ pháp luật để ngăn chặn những người ở lại. Chính phủ sẽ giám sát chặt chẽ hơn, kiểm tra và kiện toàn luật lệ đối với lao động nước ngoài tại đất nước chúng tôi,” ông nói. Ông còn lưu ý rằng 1.800 lao động Trung Quốc được chính phủ cho phép xây dựng khách sạn Don Chan tại Viên Chăn cho hội nghị thượng đỉnh Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á lần thứ 10 năm 2004 đều đã về nước sau khi dự án được hoàn tất.

Trung Quốc bắt đầu nắm vai trò quan trọng hơn tại Lào từ những năm cuối 1990, đoạt cơ hội nảy sinh từ việc ứng cứu cho nền kinh tế Lào tiếp theo sau cơn khủng hoảng tài chính châu Á những năm 1997-98. Đầu tư và viện trợ của Trung Quốc cho Lào từ đó tăng vọt như hỏa tiễn, được tạo thuận lợi qua một loạt thỏa thuận song phương bao quát các lĩnh vực kinh tế, hợp tác kỹ thuật, đầu tư, ngân hàng và phát triển cơ sở hạ tầng. Các thỏa thuận này đã được bổ sung bằng những khoản trợ cấp xuất khẩu và vay không tính lãi.

Vào tháng 11 năm 2000, ông Giang Trạch Dân đã thực hiện chuyến viếng thăm đầu tiên của một vị lãnh đạo nhà nước Trung Quốc tới Lào, như cách tượng trưng để nhấn mạnh cho việc củng cố mối quan hệ của hai nước. Trong việc theo đuổi những lộ trình giao thương mới, những nguồn năng lượng và trao đổi sản phẩm cho nền công nghiệp và dân số ngày càng tăng tại các tỉnh phía nam, Trung Quốc đang tìm tới nước Lào giàu tài nguyên nhằm đáp ứng những đòi hỏi đang tăng nhanh đó. Cho tới tháng 8-2007, Uỷ ban Kế hoạch và Đầu tư Lào đã phê chuẩn 1,1 tỉ Mỹ kim đầu tư trực tiếp của Trung Quốc, làm cho Trung Quốc trở thành nhà đầu tư lớn thứ hai tại đây sau Thái Lan. Năm ngoái, Trung Quốc thậm chí đã đầu tư tới 876 triệu Mỹ kim, so với 3 triệu các khoản chi phí tại nước này năm 1996.

Trung Quốc mới đây còn phê chuẩn khoảng 500 triệu Mỹ kim các khoản trợ cấp và cho vay không tính lãi, hầu hết để giúp ổn định đồng tiền của Lào sau cuộc khủng hoảng tài tính 1997-98. Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo đã tuyên bố trong một chuyến viếng thăm chính thức vào tháng Ba năm nay rằng chính phủ ông sẵn sàng hỗ trợ thậm chí nhiều khoản đầu tư hơn thông qua các doanh nghiệp Trung Quốc tại Lào. Mậu dịch song phương giữa Lào và Trung Quốc đã lên tới 249 triệu Mỹ kim vào năm 2007. Hầu hết các nhà phân tích tin rằng con số thực tế sẽ cao hơn nhiều một khi giao thương không chính thức và buôn lậu được tính đến.

Thay đổi sự bảo trợ

Quan hệ kinh tế đang gia tăng của Lào với Trung Quốc đánh dấu một bước thay đổi từ sự nương tựa trước đây của nước này vào Việt Nam. Mặc dù có những tuyên bố chính thức của Hà Nội và Viên Chăn về việc tiếp tục các mối quan hệ trên tình anh em vững chắc, song nhiều nhà lãnh đạo trẻ hơn của Lào giờ đây đang leo lên những vị trí trung cao cấp trong Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (LPRP) được cho rằng sẽ không tham gia vào những tình cảm tương tự về sự trung thành với nước Việt Nam đang được nắm giữ bởi bộ khung lãnh đạo già cỗi hơn. Những nhà lãnh đạo này lớn lên sau khi kết thúc cuộc chiến tranh Đông Dương và không cảm giác hàm ơn đối với Việt Nam về những giúp đỡ của nước này trong thời kỳ cách mạng với đỉnh cao vào năm 1975 khi những người cộng sản giành được chính quyền ở Lào.

Lào là một trường- hợp- nghiên- cứu phân- tích về chiến lược mềm mỏng của Trung Quốc trong khu vực. Tại Viên Chăn, Trung Quốc đã cho xây Cung Văn hóa Quốc gia trị giá 7 triệu Mỹ kim, cấp vốn hoàn toàn để mở Đại lộ Trung tâm dài 13 km dẫn thẳng tới Patouxay trung tâm, hay còn gọi là Vòm Chiến thắng, đài kỷ niệm xây vào năm 2003, và nâng cấp công viên bao quanh đài kỷ niệm này vào năm 2004. Giờ đây các dự án đã trở nên có xu hướng thương mại hơn và cung cấp chỉ dấu về mặt hàng nào sẽ được trưng bày bên trong cửa hàng dành cho khu đầm lầy That Luang.

Ngày 1-8-2007, khu thương mại hiện đại đầu tiên của nước này đã mở cửa tại quận Sikhottabong phía tây Viên Chăn. Tại buổi lễ khai trương, ông Ding Guo Jiang, chủ tịch Công ty San Jiang, nhà đầu tư chính của dự án 6 triệu Mỹ kim này, đã tuyên bố qua trích dẫn của tờ Vientiane Times, “Khu buôn bán của Trung Quốc mới mở này giờ đây thuộc loại chợ lớn nhất cho các sản phẩm của Trung Quốc tại Đông Nam Á và là một điểm tụ tập dành cho các thương nhân Trung Quốc ở thành phố này.”

Dự án này, một cách công khai, nhắm vào thị trường người Hoa kiều và vốn đầu tư của các thương gia Trung Quốc. Với hơn 300 gian hàng trong khu trung tâm thương mại, Ding Guo Jiang lưu ý rằng 200 gian đã được lấp đầy bởi các công ty của Trung Quốc trong khi 100 gian đã được điều hành bởi các người Lào bản địa. Một con số dự đoán 80% lượng hàng hóa trong khu thương mại này là được nhập khẩu từ Trung Quốc.

Khu thương mại này là bộ phận của một dự án lớn hơn được biết đến dưới cái tên Trung tâm Hữu nghị Lào-Trung được Bộ Công nghiệp và Thương mại Lào gọi là “một phần của khuôn khổ hợp tác thương mại và đầu tư giữa chính phủ Lào và chính phủ Trung Quốc”. Dự án rộng 174.000 m2 này được ban cho một điều kiện nhượng quyền hoạt động trong 50 năm và với mức phí được cho rằng vào khoảng 18 triệu Mỹ kim khi hoàn thiện. Theo ông Ding Guo Jiang, người cũng đang là giám đốc điều hành toàn bộ dự án, trung tâm thương mại mới này sẽ bao gồm một khách sạn, nhà nghỉ, công viên, các nhà hàng và một chợ bán thức ăn tươi sống.

Trung tâm Hữu nghị Lào-Trung là trung tâm thương mại thứ ba được thiết lập giữa chính phủ Lào và chính phủ Trung Quốc. Hai cơ sở kia là Trung tâm Thương mại Boten Border và siêu thị Trung Quốc Nong Duang, cũng đều gây ra tranh cãi. Ví dụ, trung tâm thương mại tại Boten ở tỉnh Luang Nam Tha miền bắc Lào chủ yếu gồm có các doanh nghiệp Trung Quốc chuyên bán hàng hóa Trung Quốc cho một loại khách gần như đều là người Trung Hoa. Các chủ doanh nghiệp, chủ cửa hiệu và nhân viên khách sạn đều thuộc tộc người Trung Hoa.

Trong khi đó, các cư dân Lào chính gốc vùng Boten đều bị đẩy tới một khu vực tồi tàn phía dưới xa con đường được Trung Quốc đầu tư xây dựng chạy suốt từ biên giới qua. Cư dân Luang Nam Tha và các nhân viên của tổ chức phi chính phủ (NGO) trong nước lặng lẽ tố cáo chính phủ đã bán rẻ Boten cho người Trung Quốc, với một số người Lào đoan chắc một cách cay đắng rằng vùng này đã trở thành bộ phận của Trung Quốc.

Có một tình cảm bất mãn ngấm ngầm tương tự về Dự án Phát triển Thành phố Mới trong số những người dân Viên Chăn, kể cả các tầng lớp trung lưu có bản lĩnh đang ngày càng gia tăng. Trong khi họ chỉ tỏ ra quan ngại một cách ôn hòa về sự xâm nhập của Trung Quốc vào khu bắc Lào, thì dự án này đã đem tới bóng ma từ sự thống trị của Trung Quốc ngay trước ngưỡng của nhà họ. Những đồn đại về nạn tham nhũng trong giới chức nhà nước và một thỏa thuận hậu trường cho phép 50.000 người Trung Quốc dời vào sống trong thủ đô đang như đổ thêm dầu vào những phẫn uất trước ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc và về một chính phủ có vẻ đang tiếp tay cho những hành động tồi tệ.

Theo những thông tin từ báo chí Trung Quốc, Bắc Kinh đã đồng ý xoá bỏ phần lớn trong khoản nợ 1,7 tỉ Mỹ kim của Lào vào năm 2003. Điều đó dẫn tới suy đoán rằng dự án phát triển khu đô thị vệ tinh có thể là sự đền đáp lòng tốt cho những cứu trợ tài chính độ lượng của Bắc Kinh. Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính ở châu Á, Trung Quốc đã cho vay và tài trợ hàng triệu Mỹ kim cho việc xây dựng, nằm trong số những khoản kiến thiết khác, tuyến đường mới mở từ Boten trên biên giới với Trung Quốc tới Huay Xai nằm trên biên giới Thái Lan. Các khoản cho vay của Trung Quốc cũng được cung cấp nhằm giúp khởi động công ty Lao Telecom Company và Lao Asia Telecom, thiết lập các dự án chính phủ điện tử và mua hai phi cơ tua-bin phản lực cánh quạt MA 60 cho hãng hàng không Lao Aviation.

Một số nhà phân tích cho rằng không phải ai ai trong đảng cộng sản cầm quyền cũng vui lòng về thỏa thuận đó. Bản chất giấu giếm cao độ của nhà nước làm cho vấn đề này hầu như không thể được xác định, song có khả năng là trong ban lãnh đạo có những người không chia sẻ những bổng lộc từ của bố thí của Trung Quốc và họ có thể sẽ không vừa ý với sự thỏa thuận. Theo một nguồn tin thân cận với chính phủ thì sự thoả thuận đã gây nên khó chịu cho nhiều nhân vật nòng cốt của đảng bởi vì họ đã bởi vì họ đã không thuộc nhóm người rất có thế lực chuyên quyết định các chính sách và chỉ khám phá về khu đô thị vệ tinh mới sau khi nó đã được loan báo công khai.

Lẽ dĩ nhiên, nước Lào thông thường hầu như không có điều kiện cho phép những hành động phản kháng. Song sự bất mãn đang sôi sục là đủ lớn để cho chính phủ phải có hành động giải thích công khai hiếm có cho những việc làm của mình vào cả tháng Hai và tháng Ba. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn còn là nhạy cảm, và nhiều người ở Viên Chăn, cả người Lào lẫn nhân viên người nước ngoài, đều không sẵn lòng thảo luận về chương trình phát triển gây tranh cãi này.

Các nhân viên NGO đã được các giới chức chính phủ nhắc nhở rằng không được ám chỉ dự án như là “thành phố Trung Quốc”. Người phát ngôn của chính phủ, ông Yong, tỏ ra cởi mở hơn về chương trình phát triển. “Đó là một bất động sản và là dự án phát triển công nghiệp được giao cho đối tác Trung Quốc được nhượng quyền kinh doanh, không có gì khác hơn thế.” Đối với ông Yong, tuyên bố này là một sự thừa nhận thực tế về sức mạnh kinh tế đang gia tăng của Trung Quốc. “Đó là điều cơ bản. Một số người không sẵn sàng sống với tình hình mới. Chúng ta giờ đây có những tay chơi mới.”

Brian McCartan là một nhà báo tự do sống ở Chiang Mai.

Theo ASIA TIMES

Giải mã “lợi ích cốt lõi” và “đường lưỡi bò” của Trung Quốc

Liệu đó có phải là toàn bộ Biển Nam Hoa (Biển Đông) hay không? Hay “đây” chỉ là vùng nước phía nam đảo Hải Nam? Bởi rõ ràng vùng nước này cực kỳ quan trọng đối với hải quân Trung Quốc và họ đã xây dựng căn cứ hải quân Tam Á, hiện tại dành cho cả tàu ngầm, và tương lai có thể là căn cứ của hàng không mẫu hạm.

 

 GS Tonnesson

 

Thử tìm sự giải mã cho hai khái niệm này thông qua cuộc trao đổi khá kỹ với Giáo sư Stein Tonnesson từ Viện Nghiên cứu Hoà bình Oslo (Na Uy).

Trong hơn một năm rưỡi trở lại đây, hai khái niệm được phía Trung Quốc đưa ra liên quan đến tranh chấp Biển Đông là “lợi ích cốt lõi” và “đường lưỡi bò” đã dấy lên nhiều tranh cãi, nhiều khi đến căng thẳng, trong các diễn đàn khu vực. Bất kể đó là diễn đàn của các nhà hoạch định chính sách đối ngoại, quốc phòng (ARF và ADMM+), hay giữa các học giả (hội thảo quốc tế Biển Đông).

Cũng có nhiều giả thiết, hay cách suy luận được đưa ra từ phía giới hoạch định chính sách, hay giới nghiên cứu nước ngoài. Cũng có nhiều cách giải thích ở các mức độ khác nhau từ giới hoạch định chính sách và giới học giả Trung Quốc.

Nhưng, tựu trung, dư luận vẫn tỏ ra khá mơ hồ về về hai khái niệm này. Thậm chí, có vị học giả như Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á của Indonesia Hasjim Djalal nhận xét với phóng viên Tuần Việt Nam rằng Trung Quốc có thói quen cứ đưa ra quan điểm mập mờ như vậy để thiên hạ thi nhau đoán già đoán non, và mỗi quốc gia sẽ chọn cách ứng xử theo suy đoán của mình. Và, theo nhà ngoại giao kỳ cựu này, Trung Quốc sẽ hưởng lợi từ những phương án có lợi nhất đối với họ.

Có những vị học giả khác, như Giáo sư Leszek Buszynski từ Úc, lại cho rằng thức chất Trung Quốc cũng chưa biết họ thực sự muốn gì, bởi ngay trong nội bộ họ cũng chưa thống nhất được quan điểm.

Tuần Việt Nam thử tìm sự giải mã cho hai khái niệm này thông qua cuộc trao đổi khá kỹ với Giáo sư Stein Tonnesson từ Viện Nghiên cứu Hoà bình Oslo (Na Uy) – người tham gia cả hai cuộc hội thảo quốc tế về Biển Đông, được tổ chức tại Việt Nam thời gian qua.

Sự mập mờ trong khái niệm “lợi ích cốt lõi”Tại Hội thảo quốc tế về Biển Đông vừa qua, có những học giả, trong đó có Giáo sư Leszek Buszynski, lập luận rằng Trung Quốc có nhiều trường phái với quan niệm và lợi ích khác nhau, không đồng nhất trong quan niệm về lợi ích cốt lõi, lợi ích chiến lược, hay lợi ích quốc gia. Chính vì vậy, vì vậy Trung Quốc đã sử dụng các thuật ngữ này một cách lỏng lẻo, chứ không có định nghĩa chính thức, rõ ràng.

Xin Giáo sư cho biết quan điểm của mình.

Điều này thực sự là một vấn đề được tranh luận khá căng thẳng tại hội thảo. Và rõ ràng rằng cho đến nay không hề có một phát ngôn chính thống nào của Trung Quốc về việc họ coi Biển Nam Hoa (Biển Đông) là “lợi ích cốt lõi”, tương tự như Đài Loan và Tây Tạng, hay thậm chí Tân Cương.

Có một thực tế là tháng 3.2009, sau sự kiện một tàu khảo sát của Mỹ (Impeccable) tiến sâu vào lãnh hải của Trung Quốc (cách đảo Hải Nam 75 hải lý), đã có một cuộc gặp giữa nhà hoạch định chính sách đối ngoại số một Trung Quốc, Uỷ viên Quốc Vụ Đới Bỉnh Quốc, và đại diện phía Mỹ. Trong cuộc gặp này, ông Đới Bỉnh Quốc được dẫn là đã nói với phía Mỹ rằng “đây là nơi Trung Quốc cho rằng có lợi ích cốt lõi”.

Và chính sự mơ hồ trong lời nói của Đới Bỉnh Quốc đã gây ra sự tranh cãi căng thẳng không chỉ trên truyền thông, hay trên các diễn đàn an ninh khu vực, mà cả giữa các học giả, như trong hai cuộc hội thảo về Biển Đông tại Việt Nam.

Xin Giáo sư giải thích rõ hơn?

Sự mập mờ nằm ở từ “đây”. Liệu đó có phải là toàn bộ Biển Nam Hoa (Biển Đông) hay không? Hay “đây” chỉ là vùng nước phía nam đảo Hải Nam? Bởi rõ ràng vùng nước này cực kỳ quan trọng đối với hải quân Trung Quốc và họ đã xây dựng căn cứ hải quân Tam Á, hiện tại dành cho cả tàu ngầm, và tương lai có thể là căn cứ của hàng không mẫu hạm.

Khả năng thứ hai hoàn toàn dễ hiểu và dễ chấp nhận, bởi bất cứ quốc gia nào trong trường hợp tương tự đều coi vùng nước gần căn cứ hải quân của họ là khu vực có “lợi ích cốt lõi”. Và việc Trung Quốc không chấp nhận tàu khảo sát của Mỹ tiến gần tới căn cứ hải quân của họ là hoàn toàn có thể giải thích được.Hơn nữa, Mỹ chắc cũng chẳng vui vẻ gì khi tàu khảo sát của Trung Quốc tiếp cận bờ biển của họ. Và, tôi nghĩ, hầu hết các quốc gia duyên hải có thể hiểu được quan điểm của Trung Quốc trong trường hợp này, bởi phạm vi hoạt động của tàu khảo sát không nhất thiết được điều chỉnh bởi nguyên tắc tự do hàng hải.

Theo tôi, Việt Nam, Malaysia, Philippines, hay Indonesia cũng chưa hẳn đã chia sẻ quan điểm với phía Mỹ. Thế nhưng, đối với tranh chấp Biển Nam Hoa (Biển Đông) các quốc gia Đông Nam Á này coi việc Mỹ khẳng định lập trường của họ về tự do hàng hải như một sự đối trọng với Trung Quốc.

Nói chung chẳng ai hiểu thực chất cái gọi là “lợi ích cốt lõi” là gì, mà chỉ biết về nó qua những gì mà người Mỹ và người Nhật công bố bằng văn bản vào tháng 4, hoặc mùa hè năm ngoái, sau khi nhận xét của ông Đới Bỉnh Quốc được đưa ra. Và cũng chưa có bất cứ nguồn tin nào từ Trung Quốc khẳng định điều này một cách chính thức.

Về việc này, tôi nghĩ người Trung Quốc đã không ngờ rằng trong câu chuyện trao đổi kín với tinh thần thẳng thắn và cởi mở với phía Mỹ lại bị đưa ra công khai.

Trung Quốc không khôn ngoan như người ta tưởng

Một học giả đến từ Indonesia tên là Hasjim Djalal, đã nhận xét rằng ông có cảm giác người Trung Quốc luôn có cách hành xử một cách bí hiểm. Mọi quốc gia liên quan phải tự đoán xem Trung Quốc muốn gì và mỗi quốc gia sẽ phải quyết định một lối ứng xử trên trên cơ sở sự suy đoán của mình. Từ đó, Trung Quốc sẽ lựa chọn phương án có lợi nhất cho mình.

Người Việt Nam có câu “người khôn ăn nói nửa chừng…” Giáo sư có nghĩ như vậy không?

Tôi không nghĩ là người Trung Quốc lại đủ khôn như vậy đâu. Tôi thiên về quan điểm của Giáo sư Leszek Buszynski rằng Trung Quốc thực sự cũng chưa biết mình muốn gì. Bởi đơn giản, ở Trung Quốc có nhiều nhóm lợi ích. Mặc dù, cũng không nhất thiết là mỗi nhóm lợi ích này đều đã bộc lộ rõ quan điểm, sự hiểu biết và mong muốn của họ.

Ngay tại hội thảo về Biển Đông lần thứ nhất, một trong những mối quan tâm lớn nhất là ngay cả ở Trung Quốc cũng có những cách hiểu khác nhau về đường lưỡi bò. Tức là bản thân người Trung Quốc cũng không thể thống nhất với nhau. Trong khi đó, lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quốc Vụ viện nước này cũng không tỏ ra nỗ lực làm sáng tỏ khái niệm này.

Vì vậy, một trong những cách diễn giải nó là viện dẫn tới khái niệm “vùng nước lịch sử”. Nếu đọc Công ước Liên hiệp quốc về Luật Biển (UNCLOS), rõ ràng anh sẽ thấy cách giải thích này không thể chấp nhận được. Cái gọi là “vùng nước lịch sử” bắt buộc phải nằm bên trong lãnh thổ một quốc gia, chứ không thể nằm giữa lãnh thổ hai, hoặc nhiều quốc gia, như trường hợp của Biển Hoa Nam (Biển Đông).

Nếu thực sự Trung Quốc tin rằng họ đúng, họ phải thuyết phục các quốc gia có liên quan ở khu vực này chấp nhận cách hiểu khác đi. Tất nhiên là theo tinh thần của một luật biển mới, do người Trung Quốc soạn thảo ra, chứ không phải là theo tinh thần của UNCLOS.

Giáo sư có nghĩ là người Trung Quốc có thể lạc quan với ý tưởng về một bộ luật biển hoàn toàn mới như vậy hay không?

Tôi đoan chắc rằng sẽ chẳng nước nào sẽ chịu chấp nhận. Thậm chí trong trường hợp Trung Quốc dùng vũ lực để ép buộc họ phải chấp nhận.

Thế còn những khả năng khác, thưa Giáo sư?

Đó là cách diễn giải rằng tất cả các đảo thuộc vùng nước này đều thuộc chủ quyền của Trung Quốc, và là phần lãnh thổ kéo dài của nước này. Và vì vậy, chúng được hưởng  qui chế về vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa xung quanh. Về lý thuyết, người Trung Quốc được quyền đưa ra những lập luận thuyết phục về chuyện này, nhưng phải trong khuôn khổ UNCLOS.

Nhưng, trong thực tế, ngay cả trong trường hợp họ chứng minh được hai quần đảo này là phần lãnh thổ kéo dài của lục địa Trung Hoa, thì khoảng cách từ vùng bờ biển gần nhất của họ đến hai quần đảo này cũng xa hơn so với khoảng cách giữa chúng và bờ biển của Việt Nam, Brunei, hay Philippines – những quốc gia có yêu sách chủ quyền khác.

Tức là đường lưỡi bò khó có thể chấp nhận dưới cả góc độ này lẫn góc độ kia. Nhưng tại sao vẫn có những người ở đất nước này tin vào câu chuyện hoang đường đó, thưa Giáo sư?

Tuy nhiên, liên quan đến “đường lưỡi bò”, theo tinh thần của luật biển quốc tế, vẫn có một khả năng được coi là dễ chấp nhận hơn cả. Đó là việc “đường lưỡi bò” thể hiện yêu sách chủ quyền của Trung Quốc đối với hai quần đảo bên trong đường này.

Trong trường hợp này, Trung Quốc phải chứng minh, theo tinh thần của UNCLOS, rằng họ có những chứng cứ lịch sử và pháp lý đối với Paracels (Hoàng Sa) và Spratlys (Trường Sa) mạnh hơn hẳn so với các chứng cứ của bất kỳ quốc gia có yêu sách chủ quyền nào khác. Đó là điều sớm muộn cũng phải được giải quyết một cách rõ ràng và dứt khoát.

Nguồn: TVN
 

Thông tin đầu tiên về thiệt hại của Triều Tiên sau vụ nã pháo

Theo thông tin ban đầu, Triều Tiên cũng gánh chịu hậu quả sau vụ đấu pháo liên triều hôm 23/11, ít nhất một quan chức thiệt mạng, 2 binh sỹ bị thương 

 

Đây là những thông tin được cung cấp bởi ông Choi Sung-yong, một nhà hoạt động xã hội tại Seoul, từng bị Triều Tien bắt giữ làm con tin.

Trả lời phỏng vấn báo giới ngày hôm qua, ông này cho biết ông đã thu thập được các thông tin tình báo cho thấy ít nhất một quan chức Triều Tiên thiệt mạng và 2 binh lính bị thương sau vụ nã pháo vào đảo Yeonpyeong chiều ngày 23/11.

Trước đó, hồi tháng 4 năm nay, ông đã cáo buộc Bình Nhưỡng là thủ phạm đứng sau vụ đắm tàu chiến Cheonan của Hàn Quốc. Ông Choi tiết lộ, một tàu lặn của Triều Tiên mang theo 13 thuỷ thủ đã phóng một quả ngư lôi về phía con tàu Cheonan.
Tuy nhiên, Bộ Tổng tham mưu Quân đội Hàn Quốc cũng cho biết họ chưa thể xác nhận tính đúng đắn trong cáo buộc này.

Linh Chi
Theo Yonhap

Tài liệu của WikiLeaks có liên quan tới cả Việt Nam

1. Tài liệu của WikiLeaks có liên quan tới cả Việt Nam

Wikileaks ngày 29/11 cho biết họ có hơn 2.300 bức điện tín gửi đi từ Đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội và gần 800 bức từ Lãnh sự quán ở TPHCM. 

Nhà sáng lập WikiLeaks Julian Assange. 

Trong số hơn 3.100 bức điện tín này có cả những loại thuộc diện “mật”.

Tuy nhiên, nội dung của số tài liệu liên quan tới Việt Nam vẫn chưa được WikiLeaks tiết lộ.

Tính tới nay, WikiLeaks mới công bố nội dung của hơn 200 bức điện tín trong số hơn 250.000 bức.

Những tài liệu mà trang mạng chuyên tiết lộ thông tin này có được là nội dung trao đổi giữa 250 đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ ở hơn 90 nước trên thế giới với Bộ Ngoại giao và các cơ quan khác của Mỹ.

Trong một phản ứng liên quan tới số tài liệu mật, Ngoại trưởng Mỹ H.Clinton cho biết chính phủ nước này lấy làm tiếc khi những công văn ngoại giao bị công bố, vốn có thể ảnh hưởng tới mối quan hệ của Washington với các nước.

2. WikiLeaks gây chấn động với 250.000 tài liệu mới

Một gói dữ liệu khoảng 250.000 điện tín ngoại giao của Mỹ, hầu hết trong vòng 3 năm trở lại, đã được Wikileaks tung ra vào hôm nay 29/11. 

Theo báo New York Times, con số tài liệu mà Wikileaks công bố lần này chính xác là 251.287 bức điện tín, nhiều hơn rất nhiều lần số tài liệu về Afghanistan và Iraq đã công bố trước đó.

Nhiều tài liệu không được phân loại và không có tài liệu nào được đánh dấu "tối mật". Có khoảng 11.000 tài liệu được phân loại "bí mật", khoảng 9.000 được gắn nhãn "noforn" (Not for release to foreign nationals - Quá nhạy cảm để được chia sẻ với nước ngoài) và khoảng 4.000 điện tín được chỉ định cả hai nhãn trên.

Những thông tin mật của các cơ quan ngoại giao Mỹ vừa được tiết lộ
1. Iran sở hữu tên lửa của Triều Tiên, có khả năng tấn công châu Âu.

2. Lo lắng về tham nhũng trong chính phủ Afghanistan khi một quan chức nước này bị bắt quả tang mang theo hơn 50 triệu USD trong một chuyến công cán.

3. Năm 2007, Đức được yêu cầu không thúc ép vụ bắt giữ các quan chức cục tình báo trung ương Mỹ CIA. Những người này tham gia vào một chiến dịch trong đó một công dân Đức có cùng tên với một nghi phạm chiến binh bị bắt cóc và giam giữ ở Afghanistan.

4. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton yêu cầu theo dõi hoạt động của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon.

5. Mối quan hệ thân thiết giữa Thủ tướng Nga Vladimir Putin và người đồng nhiệm Italy Silvio Berlusconi.

6. Nghi ngờ về mối liên hệ về chính phủ Nga và tội phạm có tổ chức

7. Tổng thống Yemen trò chuyện với chỉ huy lực lượng Mỹ ở Trung Đông lúc đó là David Petraeus về các cuộc tấn công vào các căn cứ của Al Qaeda ở Yemen, và nói rằng: "Chúng tôi sẽ tiếp tục nói những quả bom này là của chúng tôi, không phải của các ông".

8. Mỹ không thể ngăn cấm Syria cung cấp vũ khí cho lực lượng Hezbollah ở Libăng.
Hiện chưa có ai bị truy tố vì chuyển các thông tin ngoại giao cho trang web này. Tuy nhiên, nhiều người ngờ rằng chính sĩ quan phân tích thông tin tình báo của Mỹ Bradley Manning đã tuồn tin cho Wikileaks. Manning bị bắt hồi tháng 6 vì lộ một số thông tin mật cho Assange - tổng biên tập WikiLeaks.

Nhiều nước lên án hành động của WikiLeaks

Ngay sau khi những thông tin ngoại giao nhạy cảm bị tung ra, Nhà Trắng và Lầu Năm Góc đã cực lực lên án, cho rằng hành động này không những gây phương hại đến các nỗ lực bênh vực nhân quyền mà còn đe dọa sinh mạng cũng như sự nghiệp của những người có tên trong các tài liệu.

Trong một tuyên bố, Thư ký Nhà Trắng Robert Gibbs nhấn mạnh việc các tờ báo đăng trên trang nhất những thông tin "không phản ánh chính sách và cũng không định hình quyết sách của Mỹ" có thể gây ảnh hưởng sâu sắc không chỉ tới lợi ích chính sách đối ngoại của Washington mà còn tác động tới đồng minh và bạn bè của Mỹ trên toàn thế giới.

Trước đó, Cố vấn pháp lý của Bộ Ngoại giao Mỹ, ông Harold Koh, đã viết thư cho người sáng lập WikiLeaks Julian Assange, bác bỏ thương lượng với WikiLeaks về việc trang mạng này dự định công bố 3 triệu tài liệu liên quan tới ngành ngoại giao Mỹ.

Từ Ottawa, Ngoại trưởng Canada Lawrence Cannon đã coi việc WikiLeaks dồn dập tiết lộ các thông tin ngoại giao nhạy cảm là "đáng chỉ trích," vô trách nhiệm và "có thể đe dọa an ninh quốc gia."

Hiện Chính phủ Canada đang dốc sức đối phó với nguy cơ WikiLeaks tiết lộ một loạt các công văn của Mỹ về Canada vào ngày 1/12 tới.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cũng lên án vụ việc này và cho rằng thủ phạm là “những tên trộm trên mạng Internet.”

Tại một cuộc họp nội các ở Rome, Ngoại trưởng Italy Franco Frattini, cũng khẳng định tài liệu của WikiLeaks sẽ gây ra "những hậu quả tiêu cực" và là dấu hiệu của một âm mưu nhằm hủy hoại hình ảnh của nước này.

3. Chân dung nghi phạm cung cấp tài liệu mật cho WikiLeaks

Binh sĩ Mỹ Bradley Manning, sinh năm 1987, được coi là nghi phạm chính cung cấp các tài liệu mật cho trang web WikiLeaks, hiện đang bị giam giữ. 

Bradley Manning.

Hiện Manning đang bị giam giữ tại một căn cứ quân sự ở Quantico, bang Virginia.

Bradley Manning, 23 tuổi, gia nhập quân đội Mỹ năm 2007 và trở thành chuyên viên phân tích tình báo tại Iraq. Binh sĩ này đã sao chép các tài liệu mật tại căn cứ căn cứ chiến đấu Hammer, cách Baghdad, Iraq khoảng 65km về phía đông.

Hồi còn học phổ thông, các bạn bè cùng lớp từng miêu tả Manning là “chuyên gia máy tính” vì rất đam mê tin học.

Manning gia nhập quân đội Mỹ năm 2007 và trở thành nhà phân tích tình báo, đóng quân tại Iraq. Sau khi tới Iraq, binh sĩ trẻ - một người đồng tính, đã phàn nàn về cảm giác “cô đơn” khi sống trong môi trường quân đội.

Trong khi dành thời gian khoảng 14 tiếng mỗi ngày để tìm kiếm các thông tin mật của Mỹ, Manning được tin là ngày càng bất mãn với chính sách ngoại giao của Mỹ, từng miêu tả “tình báo quân đội” là “phép nghịch hợp” (dùng để chỉ những cụm từ được hợp thành bởi các từ có ý nghĩa đối nghịch).

Manning được tin là đã tìm kiếm và liên lạc với Adrian Lamo, một cựu hacker máy tính nổi tiếng tại Mỹ, người mà binh sĩ trẻ nghĩ rằng có thể giúp anh ta đánh cắp các thông tin mật.

Nhưng Lamo đã cảnh báo giới chức Mỹ và cung cấp cho họ hàng loạt liên lạc qua mạng giữa 2 người.

Manning nói với Lamo rằng anh ta đã tìm thấy “những điều kinh khủng và không thể tin được” trên một tên miền công cộng chứ không phải trên một tên miền lưu trữ trong một phòng bí mật ở Washington, DC. Manning còn khoe rằng anh ta đã sử dụng những chiếc đĩa CD trắng để tải các tài liệu mật trong lúc đang giả vờ nghe các bài hát của ca sĩ Lady Gaga.

Công việc của Manning cho phép anh ta được phép truy cập Hệ thống bảo mật thông tin tình báo SIPRNET mà các quân nhân Mỹ, các nhân viên dân sự và nhà thầu tư nhân sử dụng. Tuy nhiên, các nhân viên điều tra đang xác định xem liệu Manning có được sự trợ giúp từ bên trong quân đội hay các dân thường hay không.

Cựu hacker Lamo khẳng định Manning đã nói với anh rằng Manning biết ít nhất một người trong quân đội đã truy cập vào hệ thống dữ liệu mật mà không được phép.

Hồi tháng 4, WikiLeaks đã tung ra các video rò rỉ về các cuộc tấn công bằng trực thăng Apache của Mỹ năm 2007, làm 2 nhà báo của hãng thông tấn Reuters tại Iraq thiệt mạng.

Manning bị bắt hồi tháng 5 với các tội danh truyền thông tin mật và thông tin quốc phòng quốc gia cho một nguồn không hợp pháp. Hình phạt tối đa cho 2 tội danh này là 52 năm tù giam.

Sau khi WikiLeaks công bố hàng trăm nghìn dữ liệu về các cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan, Lầu Năm Góc miêu tả Manning là “kẻ tình nghi” trong cuộc tìm kiếm thủ phạm làm rò rỉ các tài liệu mật.

WikiLeaks từ chối xác nhận sự tham gia của Manning trong các vụ rò rỉ.

Hai tuần trước, thành viên của một nhóm ủng hộ Manning khẳng định binh sĩ này bị FBI bắt giữ tại sân bay quốc tế O’Hare ở Chicago. Theo thành viên này, Manning đã bị thẩm vấn rất gắt gao và máy tính của anh đã bị tịch thu.

4. Phản ứng trái chiều của quốc tế về vụ WikiLeaks

 
Một số quốc gia coi hành động này có thể làm hủy hoại nền ngoại giao, trong khi nhiều nước khác lại coi đây chỉ là một trò hề của WikiLeaks. 

 

 Cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan là những vấn đề được nhiều người quan tâm nhất trong hồ sơ mật của WikiLeaks.

Nhật Bản, một đồng minh thân cận của Mỹ, coi hành động phát tán hàng trăm ngàn tài liệu mật là một "tội ác" và cho rằng chỉ chính phủ các nước mới có quyền quyết định về việc công bố những tài liệu nhạy cảm này.

Phát biểu trước báo giới ngày 30/11, Ngoại trưởng Nhật Bản Seiji Maehara khẳng định vụ tiết lộ này là một thảm kịch và tội ác.

Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy cùng ngày đã lên án việc WiliLeaks tiết lộ các văn thư ngoại giao trên, khẳng định đây là hành vi vô trách nhiệm không thể chấp nhận được. Trước đó, ngày 29/11, Bộ Ngoại giao Pháp ra tuyên bố khẳng định hành động này là cuộc tấn công nhằm vào chủ quyền của các quốc gia.

Trước đó, các nước Nga, Canada và Italy cũng đã chỉ trích hành động này.

Ngoại trưởng Mỹ Hilari Hillary Clinton ngày 30/11 đã lên đường tời Kazakhstan để dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức An ninh và hợp tác châu Âu (OSCE). Trước đó, bà đã cáo buộc WikiLeaks tấn công nước Mỹ và thế giới, đồng thời tái khẳng định với các nước đồng minh rằng Washington vẫn là một đối tác đáng tin cậy.

Trong khi đó, ông Julian Assange - nhà sáng lập trang mạng trên đã nhận được sự ủng hộ của chính phủ một số quốc gia Nam Mỹ.

Tổng thống Venezuela Hugo Chavez đánh giá cao sự dũng cảm của ông Assange khi công bố các tài liệu quân sự và ngoại giao tuyệt mật của Mỹ.

Nhà lãnh đạo cánh tả cho rằng Ngoại trưởng H.Clinton nên từ chức. Một quan chức ngoại giao của Ecuador tuyên bố nước này dự định mời nhà sáng lập WikiLeaks tới nước này để công bố mọi thông tin đang nắm giữ.

Trung Quốc hối thúc Mỹ giải quyết các vấn đề liên quan tới những văn thư ngoại giao bị rò rỉ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định Bắc Kinh không muốn bất kỳ sự xáo trộn nào trong quan hệ với Washington.

Trong những văn thư ngoại giao WikiLeaks mới tiết lộ có thông tin khẳng định các đồng minh của Mỹ trong thế giới Arập đã hối thúc Washington có lập trường cứng rắn trong cuộc chiến chống các tay súng Hồi giáo và Iran. Ai Cập đã từng khuyên Mỹ không nên theo đuổi một nền dân chủ tại Iraq và thay vào đó là dựng lên một nhà độc tài mới để đối chọi với Iran.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Kuwait đã nói với đại sứ Mỹ tại nước này rằng Kuwait không muốn tiếp nhận các công dân nước này tình nghi là khủng bố và bị giam giữ tại nhà tù quân sự Guantanamo.

Quan chức này gợi ý "điều tốt nhất là giải thoát cho họ". Quốc vương Arập Xêút Abdullah đề nghị cấy các vi mạch điện tử vào người những đối tượng này để lực lượng an ninh tiện theo dõi.

Đại sứ quán Mỹ tại Pretoria ngày 29/11 đã khuyến cáo Nam Phi về khả năng rò rỉ thông tin mật của Bộ Ngoại giao và Chính phủ Mỹ liên quan đến Nam Phi và cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela.

Chính phủ Mỹ đã thông báo về khả năng nhiều tài liệu mật của Bộ Ngoại giao và Chính phủ Mỹ liên quan đến Nam Phi và một số nước châu Phi khác, nhất là các tài liệu phân tích nhạy cảm về cá nhân cựu Tổng thống Mandela, có thể bị tung lên trang web WikiLeaks. Tuy nhiên, Mỹ tin rằng mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Mỹ và Nam Phi sẽ không bị ảnh hưởng.

Đại sứ quán Mỹ tại Nam Phi không bình luận về những thông tin có thể bị tiết lộ nhưng cho rằng khả năng WikiLeaks có thể tiết lộ các bức điện tín giữa Đại sứ quán Mỹ tại Pretoria và Washington về mối quan hệ giữa cựu Tổng thống Nam Phi Mandela và cựu Tổng thống Mỹ George Bush, vấn đề Mỹ tấn công Iraq năm 2003, đặc biệt là vai trò Liên hợp quốc và cựu Tổng Thư ký Liên hợp quốc Kofi Annan trong cuộc tấn công này. 

 
Tổng hợp
TTXVN, Tuổi trẻ, VnEpress