Sen Lam
Sự kiện 18 nước không tham gia lễ trao giải Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba có cho thấy ảnh hưởng của Trung Quốc đối với thế giới đã thực sự lớn mạnh hay chưa?
Chính phủ Trung Quốc cho hay 18 nước ủng hộ họ trong việc tẩy chay buổi lễ trao giải thưởng Nobel Hòa bình cho nhà bất đồng chính kiến Lưu Hiểu Ba.
Tuy nhiên, từ Oslo, Na Uy, Ủy ban Nobel cho biết không phải tất cả các quốc gia đều chịu sự ảnh hưởng từ phía Trung Quốc. Một số nước khác có thể có nhiều lý do khác nhau khiến họ không tham dự lễ trao giải thưởng lần này. Ủy ban cũng xác nhận bà Navi Pillay, Chủ tịch Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, sẽ không tham dự lễ.
Trung Quốc mô tả ông Lưu Hiểu Ba là ‘tên tội phạm’ bị kết án tù về tội lật đổ chính quyền. Bắc Kinh cũng cho hay quyết định trao giải Nobel Hòa bình cho ông Lưu là một quyết định ‘ghê tởm và xúc phạm’ đến nước này.
Sự kiện 18 nước không tham gia lễ trao giải Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba có cho thấy ảnh hưởng của Trung Quốc đối với thế giới đã thực sự lớn mạnh hay chưa?
Những nhà hoạt động dân chủ hân hoan chào đón sự kiện ông Lưu Hiểu Ba đoạt giải Nobel Hòa bình (AFP: Mike Clarke)
Chính phủ Trung Quốc cho hay 18 nước ủng hộ họ trong việc tẩy chay buổi lễ trao giải thưởng Nobel Hòa bình cho nhà bất đồng chính kiến Lưu Hiểu Ba.
Tuy nhiên, từ Oslo, Na Uy, Ủy ban Nobel cho biết không phải tất cả các quốc gia đều chịu sự ảnh hưởng từ phía Trung Quốc. Một số nước khác có thể có nhiều lý do khác nhau khiến họ không tham dự lễ trao giải thưởng lần này. Ủy ban cũng xác nhận bà Navi Pillay, Chủ tịch Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, sẽ không tham dự lễ.
Trung Quốc mô tả ông Lưu Hiểu Ba là ‘tên tội phạm’ bị kết án tù về tội lật đổ chính quyền. Bắc Kinh cũng cho hay quyết định trao giải Nobel Hòa bình cho ông Lưu là một quyết định ‘ghê tởm và xúc phạm’ đến nước này.
Bên tẩy chay - bên tham dự
Ông Daniel Drezner, Giáo sư môn Chính trị Quốc tế tại Khoa Luật và Ngoại giao Fletcher thuộc Đại học Tufts ở tiểu bang Massachussets, Hoa Kỳ cho hay ông không rõ nguyên nhân nào khiến 18 nước không tham dự lễ trao giải lần này. Cách nay vài năm khi Thủ tướng Phần Lan được giải Nobel Hòa bình, đã có 10 nước không tham dự lễ. Sự việc lần này cho thấy ảnh hưởng của Trung Quốc đang tăng.
Sự kiện một số nước không tham dự có thể gây thương tổn cho giải Nobel Hòa bình nhưng cũng có thể giúp giải này thêm uy tín và giá trị hơn.
Theo ông Drezner, ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc chắc chắn đã tác động tới một số nước khi họ quyết định không tham dự lễ trao giải. Đại sứ Philippines cho hãng tin Reuters biết nước ông muốn dựa vào sức mạnh của Trung Quốc.
Ngoài ra, một số nước quyết định không tham dự lễ đã có vấn đề về nhân quyền tại bản thân quốc gia họ. Nay những nước này cảm thấy khó chịu trước sự kiện giải Nobel Hòa bình được trao cho một người tranh đấu cho nhân quyền. Ví dụ như Ả Rập Xê Út không tham dự có lẽ không phải vì nước này sợ Trung Quốc mà vì ‘thành tích’ nhân quyền của Ả Rập Xê Út không ‘sáng sủa’ lắm.
Ảnh hưởng của Trung Quốc có giới hạn
Trong khi đó, Ấn Độ và Indonesia, hai nước lãnh đạo trong phong trào phi liên kết, khẳng định sẽ tham gia lễ trao giải thưởng Nobel Hòa bình năm nay. Phải chăng việc này cho thấy ảnh hưởng của Trung Quốc vẫn chưa bao trùm được nhiều quốc gia?
Giáo sư Drezner khẳng định chắc chắn ảnh hưởng của Bắc Kinh là có giới hạn. Chính sự kiện ông Lưu Hiểu Ba được trao giải Nobel Hòa bình đã gây chia rẽ khối liên minh trong đó có Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc. Trong lúc Nga theo Bắc Kinh tẩy chay thì cả Ấn Độ lẫn Brazil đều tham dự lễ trao giải. Hầu hết các nước dân chủ trong phong trào phi liên kết đều nhận lời tham dự. Tuy nhiên, ông tỏ ra ngạc nhiên và không hiểu lý do tại sao Colombia không tham dự dù rằng nước này là đồng minh rất thân cận với Hoa Kỳ.
Theo Giáo sư Drezner, lâu nay Trung Quốc đã thể hiện quan điểm của mình về các vấn đề dân chủ và nhân quyền, bắt đầu bằng sự kiện các cuộc biểu tình nổ ra ở Tây Tạng trước ngày Thế vận hội khai mạc. Lần này, khi ông Lưu Hiểu Ba được Ủy ban trao tặng giải thưởng Nobel Hòa bình, Bắc Kinh vẫn tiếp tục theo đuổi chính sách gây hấn từ trước tới nay. Đó là họ không chấp nhận cho các quốc gia, tổ chức hoặc cá nhân nào ở bên ngoài phê phán, chỉ trích các tì vết nhân quyền xảy ra ở bên trong Trung Quốc.
Quyết định của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc đúng hay sai?
Giáo sư Drezner cũng cho biết việc Chủ tịch Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc không tham gia lễ trao giải là một ‘dấu hiệu xấu tạo ra nhiều thảm họa’. Điều này cho thấy người đứng đầu cơ quan cổ vũ nhân quyền thế giới nghĩ rằng vì một số lý do nào đó, việc tham dự không phải là điều quan trọng. Quả là điều không hợp lý khi bà Pillay tìm lý do để thoái thác. Theo ông, vì Trung Quốc là một trong những nước đóng góp nhiều cho Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc nên tổ chức này muốn thiết lập mối quan hệ vững chắc với Trung Quốc.
Giáo sư Drezner nói: “Nếu Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc cho rằng việc Chủ tịch Hội đồng không tham dự lễ trao giải có thể khuyến khích Trung Quốc cải thiện thành tích nhân quyền thì sự tính toán này là vô nghĩa”.
Nguồn: China and 18 other nations to boycott Nobel ceremony
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét