Chiều ngày 12 tháng 11 cuộc hội thảo quốc tế về biển Ðông do Học Viện Ngoại Giao và Hội Luật Sư Việt Nam phối hợp tổ chức đã bế mạc ở TP Hồ Chí Minh với nhiều kết quả mà theo những người tham dự cho là tạm chấp nhận được.
Giáo Sư Carl Thayer thuộc Học Viện Quốc Phòng Hoàng Gia Úc (trái) trao đổi với Giáo Sư Tô Hạo, Ðại Học Ngoại Giao Trung Quốc. (Hình: Tuổi Trẻ)
Phóng viên Người Việt phỏng vấn thạc sĩ Hoàng Việt và Tiến Sĩ Nguyễn Nhã có mặt tại cuộc hội thảo, hai vị này cho biết so với cuộc hội thảo lần trước tại Hà Nội thì cuộc hội thảo lần này khá hơn nhiều bởi những yếu tố sau đây:
Thứ nhất, cuộc hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia về biển Ðông của nhiều nước trong đó có Hoa Kỳ, Bỉ, Anh Quốc, Úc, Ấn Ðộ cũng như Trung Quốc và Ðài Loan. Các bài tham luận bằng tiếng Anh và 4 diễn giả Việt Nam cũng góp bài tham luận trong dịp này.
Thứ hai, so với lần trước, số tuổi của các thành viên Trung Quốc và Việt Nam trẻ hơn rất nhiều và đặc biệt nhất là các cuộc tranh luận được nhiều thời giờ hơn, không khí tranh luận trong tinh thần khoa học hơn và không có bất cứ hành động quá khích nào xảy ra.
Thứ ba, theo thạc sĩ Hoàng Việt, ông rất ‘ấn tượng’ về các câu chất vấn của các học giả Hoa Kỳ, Bỉ và Úc về việc Trung Quốc tuyên bố đường lưỡi bò và chủ quyền của nước này. Học giả Trung Quốc rất lúng túng không chứng minh.
Theo sự ghi nhận của báo điện tử Tuần Việt Nam “Các học giả cho rằng, tình hình biển Ðông đang có xu hướng gia tăng căng thẳng, nhất là hai năm trở lại đây. “Các bên hiểu và diễn giải luật quốc tế khác nhau, làm nóng tình hình biển Ðông”, G.S. Mark Valencia (Mỹ) đánh giá.
Vấn đề chủ quyền biển Ðông sẽ khó giải quyết trong một hai thế hệ tới do nhiều tranh chấp liên quan tới nhiều bên, và quan trọng hơn, tất cả các bên đều coi biển Ðông là lợi ích căn bản không thể thỏa hiệp, Ðại Sứ Rodolfo Severino (Philippines, nguyên tổng thư ký ASEAN) nhận định.
Tuy nhiên, “điều đó không có nghĩa là xung đột ở biển Ðông không thể tránh được”, ông nói. Dù tình hình “phức tạp hơn”, nhưng “vẫn còn trong tầm kiểm soát”, G.S. Hamzah (Malaysia) đánh giá.
“Việc kiểm soát xung đột ở ciển Ðông có thể làm được và đã làm được”, Ðại Sứ Hasjim Djalal (Indonesia), người từng có kinh nghiệm 20 năm đưa ra sáng kiến và thúc đẩy các hoạt động hợp tác nhằm kiểm soát xung đột và tìm kiếm giải pháp ở biển Ðông nhấn mạnh. Tuy nhiên, “nếu dừng các hoạt động này thì xung đột có thể lại xảy ra”, vị đại sứ kì cựu khuyến nghị.
Trong cuộc hội thảo này, nhiều học giả kêu gọi Trung Quốc phải làm rõ yêu sách 9 điểm thường gọi là “lưỡi bò” trong khi đại diện Trung Quốc vẫn cãi đó là “vùng nước lịch sử” .
Tình hình trở nên ngày càng nóng khi Trung Quốc liên tiếp mở các cuộc tập trận hải quân qui mô trên biển Ðông đe dọa Việt Nam, ngang nhiên mở rộng các căn cứ quân sự trong quần đảo Hoàng Sa, thăm dò dầu khí bất chấp những lời phản đối suông của Hà Nội.
Trong cuộc hội thảo, nhiều học giả kêu gọi các bên liên quan thành lập sớm một bộ qui tắc ứng xử cụ thể để tránh xung đột võ trang, nhưng có ngăn cản được Trung Quốc tập trận biểu diễn sức mạnh quân sự hàm ý đe dọa hay không? Ngăn cản được Trung Quốc tiếp tục mở rộng các căn cứ quân sự trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa hay không? Có ngăn cản được Trung Quốc tiến hành cuộc dò tìm dầu khí trên các vùng biển Việt Nam vẫn tuyên bố chủ quyền hay không? Không thấy cuộc hội thảo đề cập. Theo sự ghi nhận bên lề của báo Tuổi Trẻ, cuộc hội thảo qua sự nhận xét của ông Leszek Buszynski, giáo sư tại Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Phòng, Ðại Học Quốc Gia Úc “Trung Quốc cần một bộ quy tắc ứng xử trên biển Ðông không kém gì các nước ASEAN. Bởi nếu có một bộ quy tắc, quan hệ Trung Quốc-ASEAN sẽ cải thiện hơn. Nếu quan hệ Trung Quốc-ASEAN xấu đi do vấn đề biển Ðông, sự hiện diện của Mỹ tại khu vực sẽ càng lớn, quan hệ của Mỹ với các nước ASEAN sẽ càng chặt chẽ. Ðây sẽ là một bất lợi đối với Trung Quốc.”
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét