Tối ngày 10/12, lễ trao giải Nobel Hòa Bình sẽ diễn ra tại thủ đô Oslo, Na Uy. Ủy ban Nobel cho biết người ta nên xem sự kiện nhà bất đồng chính kiến Lưu Hiểu Ba đoạt giải này như là dấu hiệu Ủy ban cỗ vũ cho các giá trị phổ quát chứ không phải để thúc đẩy những giá trị Tây Phương.
Trung Quốc vẫn quyết liệt phản đối việc giải Nobel Hòa bình được trao cho ông Lưu, nhân vật bị nước này kết án tù 11 năm về tội ‘âm mưu lật đổ chính quyền’.
Phóng viên Sen Lam thuộc Đài Úc châu đã phỏng vấn bà Maran Turner, Giám đốc tổ chức Freedom Now (tạm dịch là “Tự do Ngay lập tức”).
Maran Turner: “Sở dĩ Bắc Kinh giận dữ vì năm nay Ủy ban Nobel cho thấy họ đã rất can đảm khi trao giải này cho một nhân vật vẫn từ lâu đấu tranh cho dân chủ. Từ nhiều năm qua, Trung Quốc vẫn dồn sức mạnh để cố trấn áp mọi biểu hiện bất đồng chính kiến hoặc cố làm im tiếng bất cứ người dân nào kêu gọi cải tổ dân chủ. Qua việc trao giải Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba, Ủy ban Nobel và hơn nữa là cộng đồng quốc tế, đã lên tiếng thừa nhận nỗ lực đấu tranh trong nhiều năm qua của ông Lưu”.
Sen Lam: Trung Quốc có thể đúng nhưng cũng có thể sai khi nói rằng qua giải Nobel Hòa bình, phương Tây đang cố ép buộc các nước khác phải tuân thủ những giá trị của mình. Bà có cho rằng Trung Quốc đã đánh đúng vào tâm lý và tình cảm của nhiều nước khi có tới 18 nước không tham dự lễ trao giải?
Maran Turner: “Tôi không đồng ý với quan điểm này của chính quyền Trung Quốc. Bắc Kinh đã thực hiện chiến dịch chống đối hết sức công khai nhằm đe dọa và sách nhiễu đồng thời ra chỉ thị cho các quốc gia khác tẩy chay lễ trao giải. Có tới 95% quốc gia trong số 18 nước tuyên bố tẩy chay lễ trao giải là những quốc gia vẫn bị các tổ chức nhân quyền công kích đồng thời là những nước đang giam giữ tù nhân chính trị. Trong số 18 quốc gia này có thể có những nước đã đầu hàng trước áp lực của chính phủ Trung Quốc. Ngoài ra trong số này cũng có thể có những quốc gia không tin rằng những giá trị được Ủy ban Nobel tôn vinh chỉ là những giá trị thuần túy của Tây Phương. Tuy nhiên, những nước này sợ rằng nếu Ủy ban Nobel đã công nhận một tù nhân chính trị ở Trung Quốc thì biết đâu một ngày kia Ủy ban cũng có thể công nhận một tù nhân đang bị giam cầm ở nước của họ. Có thể đó là điều mà những nước này lo sợ khiến họ đưa ra quyết định không tham dự lễ trao giải”.
Sen Lam: Trong khi bà gọi ông Lưu Hiểu Ba là tù nhân chính trị thì Trung Quốc tuyên bố sở dĩ ông Lưu phải chịu án tù là vì ông phạm tội âm mưu lật đổ chính quyền. Phải chăng Ủy ban Nobel đã cố tình chọn tiến trình gây nhiều tranh luận để đi khi họ trao giải cho ông Lưu?
Maran Turner: “Tôi không nghĩ như vậy. Nếu nhìn vào các hoạt động cũng như những nỗ lực ông Lưu thực hiện từ nhiều năm qua người ta sẽ thấy đây là những nỗ lực rất ôn hòa so với nhiều người khác. Nhiều nhân vật bất đồng chính kiến người Trung Quốc cũng cho rằng ông Lưu là người ôn hòa. Những quan điểm hoặc phát biểu của ông không có chút gì là cực đoan hoặc kêu gọi làm cách mạng. Ông Lưu kêu gọi cải cách dân chủ và tôn trọng các quyền tự do căn bản như quyền tự do phát biểu chẳng hạn. Đây là những quyền mà chính quyền Trung Quốc đã hứa tôn trọng và những quyền này cũng đã được thừa nhận và ghi vào chính Hiến pháp của Trung Quốc. Ông Lưu chỉ thuần túy nói lên điều mà người dân Trung Quốc đang kêu gọi và mong mỏi. Vì lý do này mà tôi cho rằng đối với chính quyền Trung Quốc điều nguy hiểm nhất nơi ông Lưu là họ không thể gạt ông ra ngoài lề bằng cách nói rằng ông là kẻ chủ trương cực đoan, triệt để”.
Sen Lam: Một số quan sát viên cho rằng chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi cải cách chính trị diễn ra ở Trung Quốc. Và sự việc này sẽ diễn ra đồng lúc với sự phát triển kinh tế. Nếu vậy tại sao người ta lại dồn hết các áp lực vào Trung Quốc?
Maran Turner: “Tôi cho rằng người ta muốn thay đổi sớm diễn ra thay vì để chậm trễ, trì trệ. Theo tôi mọi người đều đồng ý rằng khi Trung Quốc tiến triển về mặt kinh tế thì các thay đổi chính trị sẽ diễn ra nhanh hơn trước. Tuy nhiên ở những quốc gia khác, từ nhiều năm qua tiến trình thay đổi đã có thể diễn ra với sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế. Khi trao giải Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba, Ủy ban ở Oslo không có ý gây sức ép lên chính phủ Trung Quốc mà chỉ có ý công nhận và ủng hộ những quyền căn bản, tức những gì người dân Trung Quốc mong mỏi qua ông Lưu”.
Sen Lam: Mặc dù bà Navi Pillay, Chủ tịch Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, đã một lần nữa lên tiếng kêu gọi chính quyền Trung Quốc trả tự do cho ông Lưu Hiểu Ba thế nhưng bà Pillay cũng sẽ không tham dự buổi lễ trao giải. Theo bà thì tại sao bà Pillay lại làm như thế?
Maran Turner: “Tôi không biết chắc tại sao lại có sự kiện như vậy. Tôi biết rằng văn phòng Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc tuyên bố hai sự kiện khác nhau diễn ra cùng lúc: vào ngày Ủy ban Nobel trao giải ở Oslo thì cũng chính ngày đó ở Geneva, Hội đồng tổ chức để đánh dấu Ngày Nhân quyền. Tôi không biết chắc chắn lý do của việc này ra sao. Tôi không muốn tin rằng vì bất cứ lý do gì một quan chức cao cấp, một đại sứ nhân quyền Liên Hiệp Quốc lại đầu hàng chính quyền Trung Quốc. Tôi chỉ có thể nói rằng tôi không thể hình dung ra nổi có một chỗ nào khác quan trọng cho bà Pillay hơn là nơi diễn ra buổi lễ trao giải Nobel Hòa bình. Tôi cho rằng thế giới sẽ rất thất vọng khi thấy Liên Hiệp Quốc không hỗ trợ cho lý tưởng nhân quyền này trong ngày trao giải trọng đại như thế.”
Ông Lưu Hiểu Ba, nhân vật đoạt giải Nobel Hòa bình 2010, đang chịu án tù 11 năm về tội âm mưu lật đổ chính quyền. (Reuters)
Trung Quốc vẫn quyết liệt phản đối việc giải Nobel Hòa bình được trao cho ông Lưu, nhân vật bị nước này kết án tù 11 năm về tội ‘âm mưu lật đổ chính quyền’.
Phóng viên Sen Lam thuộc Đài Úc châu đã phỏng vấn bà Maran Turner, Giám đốc tổ chức Freedom Now (tạm dịch là “Tự do Ngay lập tức”).
Maran Turner: “Sở dĩ Bắc Kinh giận dữ vì năm nay Ủy ban Nobel cho thấy họ đã rất can đảm khi trao giải này cho một nhân vật vẫn từ lâu đấu tranh cho dân chủ. Từ nhiều năm qua, Trung Quốc vẫn dồn sức mạnh để cố trấn áp mọi biểu hiện bất đồng chính kiến hoặc cố làm im tiếng bất cứ người dân nào kêu gọi cải tổ dân chủ. Qua việc trao giải Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba, Ủy ban Nobel và hơn nữa là cộng đồng quốc tế, đã lên tiếng thừa nhận nỗ lực đấu tranh trong nhiều năm qua của ông Lưu”.
Sen Lam: Trung Quốc có thể đúng nhưng cũng có thể sai khi nói rằng qua giải Nobel Hòa bình, phương Tây đang cố ép buộc các nước khác phải tuân thủ những giá trị của mình. Bà có cho rằng Trung Quốc đã đánh đúng vào tâm lý và tình cảm của nhiều nước khi có tới 18 nước không tham dự lễ trao giải?
Maran Turner: “Tôi không đồng ý với quan điểm này của chính quyền Trung Quốc. Bắc Kinh đã thực hiện chiến dịch chống đối hết sức công khai nhằm đe dọa và sách nhiễu đồng thời ra chỉ thị cho các quốc gia khác tẩy chay lễ trao giải. Có tới 95% quốc gia trong số 18 nước tuyên bố tẩy chay lễ trao giải là những quốc gia vẫn bị các tổ chức nhân quyền công kích đồng thời là những nước đang giam giữ tù nhân chính trị. Trong số 18 quốc gia này có thể có những nước đã đầu hàng trước áp lực của chính phủ Trung Quốc. Ngoài ra trong số này cũng có thể có những quốc gia không tin rằng những giá trị được Ủy ban Nobel tôn vinh chỉ là những giá trị thuần túy của Tây Phương. Tuy nhiên, những nước này sợ rằng nếu Ủy ban Nobel đã công nhận một tù nhân chính trị ở Trung Quốc thì biết đâu một ngày kia Ủy ban cũng có thể công nhận một tù nhân đang bị giam cầm ở nước của họ. Có thể đó là điều mà những nước này lo sợ khiến họ đưa ra quyết định không tham dự lễ trao giải”.
Sen Lam: Trong khi bà gọi ông Lưu Hiểu Ba là tù nhân chính trị thì Trung Quốc tuyên bố sở dĩ ông Lưu phải chịu án tù là vì ông phạm tội âm mưu lật đổ chính quyền. Phải chăng Ủy ban Nobel đã cố tình chọn tiến trình gây nhiều tranh luận để đi khi họ trao giải cho ông Lưu?
Maran Turner: “Tôi không nghĩ như vậy. Nếu nhìn vào các hoạt động cũng như những nỗ lực ông Lưu thực hiện từ nhiều năm qua người ta sẽ thấy đây là những nỗ lực rất ôn hòa so với nhiều người khác. Nhiều nhân vật bất đồng chính kiến người Trung Quốc cũng cho rằng ông Lưu là người ôn hòa. Những quan điểm hoặc phát biểu của ông không có chút gì là cực đoan hoặc kêu gọi làm cách mạng. Ông Lưu kêu gọi cải cách dân chủ và tôn trọng các quyền tự do căn bản như quyền tự do phát biểu chẳng hạn. Đây là những quyền mà chính quyền Trung Quốc đã hứa tôn trọng và những quyền này cũng đã được thừa nhận và ghi vào chính Hiến pháp của Trung Quốc. Ông Lưu chỉ thuần túy nói lên điều mà người dân Trung Quốc đang kêu gọi và mong mỏi. Vì lý do này mà tôi cho rằng đối với chính quyền Trung Quốc điều nguy hiểm nhất nơi ông Lưu là họ không thể gạt ông ra ngoài lề bằng cách nói rằng ông là kẻ chủ trương cực đoan, triệt để”.
Sen Lam: Một số quan sát viên cho rằng chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi cải cách chính trị diễn ra ở Trung Quốc. Và sự việc này sẽ diễn ra đồng lúc với sự phát triển kinh tế. Nếu vậy tại sao người ta lại dồn hết các áp lực vào Trung Quốc?
Maran Turner: “Tôi cho rằng người ta muốn thay đổi sớm diễn ra thay vì để chậm trễ, trì trệ. Theo tôi mọi người đều đồng ý rằng khi Trung Quốc tiến triển về mặt kinh tế thì các thay đổi chính trị sẽ diễn ra nhanh hơn trước. Tuy nhiên ở những quốc gia khác, từ nhiều năm qua tiến trình thay đổi đã có thể diễn ra với sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế. Khi trao giải Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba, Ủy ban ở Oslo không có ý gây sức ép lên chính phủ Trung Quốc mà chỉ có ý công nhận và ủng hộ những quyền căn bản, tức những gì người dân Trung Quốc mong mỏi qua ông Lưu”.
Sen Lam: Mặc dù bà Navi Pillay, Chủ tịch Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, đã một lần nữa lên tiếng kêu gọi chính quyền Trung Quốc trả tự do cho ông Lưu Hiểu Ba thế nhưng bà Pillay cũng sẽ không tham dự buổi lễ trao giải. Theo bà thì tại sao bà Pillay lại làm như thế?
Maran Turner: “Tôi không biết chắc tại sao lại có sự kiện như vậy. Tôi biết rằng văn phòng Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc tuyên bố hai sự kiện khác nhau diễn ra cùng lúc: vào ngày Ủy ban Nobel trao giải ở Oslo thì cũng chính ngày đó ở Geneva, Hội đồng tổ chức để đánh dấu Ngày Nhân quyền. Tôi không biết chắc chắn lý do của việc này ra sao. Tôi không muốn tin rằng vì bất cứ lý do gì một quan chức cao cấp, một đại sứ nhân quyền Liên Hiệp Quốc lại đầu hàng chính quyền Trung Quốc. Tôi chỉ có thể nói rằng tôi không thể hình dung ra nổi có một chỗ nào khác quan trọng cho bà Pillay hơn là nơi diễn ra buổi lễ trao giải Nobel Hòa bình. Tôi cho rằng thế giới sẽ rất thất vọng khi thấy Liên Hiệp Quốc không hỗ trợ cho lý tưởng nhân quyền này trong ngày trao giải trọng đại như thế.”
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét