ABC/AFP/Reuters
Bà Hillary Clinton, Ngoại trưởng Hoa Kỳ đầu tiên tới thăm Myanmar kể từ năm 1955, cho biết Washington sẵn sàng ủng hộ Myanmar cải cách hơn nữa và có thể sẽ gỡ bỏ cấm vận cũng như xem xét việc thiết lập quan hệ đại sứ.
Vào ngày 1/12, Ngoại trưởng Clinton đã có cuộc gặp gỡ và hội đàm “thẳng thắn, hiệu quả” với Tổng thống Thein Sein cùng các lãnh đạo cao cấp của Myanmar.
Chuyến đi của Ngoại trưởng Hoa Kỳ tiếp sau quyết định của Tổng thống Barack Obama vào tháng trước nhằm tăng cường quan hệ với Myanmar vì đã thấy "những tia sáng tiến bộ". Chuyến thăm lịch sử này cho thấy sự thay đổi thái độ của phương Tây đối với Myanmar sau hơn nửa thế kỷ cô lập quốc gia độc tài quân sự này.
Trong một thông điệp gửi tới Tổng thống Thein Sein, Tổng thống Obama đề cập đến một "giai đoạn mới" trong quan hệ và đề nghị có những "kết quả hữu hình" từ nỗ lực cải cách chính trị trước khi Washington quyết định bước tiếp theo.
Ông Obama nói với Tổng thống Thein Sein rằng Washington muốn "xem Hoa Kỳ có thể hỗ trợ và thúc đẩy những nỗ lực của các ngài (chính phủ Myanmar) như thế nào trong việc chuyển tiếp sang dân chủ và thúc đẩy bảo vệ nhân quyền".
Các quan chức Hoa Kỳ nói rằng thông điệp này nhằm ra tín hiệu rằng ông Obama sẵn sàng đặt cả uy tín cá nhân vào Myanmar.
Bà Hillary Clinton, Ngoại trưởng Hoa Kỳ đầu tiên tới thăm Myanmar kể từ năm 1955, cho biết Washington sẵn sàng ủng hộ Myanmar cải cách hơn nữa và có thể sẽ gỡ bỏ cấm vận cũng như xem xét việc thiết lập quan hệ đại sứ.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton hội kiến với Tổng thống Myanmar Thein Sein tại Dinh Tổng thống, 1/12/2011. (Reuters)
Vào ngày 1/12, Ngoại trưởng Clinton đã có cuộc gặp gỡ và hội đàm “thẳng thắn, hiệu quả” với Tổng thống Thein Sein cùng các lãnh đạo cao cấp của Myanmar.
Chuyến đi của Ngoại trưởng Hoa Kỳ tiếp sau quyết định của Tổng thống Barack Obama vào tháng trước nhằm tăng cường quan hệ với Myanmar vì đã thấy "những tia sáng tiến bộ". Chuyến thăm lịch sử này cho thấy sự thay đổi thái độ của phương Tây đối với Myanmar sau hơn nửa thế kỷ cô lập quốc gia độc tài quân sự này.
Trong một thông điệp gửi tới Tổng thống Thein Sein, Tổng thống Obama đề cập đến một "giai đoạn mới" trong quan hệ và đề nghị có những "kết quả hữu hình" từ nỗ lực cải cách chính trị trước khi Washington quyết định bước tiếp theo.
Ông Obama nói với Tổng thống Thein Sein rằng Washington muốn "xem Hoa Kỳ có thể hỗ trợ và thúc đẩy những nỗ lực của các ngài (chính phủ Myanmar) như thế nào trong việc chuyển tiếp sang dân chủ và thúc đẩy bảo vệ nhân quyền".
Các quan chức Hoa Kỳ nói rằng thông điệp này nhằm ra tín hiệu rằng ông Obama sẵn sàng đặt cả uy tín cá nhân vào Myanmar.
Những ‘phần thưởng’ đầu tiên
Sau khi hội đàm với Tổng thống Thein Sein và các quan chức khác tại Dinh Tổng thống ở thủ đô Naypyitaw, bà Clinton đã hé lộ những bước đi nhằm cải thiện quan hệ giữa hai bên và nói rằng Washington đang xem xét việc tái bổ nhiệm đại sứ ở Myanmar.
Hoa Kỳ giảm cấp đại diện của mình tại Myanmar xuống đại biện lâm thời sau khi giới quân sự đàn áp các cuộc biểu tình đòi dân chủ năm 1988 và từ chối công nhận kết quả bầu cử năm 1990 với đảng của bà Suu Kyi.
Bà Clinton cho biết Hoa Kỳ sẽ xem xét gỡ bỏ cấm vận nếu thấy được những cải cách cụ thể.
Hoa Kỳ cũng sẽ ủng hộ các phái đoàn đánh giá của Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế giúp Myanmar thúc đẩy kinh tế, cũng như ủng hộ những chương trình hợp tác y tế và chống ma túy của Liên Hợp Quốc tại đây.
Bà Clinton đã mời Myanmar làm quan sát viên cho Sáng kiến Hạ Mekong, một tổ chức do Hoa Kỳ hậu thuẫn đang tiến hành thảo luận về tuyến đường thủy chính ở Đông Nam Á.
Bà Clinton cũng cho biết Hoa Kỳ và Myanmar sẽ thảo luận một nỗ lực chung nhằm tìm lại hài cốt người Mỹ đã chết trong quá trình xây dựng "Con đường Miến Điện" trong Thế chiến II, bước đi tương tự như đã làm với Việt Nam khi Washington và Hà Nội tìm cách vượt qua những khác biệt.
Bà Clinton cho biết đã được nghe những hứa hẹn tiếp tục cải cách từ phía Tổng thống Thein Sein.
"Tổng thống Thein Sein nói với tôi rằng ông ấy hy vọng thúc đẩy những bước đi này và tôi khẳng định với ông ấy rằng chúng tôi ủng hộ cải cách", bà Clinton nói tại cuộc họp báo sau hội đàm với lãnh đạo chủ nhà.
“Vẫn chỉ là khởi đầu”
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Hoa Kỳ cũng lưu ý rằng "mặc dù đã có những giải pháp chưa từng có trong tiền lệ và rất đáng hoan nghênh nhưng đây vẫn chỉ là bước khởi đầu".
Bà Clinton khẳng định rằng Hoa Kỳ cần thấy có thêm những tiến bộ “không phải chỉ lý thuyết hay nói suông mà phải rất thực tế, có cơ sở" và sẵn sàng tiến thêm nữa nếu cải cách vẫn được duy trì.
Một trong những điều kiện Hoa Kỳ yêu cầu phía Myanmar thực hiện trước khi cải thiện quan hệ song phương là tiếp tục trả tự do cho các tù nhân chính trị và chấm dứt xung đột sắc tộc.
"Rất mừng là các tù nhân chính trị đã được trả tự do nhưng vẫn còn hơn 1.000 người nữa”, bà Clinton nói. “Cho phép tôi công khai nói rõ những điều tôi đã nói riêng ngày hôm nay: không một ai ở bất kỳ quốc gia nào lại bị giam giữ vì thực hiện các quyền tự do ngôn luận, tự do hội họp và lương tâm”.
Bà Clinton cũng nói rằng “rất khó bắt đầu một chương mới” cho tới khi Myanmar tiến hành hòa giải với các nhóm nổi dậy người dân tộc.
Đặc biệt, bà Clinton nhấn mạnh Myanmar cần chấm dứt những gì các quan chức Hoa Kỳ gọi là các mối liên hệ mờ ám với Triều Tiên, kể cả mua bán công nghệ tên lửa, và tôn trọng lệnh cấm vận của Liên Hợp Quốc áp dụng với Bình Nhưỡng do chương trình hạt nhân của nước này.
"Các quan hệ cao hơn với Hoa Kỳ sẽ chỉ có thể thành hiện thực nếu toàn bộ chính phủ (Myanmar) tôn trọng sự đồng thuận quốc tế phản đối việc phổ biến vũ khí hạt nhân”, bà nói. "Chúng tôi mong Naypyitaw tôn trọng các Nghị quyết 1718 và 1874 của Hội đồng Bảo an và chấm dứt các quan hệ mờ ám với Triều Tiên".
Một quan chức Hoa Kỳ có mặt tại hội đàm trích lời Tổng thống Thein Sein nói rằng chính phủ của ông coi việc phóng thích tù nhân là “một phần của nỗ lực tiến hành một tiến trình chính trị tổng thể” và hiện đang xem xét khả năng tiếp tục trả tự do cho các tù nhân còn lại. Bà Clinton cũng cho biết bà nhận được "sự quả quyết mạnh mẽ" liên quan đến những cam kết của Myanmar với các nghị quyết của Hội đồng Bảo an về Triều Tiên.
Bà Suu Kyi ủng hộ Hoa Kỳ
Ngoại trưởng Hillary Clinton cũng đã tới Yangon, nơi bà đi chân trần theo truyền thống Phật giáo khi tới thăm Chùa Shwedagon. Bà cũng đã có cuộc gặp đầu tiên với thủ lĩnh dân chủ Aung San Suu Kyi, người từng được trao giải Nobel Hòa bình.
Bà Clinton và bà Suu Kyi gặp gỡ tại một khu nhà ngoại giao của Hoa Kỳ và chụp ảnh chung trước khi dùng bữa tối riêng gồm các món đặc sản của nước chủ nhà.
Trong một bức thư riêng chuyển tới bà Suu Kyi qua bà Clinton, Tổng thống Hoa Kỳ nói rằng từ lâu ông đã ngưỡng mộ “cuộc đấu tranh can đảm và kiên trì vì dân chủ” của bà. Ông Obama cũng cảm ơn bà Suu Kyi vì “truyền cảm hứng cho nhân dân khắp thế giới cùng chung nhau các giá trị dân chủ, nhân quyền và công lý”.
Bà Suu Kyi nói rằng bà ủng hộ nỗ lực của Washington nhằm thúc đẩy cải cách ở Myanmar kể từ khi giới quân sự trao lại quyền lực cho các nhà lãnh đạo dân sự sau các cuộc bầu cử năm ngoái.
"Tôi tin rằng trong chính phủ có những thành phần thật lòng mong muốn mang lại những cải cách để đưa đất nước chúng tôi tiến trên con đường an ninh, thịnh vượng”, bà Suu Kyi nói trong một thông điệp video gửi tới Viện Chatham ở Anh, nơi đã từng trao giải thưởng cho bà.
Nhưng bà Suu Kyi cũng nói hôm thứ Tư, 30/11, rằng Hoa Kỳ phải tiếp tục giám sát xem chính phủ do quân đội hậu thuẫn có chấm dứt hoặc đảo chiều cải cách hay không, và "mạnh mẽ lên tiếng một cách rõ ràng" nếu những người tham gia chính trị bị bắt.
Bà Suu Kyi khẳng định sẽ chấm dứt tẩy chay hệ thống chính trị của Myanmar và tham gia vào các cuộc bầu cử sắp tới. Một quan chức Hoa Kỳ cho biết bà Suu Kyi đã hỏi bà Clinton về kinh nghiệm tham gia tranh cử Tổng thống cũng như trong vai trò Thượng Nghị sĩ tại cuộc gặp riêng giữa hai người.
Dự kiến bà Clinton sẽ có cuộc gặp thứ hai chính thức hơn với bà Suu Kyi vào sáng thứ Sáu, 2/12.
Phản ứng của Trung Quốc
Trong khi đó, Trung Quốc lại có mâu thuẫn về chuyến đi của bà Clinton tới Myanmar, thể hiện rõ qua những tuyên bố công khai của Bắc Kinh về chuyến đi này.
Trong khi Bộ Ngoại giao nói ủng hộ việc Myanmar xích lại gần phương Tây thì một quan chức hàng đầu của Trung Quốc lại kêu gọi tăng cường quan hệ quân sự khi tiếp người đứng đầu lực lượng vũ trang Myanmar trong tuần này.
Phản ứng trước tin này, bà Clinton nói rằng Hoa Kỳ hoan nghênh “các mối quan hệ xây dựng tích cực giữa Trung Quốc và các nước láng giềng" và “điều đó là vì lợi ích của Trung Quốc và các nước láng giềng”.
“Chúng tôi nghĩ rằng làm bạn với ai đó không có nghĩa là không làm bạn với những người khác”, bà Clinton phát biểu.
Bà cũng phủ nhận rằng việc mời Myanmar làm quan sát viên Sáng kiến Hạ Mekong có động cơ từ sự canh tranh với Trung Quốc.
"Chúng tôi không định đối đầu với bất kỳ quốc gia nào. Chúng tôi muốn ủng hộ đất nước này", bà Clinton nhấn mạnh và nói thêm rằng Hoa Kỳ thường xuyên tham vấn Trung Quốc về sự hiện diện của mình ở Châu Á.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét