Một tài liệu mật của Hoa Kỳ tiết lộ trên website WikiLeaks cho hay Trung Quốc có ý định từ bỏ việc ‘bảo bọc’ đồng minh Bắc Hàn và chấp nhận việc thống nhất bán đảo Triều Tiên về lâu dài.
Mặc dù chế độ Bắc Hàn bị cô lập nhưng vẫn còn một hàng xóm - đồng minh truyền thống đầy uy lực: Trung Quốc. (China Daily/ABC)
Tài liệu được tiết lộ từ đại sứ Mỹ Richard Hoagland ghi nhận những ý kiến do đại sứ Trung Quốc ở Kazakhstan Cheng Guoping phát ngôn trong một bữa ăn tối. Ông Cheng nói Bắc Kinh xem chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên là “rất phiền toái”.
Trong một tài liệu khác được tiết lộ, cựu phó ngoại trưởng Hàn Quốc, ông Chun Yung-woo, cho biết thế hệ lãnh đạo mới ở Trung Quốc “không còn xem Bắc Hàn là một đồng minh hữu ích và đáng tin cậy”. Ông Chun nhận xét là Trung Quốc “không ảnh hưởng nhiều đến Bắc Hàn như những gì mà mọi người lầm tưởng”.
Cũng theo quan điểm của ông Chun, Hàn Quốc nghĩ rằng Bắc Triều Tiên “đã sụp đổ về kinh tế” và “sẽ sụp đổ về chính trị” khoảng từ 2 đến 3 năm sau khi nhà lãnh đạo Kim Jong-il qua đời.
Ở một diễn biến khác, hôm nay 30/11, phóng viên Hãng truyền thông Quốc gia Úc ABC đã có cuộc phỏng vấn với Matthew Gertken, chuyên gia phân tích tình hình khu vực Đông Á của Cơ quan Tình báo Quốc tế.
Khi được hỏi về việc lời đề nghị đàm phán sáu bên khẩn cấp của Trung Quốc vừa qua bị các nước phản ứng thờ ơ, chuyên gia Gertken cho biết: “Tôi nghĩ Trung Quốc đang cố gắng thúc đẩy quá trình đàm phán này để giải quyết các căng thẳng càng nhanh càng tốt vì rõ ràng Trung Quốc đang ở trong một tình thế khá nhạy cảm. Họ đã nỗ lực khắc phục hậu quả và dàn xếp êm ả vụ chìm tàu Cheonan của Hàn Quốc vào tháng 3 năm nay. Bây giờ lại đến hành động khiêu khích của Bắc Hàn khi bắn pháo vào hòn đảo Hàn Quốc. Điều này quả thật đặt Trung Quốc vào tình thế chẳng dễ xử chút nào”.
Trong một tài liệu khác được tiết lộ, cựu phó ngoại trưởng Hàn Quốc, ông Chun Yung-woo, cho biết thế hệ lãnh đạo mới ở Trung Quốc “không còn xem Bắc Hàn là một đồng minh hữu ích và đáng tin cậy”. Ông Chun nhận xét là Trung Quốc “không ảnh hưởng nhiều đến Bắc Hàn như những gì mà mọi người lầm tưởng”.
Cũng theo quan điểm của ông Chun, Hàn Quốc nghĩ rằng Bắc Triều Tiên “đã sụp đổ về kinh tế” và “sẽ sụp đổ về chính trị” khoảng từ 2 đến 3 năm sau khi nhà lãnh đạo Kim Jong-il qua đời.
Ở một diễn biến khác, hôm nay 30/11, phóng viên Hãng truyền thông Quốc gia Úc ABC đã có cuộc phỏng vấn với Matthew Gertken, chuyên gia phân tích tình hình khu vực Đông Á của Cơ quan Tình báo Quốc tế.
Khi được hỏi về việc lời đề nghị đàm phán sáu bên khẩn cấp của Trung Quốc vừa qua bị các nước phản ứng thờ ơ, chuyên gia Gertken cho biết: “Tôi nghĩ Trung Quốc đang cố gắng thúc đẩy quá trình đàm phán này để giải quyết các căng thẳng càng nhanh càng tốt vì rõ ràng Trung Quốc đang ở trong một tình thế khá nhạy cảm. Họ đã nỗ lực khắc phục hậu quả và dàn xếp êm ả vụ chìm tàu Cheonan của Hàn Quốc vào tháng 3 năm nay. Bây giờ lại đến hành động khiêu khích của Bắc Hàn khi bắn pháo vào hòn đảo Hàn Quốc. Điều này quả thật đặt Trung Quốc vào tình thế chẳng dễ xử chút nào”.
ABC: Thế nhưng tại sao đến nay Bắc Kinh vẫn giữ thái độ khoan dung đối với các hành động quá đáng của Bắc Hàn? Liệu vấn đề của Bắc Hàn có ảnh hưởng đến uy tín của Trung Quốc với vai trò là một cường quốc trong khu vực hay không?
Matthew Gertken:
"Chúng ta cần phải nhìn nhận vấn đề này trên phương diện vị trí địa lý các quốc gia. Trung Quốc đã và vẫn muốn giữ vị trí bàn đạp trong khu vực Đông Á. Nếu nhìn lại lịch sử, ta có thể thấy hễ một lực lượng bên ngoài nào chiếm giữ được Triều Tiên đều có thể gây nguy ngại cho lãnh thổ Trung Quốc. Vì lí do đó mà kể từ Thế Chiến thứ Hai đến nay Trung Quốc lúc nào cũng xem Bắc Hàn như một bàn đạp chiến lược. Điều này rất quan trọng đối với Trung Quốc. Bất kỳ tình huống nào phát sinh trên bán đảo này thì Trung Quốc là quốc gia ảnh hưởng nhiều nhất. Bắc Kinh chẳng bao giờ muốn Hoa Kỳ và các đồng minh bao vây sát biên giới nước mình”.
ABC: Trung Quốc có cân nhắc các vấn đề nội bộ trong nước mỗi khi can thiệp tình hình ở Bắc Hàn?
Matthew Gertken:
“Đây là một điều chắn chắc vì Trung Quốc xem đây là một trong những chính sách đối ngoại lẫn mối quan tâm tầm quốc gia.
Tuy nhiên, nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc lại có những ý kiến khác nhau về giải pháp cho tình hình Bắc Hàn. Một bộ phận trong Đảng đưa ra những yêu cầu cấp thiết để tiếp tục phát triển nền kinh tế tăng trưởng nhanh bởi thực tế là sau ba thập niên bành trướng thì kinh tế Trung Quốc có dấu hiệu chững lại. Những áp lực xã hội khác cũng ngày càng tăng cao vào cùng thời điểm sẽ có nhiều chuyển biến về mặt chính trị, thay đổi tầng lớp lãnh đạo cao cấp nhất sắp diễn ra vào năm 2012.
Tất cả đặt Trung Quốc vào một tình thế khá căng thẳng nên trong thời gian này họ thực sự không muốn phải đưa ra một hành động mạnh mẽ nào liên quan đến vấn đề biên giới lãnh thổ. Trung Quốc cũng không muốn dấn một bước đột phá nào trong quan hệ ngoại giao khiến không khéo sẽ làm giảm đi vai trò cường quốc của mình hoặc ảnh hưởng đến vai trò cường quốc của mình trong tương lai”.
ABC: Một trong những dấu hỏi quan trọng đặt ra là liệu chúng ta có đoán được thái độ của Bắc Hàn sẽ như thế nào nếu như họ tham gia cuộc đàm phán sáu bên do Trung Quốc kêu gọi?
Matthew Gertken:
"Từ trước đến giờ Bắc Hàn hay có xu hướng làm vấn đề căng thẳng hơn, đặc biệt lại hay sử dụng sức ép để đàm phán hoặc thương lượng. Hầu như điều này đã trở thành một phương kế chủ đạo của Bắc Hàn.
Nhưng trong vòng một hay hai năm gần đây, mọi việc có vẻ bất ổn, cam go hơn nhiều khiến người ta nhớ lại sự khiêu khích nguy hiểm của Bắc Hàn vào những thập niên 60, 70 và 80. Trong năm nay, theo sau vụ chìm tàu Cheonan lại đến vụ bắn pháo vào đảo Yeonpyeong khiến lính thuỷ và dân thường Hàn Quốc thiệt mạng. Khi tình hình ngày trở nên khó đoán như hiện nay, chính Hoa Kỳ cũng gặp khó khăn trong việc giải quyết căng thẳng ở bán đảo Triều Tiên. Hoa Kỳ đang tạo áp lực buộc Trung Quốc phải nhanh chóng tác động nhằm ổn định tình hình trong khu vực”.
ABC: Vậy Trung Quốc liệu sẽ tiến hành các biện pháp cứng rắn hơn với Bắc Hàn?
Matthew Gertken:
"Trong quá khứ Trung Quốc đã từng đe doạ và thực hiện một số phương án cứng rắn đối với Bắc Hàn, chẳng hạn như việc cắt nguồn cung cấp năng lượng.
Trung Quốc là nước đứng đầu viện trợ và giúp đỡ cho Bắc Hàn. Người Hoa đã mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp của Bắc Hàn làm ăn và đem đến các nguồn đầu tư đáng kể. Do đó, rõ ràng Trung Quốc có thể can thiệp dựa trên mối quan hệ này.
Tuy nhiên, như tôi đã nói ở trên, Trung Quốc không muốn đẩy Bắc Hàn ra khỏi tầm ảnh hưởng của họ cũng như không muốn tạo quá nhiều áp lực cho Bắc Hàn khiến có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của Trung Quốc sau này.
Thế nên Trung Quốc hiện tại phải làm sao vừa có thể đáp ứng mong muốn của Hoa Kỳ và các nước phương Tây để tạo ấn tượng cho cả thế giới biết mình là quốc gia có trách nhiệm, vừa duy trì được mối quan hệ chiến lược đối với Bình Nhưỡng, làm sao để Bắc Hàn không thuộc về phía Hoa Kỳ và Tây phương”.
Sen Lam
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét