THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM
Tài liệu tham khảo đặc biệt
Thứ bảy, ngày 18/2/2012
TTXVN (Tôkyô 14/2)
Ngày 10/2, nhật báo Yomiuri đã đăng bài phân tích của đồng tác giả Shuhei Kuromi và Kentaro Nakajima về những khoảng cách trong cách tiếp cận của Tôkyô và Oasinhtơn đối với vấn đề di chuyển căn cứ không quân Futenma của quân đội Mỹ ở tỉnh Okinawa. Dưới đây là nội dung bài phân tích này:
Trong một vài tháng tới, Nhật Bản và Mỹ sẽ quyết định các bước đi cụ thể để xem xét lại lộ trình tái bố trí các lực lượng Mỹ tại Nhật Bản mà Tôkyô và Oasinhtơn đã nhất trí năm 2006. Quá trình này được thực hiện sau khi hai nước đã công bố quyết định cơ bản về vấn đề này hôm 8/2. Tuy nhiên, hiện nay, hai bên vẫn còn những quan điểm khác biệt đối với vấn đề di chuyển căn cứ Futenma cho dù trong tuyên bố chung công bố cùng ngày, hai bên bày tỏ tin tưởng kế hoạch di chuyển căn cứ Futenma tới quận Henoko “là phương án duy nhất có thể thực thi”.
Những khác biệt về quan điểm
Vào tháng 5/2006, Nhật Bản và Mỹ đã nhất trí về việc căn cứ Futenma sẽ được di chuyển từ thành phố Ginowan tới quận Henoko ở thành phố Nago, đều thuộc tỉnh Okinawa. Chính phủ Nhật Bản dự định sẽ sử dụng việc di chuyển các binh sĩ thuộc Lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ từ tỉnh Okinawa về đảo Guam, dự kiến sẽ được tiến hành trước khi di chuyển căn cứ Futenma, làm con bài để thuyết phục chính quyền và người dân các địa phương ở tỉnh Okinawa đồng ý di chuyển căn cứ Futenma tới Nago.
Ngày 8/2, Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda đã bày tỏ quyết tâm tạo ra một bước đột phá trong vấn đề Futenma tại cuộc họp của ủy ban Ngân sách Thượng viện. Ông nói: “Chúng ta cần phải tránh để căn cứ không quân Futenma tồn tại một cách vĩnh viễn ở vị trí hiện nay do những mối đe dọa mà nó tạo ra vẫn chưa được dỡ bỏ”.
Chính quyền Noda đặt mục tiêu sử dụng việc xem xét lại kế hoạch tái bố trí các lực lượng Mỹ ở Nhật Bản là đòn bẩy để nhận được sự chấp thuận của tỉnh Okinawa đối với việc di chuyển căn cứ Futenma tới quận Henoko. Trước mắt, Chính phủ Nhật Bản sẽ tập trung vào việc soạn thảo các biện pháp để giảm gánh nặng cho tỉnh Okinawa – nơi có nhiều căn cứ của quân đội Mỹ – trước khi thực hiện các biện pháp để di chuyển căn cứ Futenma. Vì vậy, Chính quyền Noda đã thống nhất quan điểm trong nội bộ rằng Chính phủ sẽ không quyết định về thời điểm chính xác để yêu cầu ông Hirokazu Nakaima, Tỉnh trưởng tỉnh Okinawa, cho phép thu hồi đất để xây dựng căn cứ Futenma ở địa điểm mới. Phát biểu tại cuộc họp báo hôm 8/2, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Koichiro Gemba nói bóng gió rằng Chính phủ sẽ không đề nghị ông Nakaima chấp thuận thu hồi đất cho đến mùa Thu này hoặc sau đó. Ông nói: “Chúng tôi sẽ cực kỳ khó để nhận được sự ủng hộ của tỉnh Okinawa để có hoạt động (về các vấn đề như thu hồi đất) vào tháng 6, 7 hay 8).
Căn cứ Futenma hiện nay tiếp giáp với các khu vực dân cư. Chính phủ Nhật Bản vẫn quyết tâm sớm di chuyển căn cứ này do lo ngại rằng một tai nạn ở gần căn cứ này có thể gây ra các hậu quả nghiêm trọng đối với việc đóng quân của các lực lượng Mỹ ở tỉnh Okinawa.
Tuy nhiên, Chính phủ Nhật Bản có thể sẽ gặp khó khăn trong quá trình tìm kiếm sự ủng hộ từ phía Mỹ đối với vấn đề di chuyển căn cứ Futenma bởi vì Oasinhtơn vẫn giữ quan điểm chờ đợi – quan sát trước các nỗ lực của Tôkyô nhằm giải quyết vấn đề này.
Hôm 6/2, Nhật Bản và Mỹ đã tổ chức cuộc họp giữa các thứ trưởng ngoại giao và quốc phòng của hai nước. Theo một quan chức của Chính phủ Nhật Bản, tại cuộc họp này, các quan chức Mỹ vẫn duy trì quan điểm cứng rắn rằng việc thuyết phục tỉnh Okinawa là nhiệm vụ của Chính phủ Nhật Bản và đó không phải là vấn đề mà Chính phủ Mỹ sẽ can thiệp.
Mặt khác, tuyên bố chung mà Nhật Bản và Mỹ công bố hôm 8/2 khẳng định chính phủ hai nước sẽ “không gắn” vấn đề di chuyển các lính thủy đánh bộ Mỹ từ tỉnh Okinawa về đảo Guam với vấn đề di chuyển căn cứ Futenma. Một trong những lý do chủ yếu khiến Mỹ nhất trí tách hai vấn đề này là thúc đẩy việc di chuyển lính thủy đánh bộ về Guam- vấn đề quan ngại nhất của Oasinhtơn trong quá trình tái bố trí lực lượng Mỹ ở Nhật Bản. Một lợi ích khác đối với Mỹ trong quá trình thực hiện kế hoạch tái bố trí lực lượng mới là cắt giảm chi phí liên quan trong việc di chuyển lính thủy đánh bộ về Guam bằng cách giảm số lượng các binh sĩ sẽ được di chuyển tới hòn đảo này. Mỹ ưu tiên cho việc tăng- cường triển khai các binh sĩ ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương như là một phần trong chiến lược toàn cầu mới của nước này.
Một vấn đề mới đang nổi lên trong thời gian gần đây liên quan tới việc di chuyển căn cứ Futenma là liệu Nhật Bản có trang trải các chi phí để tân trang lại các cơ sở trong căn cứ không quân này hay không. Mỹ muốn nâng cấp các cơ sở đang bị xuống cấp trong căn cứ này. Theo các nguồn tin trên, Mỹ dự định sẽ tân trang các cơ sở hiện nay như đường băng và hầm chứa máy bay tại căn cứ Futenma nhưng các kế hoạch này có thể sẽ dẫn tới việc căn cứ Futenma sẽ tiếp tục đóng ở vị trí hiện tại một cách vĩnh viên. Do người dân địa phương sẽ phản đối mạnh mẽ một ý tưởng như vậy nên Chính phủ Nhật Bản sẽ ở vào tình thế khó khăn khi đưa ra quyết định về vấn đề này.
Một vấn đề khác mà Tôkyô và Oasinhtơn vẫn chưa tìm được tiếng nói chung đó là tìm điểm đến cho các binh sĩ của Lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ. Mỹ cho biết nước này sẽ cân nhắc di chuyển 4.700 lính thủy đánh bộ đang đóng ở tỉnh Okinawa về Guam, 1.000 về Hawaii và 800 về Mỹ. Chính phủ Mỹ đã từng đề xuất di chuyển 1.500 binh sĩ còn lại tới căn cứ không quân Iwakuni của Lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ ở tỉnh Yamaguchi của Nhật Bản. Chính phủ Nhật Bản vẫn duy trì quan điểm rằng họ không đồng ý với đề xuất này. Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ có thể sẽ đề xuất di chuyển số binh sĩ trên tới các căn cứ khác ở Nhật Bản. Nếu đề xuất này được đưa ra, Chính phủ Nhật Bản sẽ khó có thể nhận được sự chấp thuận từ phía các chính quyền địa phương để di chuyển lính thủy đánh bộ Mỹ tới các căn cứ trong phạm vi Nhật Bản.
Do số lượng lính thủy đánh bộ Mỹ được di chuyển từ Okinawa về Guam sẽ giảm nên Chính phủ Nhật Bản dự định đề nghị Chính phủ Mỹ giảm số tiền mà nước này sẽ trả để di chuyển lính thủy đánh bộ Mỹ về đảo Guam. Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ vẫn sẽ đề nghị phía Nhật Bản phải trả số tiền mà hai nước đã nhất trí trước đây.
Chìa khóa là việc Mỹ cắt giảm chi phí
Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã đóng vai trò hàng đầu trong các cuộc thương lượng với Mỹ về việc tách vấn đề di chuyển căn cư Futenma ra khỏi vấn đề di chuyển một phần lính thủy đánh bộ Mỹ đang đóng ở Okinawa về Guam. Bộ này tin rằng việc chuyển số lính thủy đánh bộ về lãnh thổ Mỹ sẽ giúp giảm gánh nặng cho tỉnh Okinawa, nơi có nhiều căn cứ của Mỹ đóng quân. Điều này sẽ dẫn tới một bước đột phá trong vấn đề di chuyển căn cứ Futenma. Theo các nguồn tin giấu tên, Ngoại trưởng Gemba đã đề xuất với Thủ tướng Noda tách các vấn đề này hồi tháng 12/2011. Thủ tướng Noda đã chấp thuận đề xuất này và nói rằng: “Hãy thử thực hiện đề xuất này nếu bạn nghĩ nó sẽ giúp (vấn đề di chuyển căn cứ Futenama) đạt được tiến bộ theo đúng hướng. Đây là công việc bạn cần phải làm.
Đề xuất trên không phải là phát minh của Bộ Ngoại giao. Bộ Quốc phòng Nhật Bản là cơ quan đầu tiên đưa ra ý tưởng này nhưng nó đã từng bị phía Mỹ bác bỏ. Tháng 3/2010, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản lúc đó là Toshimi Kitazawa đã gặp Tỉnh trưởng Okinawa. Tại cuộc gặp này, ông Nakaima đã nói với Bộ trưởng Kitazawa rằng “Tôi muốn Chính phủ làm việc để sửa đổi Hiệp định về quy chế đối với các lực lượng Mỹ ở Nhật Bản (SOFA) và trao trả đất (mà quân đội Mỹ đã chiếm ở phía Nam của đảo chính Okinawa)”.
Phát biểu trên của ông Nakaima đã khiến Bộ trưởng Kitazawa nghĩ rằng nếu mảnh đất mà quân đội Mỹ đang chiếm được trao trả lại cho Nhật Bản ông Nakaima có thể sẽ chấp thuận cải tạo đất ở ngoài khơi quận Henoko thuộc thành phố Nago, điểm tới cho căn cứ Futenma. Vì vậy, Bộ trưởng Kitazawa đã chỉ thị cho các quan chức cao cấp của Bộ Quốc phòng nghiên cứu ý tưởng tách vấn đề di chuyển căn cứ và vấn đề di chuyển các binh sĩ Mỹ từ Okinawa về Guam.
Bản thân Bộ trưởng Kitazawa cũng thông báo đề xuất này với ông Wallace Gregson, khi đó là Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Ông Gregson đã bác bỏ đề xuất này khi nói rằng hai vấn đề này cần phải được thực hiện đồng thời.
Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ đang phải đối mặt với những thay đổi quan trọng kể từ sau đó. Quốc hội Mỹ đã yêu cầu Chính phủ phải cắt giảm chi tiêu quốc phòng và điều này khiến Chính phủ Mỹ buộc phải sửa đổi kế hoạch di chuyển lính thủy đánh bộ từ Okinawa về Guam.
Trong bối cảnh đó, Ngoại trưởng Gemba đã nói với Thủ tướng Noda rằng có thể đưa ra đề xuất tách hai vấn đề trên một lần nữa khi Quốc hội Mỹ đã nhất trí về dự thảo ngân sách quốc phòng cho tài khóa 2012, trong đó tổng ngân sách cho việc di chuyển sẽ bị cắt giảm. Sau khi nhận được sự chấp thuận của Thủ tướng Noda, Ngoại trưởng Gemba đã tới Oasinhtơn để gặp người đồng cấp Hillary Clinton của Mỹ vào ngày 19/12/2011. Tại cuộc gặp với bà Clinton, Ngoại trưởng Gemba nói: “Tôi muốn đề nghị rằng chúng ta thảo luận một bước đột phá (trong việc xem xét lại thỏa thuận tái bố trí lực lượng Mỹ ở Nhật Bản)”. Đáp lại, bà Clinton cam kết phía Mỹ sẽ thảo luận đề xuất này.
Tại thời điểm này, đề xuất tách hai vấn đề trên đã được Chính phủ Mỹ thúc đẩy, chủ yếu do ông Gregson không còn là trợ lý của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách vấn đề châu Á-Thái Bình Dương và Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách khu vực châu Á-Thái Bình Dương Kurt Campbell, một người ủng hộ đề xuất trên, đã đóng vai trò hàng đầu trong việc thảo luận về đề xuất này.
Các quan chức quốc phòng và ngoại giao cao cấp của Nhật Bản và Mỹ, trong đó có ông Campbell và Vụ trưởng Vụ Bắc Mỹ của Bộ Ngoại giao Nhật Bản Junichi Ihara, đã có cuộc gặp bí mật ở Xơun vào ngày 1/2. Hai bên đã vạch ra đề cương cho sự xem xét thỏa thuận trên.
Tuy nhiên, cả cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yasuo Ichikawa và người kế nhiệm ông là Naoki Tanaka đều không liên quan tới các cuộc thảo luận này. Ông Ichikawa không thể tập trung vào vấn đề này bởi vì ông đang bị đặt dấu hỏi về năng lực khi giữ chức bộ trưởng quốc phòng. Bộ trưởng Tanaka thừa nhận rằng ông vẫn còn thụ động trong vấn đề này tại cuộc họp của ủy ban Ngân sách Thượng viện vào ngày 8/2./.
Tài liệu tham khảo đặc biệt
Thứ bảy, ngày 18/2/2012
TTXVN (Tôkyô 14/2)
Ngày 10/2, nhật báo Yomiuri đã đăng bài phân tích của đồng tác giả Shuhei Kuromi và Kentaro Nakajima về những khoảng cách trong cách tiếp cận của Tôkyô và Oasinhtơn đối với vấn đề di chuyển căn cứ không quân Futenma của quân đội Mỹ ở tỉnh Okinawa. Dưới đây là nội dung bài phân tích này:
Trong một vài tháng tới, Nhật Bản và Mỹ sẽ quyết định các bước đi cụ thể để xem xét lại lộ trình tái bố trí các lực lượng Mỹ tại Nhật Bản mà Tôkyô và Oasinhtơn đã nhất trí năm 2006. Quá trình này được thực hiện sau khi hai nước đã công bố quyết định cơ bản về vấn đề này hôm 8/2. Tuy nhiên, hiện nay, hai bên vẫn còn những quan điểm khác biệt đối với vấn đề di chuyển căn cứ Futenma cho dù trong tuyên bố chung công bố cùng ngày, hai bên bày tỏ tin tưởng kế hoạch di chuyển căn cứ Futenma tới quận Henoko “là phương án duy nhất có thể thực thi”.
Những khác biệt về quan điểm
Vào tháng 5/2006, Nhật Bản và Mỹ đã nhất trí về việc căn cứ Futenma sẽ được di chuyển từ thành phố Ginowan tới quận Henoko ở thành phố Nago, đều thuộc tỉnh Okinawa. Chính phủ Nhật Bản dự định sẽ sử dụng việc di chuyển các binh sĩ thuộc Lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ từ tỉnh Okinawa về đảo Guam, dự kiến sẽ được tiến hành trước khi di chuyển căn cứ Futenma, làm con bài để thuyết phục chính quyền và người dân các địa phương ở tỉnh Okinawa đồng ý di chuyển căn cứ Futenma tới Nago.
Ngày 8/2, Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda đã bày tỏ quyết tâm tạo ra một bước đột phá trong vấn đề Futenma tại cuộc họp của ủy ban Ngân sách Thượng viện. Ông nói: “Chúng ta cần phải tránh để căn cứ không quân Futenma tồn tại một cách vĩnh viễn ở vị trí hiện nay do những mối đe dọa mà nó tạo ra vẫn chưa được dỡ bỏ”.
Chính quyền Noda đặt mục tiêu sử dụng việc xem xét lại kế hoạch tái bố trí các lực lượng Mỹ ở Nhật Bản là đòn bẩy để nhận được sự chấp thuận của tỉnh Okinawa đối với việc di chuyển căn cứ Futenma tới quận Henoko. Trước mắt, Chính phủ Nhật Bản sẽ tập trung vào việc soạn thảo các biện pháp để giảm gánh nặng cho tỉnh Okinawa – nơi có nhiều căn cứ của quân đội Mỹ – trước khi thực hiện các biện pháp để di chuyển căn cứ Futenma. Vì vậy, Chính quyền Noda đã thống nhất quan điểm trong nội bộ rằng Chính phủ sẽ không quyết định về thời điểm chính xác để yêu cầu ông Hirokazu Nakaima, Tỉnh trưởng tỉnh Okinawa, cho phép thu hồi đất để xây dựng căn cứ Futenma ở địa điểm mới. Phát biểu tại cuộc họp báo hôm 8/2, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Koichiro Gemba nói bóng gió rằng Chính phủ sẽ không đề nghị ông Nakaima chấp thuận thu hồi đất cho đến mùa Thu này hoặc sau đó. Ông nói: “Chúng tôi sẽ cực kỳ khó để nhận được sự ủng hộ của tỉnh Okinawa để có hoạt động (về các vấn đề như thu hồi đất) vào tháng 6, 7 hay 8).
Căn cứ Futenma hiện nay tiếp giáp với các khu vực dân cư. Chính phủ Nhật Bản vẫn quyết tâm sớm di chuyển căn cứ này do lo ngại rằng một tai nạn ở gần căn cứ này có thể gây ra các hậu quả nghiêm trọng đối với việc đóng quân của các lực lượng Mỹ ở tỉnh Okinawa.
Tuy nhiên, Chính phủ Nhật Bản có thể sẽ gặp khó khăn trong quá trình tìm kiếm sự ủng hộ từ phía Mỹ đối với vấn đề di chuyển căn cứ Futenma bởi vì Oasinhtơn vẫn giữ quan điểm chờ đợi – quan sát trước các nỗ lực của Tôkyô nhằm giải quyết vấn đề này.
Hôm 6/2, Nhật Bản và Mỹ đã tổ chức cuộc họp giữa các thứ trưởng ngoại giao và quốc phòng của hai nước. Theo một quan chức của Chính phủ Nhật Bản, tại cuộc họp này, các quan chức Mỹ vẫn duy trì quan điểm cứng rắn rằng việc thuyết phục tỉnh Okinawa là nhiệm vụ của Chính phủ Nhật Bản và đó không phải là vấn đề mà Chính phủ Mỹ sẽ can thiệp.
Mặt khác, tuyên bố chung mà Nhật Bản và Mỹ công bố hôm 8/2 khẳng định chính phủ hai nước sẽ “không gắn” vấn đề di chuyển các lính thủy đánh bộ Mỹ từ tỉnh Okinawa về đảo Guam với vấn đề di chuyển căn cứ Futenma. Một trong những lý do chủ yếu khiến Mỹ nhất trí tách hai vấn đề này là thúc đẩy việc di chuyển lính thủy đánh bộ về Guam- vấn đề quan ngại nhất của Oasinhtơn trong quá trình tái bố trí lực lượng Mỹ ở Nhật Bản. Một lợi ích khác đối với Mỹ trong quá trình thực hiện kế hoạch tái bố trí lực lượng mới là cắt giảm chi phí liên quan trong việc di chuyển lính thủy đánh bộ về Guam bằng cách giảm số lượng các binh sĩ sẽ được di chuyển tới hòn đảo này. Mỹ ưu tiên cho việc tăng- cường triển khai các binh sĩ ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương như là một phần trong chiến lược toàn cầu mới của nước này.
Một vấn đề mới đang nổi lên trong thời gian gần đây liên quan tới việc di chuyển căn cứ Futenma là liệu Nhật Bản có trang trải các chi phí để tân trang lại các cơ sở trong căn cứ không quân này hay không. Mỹ muốn nâng cấp các cơ sở đang bị xuống cấp trong căn cứ này. Theo các nguồn tin trên, Mỹ dự định sẽ tân trang các cơ sở hiện nay như đường băng và hầm chứa máy bay tại căn cứ Futenma nhưng các kế hoạch này có thể sẽ dẫn tới việc căn cứ Futenma sẽ tiếp tục đóng ở vị trí hiện tại một cách vĩnh viên. Do người dân địa phương sẽ phản đối mạnh mẽ một ý tưởng như vậy nên Chính phủ Nhật Bản sẽ ở vào tình thế khó khăn khi đưa ra quyết định về vấn đề này.
Một vấn đề khác mà Tôkyô và Oasinhtơn vẫn chưa tìm được tiếng nói chung đó là tìm điểm đến cho các binh sĩ của Lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ. Mỹ cho biết nước này sẽ cân nhắc di chuyển 4.700 lính thủy đánh bộ đang đóng ở tỉnh Okinawa về Guam, 1.000 về Hawaii và 800 về Mỹ. Chính phủ Mỹ đã từng đề xuất di chuyển 1.500 binh sĩ còn lại tới căn cứ không quân Iwakuni của Lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ ở tỉnh Yamaguchi của Nhật Bản. Chính phủ Nhật Bản vẫn duy trì quan điểm rằng họ không đồng ý với đề xuất này. Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ có thể sẽ đề xuất di chuyển số binh sĩ trên tới các căn cứ khác ở Nhật Bản. Nếu đề xuất này được đưa ra, Chính phủ Nhật Bản sẽ khó có thể nhận được sự chấp thuận từ phía các chính quyền địa phương để di chuyển lính thủy đánh bộ Mỹ tới các căn cứ trong phạm vi Nhật Bản.
Do số lượng lính thủy đánh bộ Mỹ được di chuyển từ Okinawa về Guam sẽ giảm nên Chính phủ Nhật Bản dự định đề nghị Chính phủ Mỹ giảm số tiền mà nước này sẽ trả để di chuyển lính thủy đánh bộ Mỹ về đảo Guam. Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ vẫn sẽ đề nghị phía Nhật Bản phải trả số tiền mà hai nước đã nhất trí trước đây.
Chìa khóa là việc Mỹ cắt giảm chi phí
Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã đóng vai trò hàng đầu trong các cuộc thương lượng với Mỹ về việc tách vấn đề di chuyển căn cư Futenma ra khỏi vấn đề di chuyển một phần lính thủy đánh bộ Mỹ đang đóng ở Okinawa về Guam. Bộ này tin rằng việc chuyển số lính thủy đánh bộ về lãnh thổ Mỹ sẽ giúp giảm gánh nặng cho tỉnh Okinawa, nơi có nhiều căn cứ của Mỹ đóng quân. Điều này sẽ dẫn tới một bước đột phá trong vấn đề di chuyển căn cứ Futenma. Theo các nguồn tin giấu tên, Ngoại trưởng Gemba đã đề xuất với Thủ tướng Noda tách các vấn đề này hồi tháng 12/2011. Thủ tướng Noda đã chấp thuận đề xuất này và nói rằng: “Hãy thử thực hiện đề xuất này nếu bạn nghĩ nó sẽ giúp (vấn đề di chuyển căn cứ Futenama) đạt được tiến bộ theo đúng hướng. Đây là công việc bạn cần phải làm.
Đề xuất trên không phải là phát minh của Bộ Ngoại giao. Bộ Quốc phòng Nhật Bản là cơ quan đầu tiên đưa ra ý tưởng này nhưng nó đã từng bị phía Mỹ bác bỏ. Tháng 3/2010, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản lúc đó là Toshimi Kitazawa đã gặp Tỉnh trưởng Okinawa. Tại cuộc gặp này, ông Nakaima đã nói với Bộ trưởng Kitazawa rằng “Tôi muốn Chính phủ làm việc để sửa đổi Hiệp định về quy chế đối với các lực lượng Mỹ ở Nhật Bản (SOFA) và trao trả đất (mà quân đội Mỹ đã chiếm ở phía Nam của đảo chính Okinawa)”.
Phát biểu trên của ông Nakaima đã khiến Bộ trưởng Kitazawa nghĩ rằng nếu mảnh đất mà quân đội Mỹ đang chiếm được trao trả lại cho Nhật Bản ông Nakaima có thể sẽ chấp thuận cải tạo đất ở ngoài khơi quận Henoko thuộc thành phố Nago, điểm tới cho căn cứ Futenma. Vì vậy, Bộ trưởng Kitazawa đã chỉ thị cho các quan chức cao cấp của Bộ Quốc phòng nghiên cứu ý tưởng tách vấn đề di chuyển căn cứ và vấn đề di chuyển các binh sĩ Mỹ từ Okinawa về Guam.
Bản thân Bộ trưởng Kitazawa cũng thông báo đề xuất này với ông Wallace Gregson, khi đó là Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Ông Gregson đã bác bỏ đề xuất này khi nói rằng hai vấn đề này cần phải được thực hiện đồng thời.
Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ đang phải đối mặt với những thay đổi quan trọng kể từ sau đó. Quốc hội Mỹ đã yêu cầu Chính phủ phải cắt giảm chi tiêu quốc phòng và điều này khiến Chính phủ Mỹ buộc phải sửa đổi kế hoạch di chuyển lính thủy đánh bộ từ Okinawa về Guam.
Trong bối cảnh đó, Ngoại trưởng Gemba đã nói với Thủ tướng Noda rằng có thể đưa ra đề xuất tách hai vấn đề trên một lần nữa khi Quốc hội Mỹ đã nhất trí về dự thảo ngân sách quốc phòng cho tài khóa 2012, trong đó tổng ngân sách cho việc di chuyển sẽ bị cắt giảm. Sau khi nhận được sự chấp thuận của Thủ tướng Noda, Ngoại trưởng Gemba đã tới Oasinhtơn để gặp người đồng cấp Hillary Clinton của Mỹ vào ngày 19/12/2011. Tại cuộc gặp với bà Clinton, Ngoại trưởng Gemba nói: “Tôi muốn đề nghị rằng chúng ta thảo luận một bước đột phá (trong việc xem xét lại thỏa thuận tái bố trí lực lượng Mỹ ở Nhật Bản)”. Đáp lại, bà Clinton cam kết phía Mỹ sẽ thảo luận đề xuất này.
Tại thời điểm này, đề xuất tách hai vấn đề trên đã được Chính phủ Mỹ thúc đẩy, chủ yếu do ông Gregson không còn là trợ lý của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách vấn đề châu Á-Thái Bình Dương và Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách khu vực châu Á-Thái Bình Dương Kurt Campbell, một người ủng hộ đề xuất trên, đã đóng vai trò hàng đầu trong việc thảo luận về đề xuất này.
Các quan chức quốc phòng và ngoại giao cao cấp của Nhật Bản và Mỹ, trong đó có ông Campbell và Vụ trưởng Vụ Bắc Mỹ của Bộ Ngoại giao Nhật Bản Junichi Ihara, đã có cuộc gặp bí mật ở Xơun vào ngày 1/2. Hai bên đã vạch ra đề cương cho sự xem xét thỏa thuận trên.
Tuy nhiên, cả cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yasuo Ichikawa và người kế nhiệm ông là Naoki Tanaka đều không liên quan tới các cuộc thảo luận này. Ông Ichikawa không thể tập trung vào vấn đề này bởi vì ông đang bị đặt dấu hỏi về năng lực khi giữ chức bộ trưởng quốc phòng. Bộ trưởng Tanaka thừa nhận rằng ông vẫn còn thụ động trong vấn đề này tại cuộc họp của ủy ban Ngân sách Thượng viện vào ngày 8/2./.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét