Linda Mottram
Mặc dù chuyến công du đến Indonesia của Tổng thống Mỹ Barack Obama chỉ mang tính tượng trưng nhưng nó cũng thể hiện mong muốn tiếp tục giữ thế thượng phong của Mỹ tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, nhất là trong bối cảnh Trung Quốc đang trỗi dậy.
Mặc dù chuyến công du đến Indonesia của Tổng thống Mỹ Barack Obama chỉ mang tính tượng trưng nhưng nó cũng thể hiện mong muốn tiếp tục giữ thế thượng phong của Mỹ tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, nhất là trong bối cảnh Trung Quốc đang trỗi dậy.
Chuyến đến thăm Indonesia của Tổng thống Obama thể hiện mong muốn tăng cường hợp tác với các nước Châu Á. (ABC)
Chính phủ của Tổng thống Obama không ngừng đưa ra rất nhiều thông điệp đối với Trung Quốc. Thông qua chuyến công du Châu Á vừa qua, Ngoại trưởng Hillary Clinton cũng muốn nhắn gửi một thông điệp cứng rắn tới chính quyền Bắc Kinh. Trong các cuộc hội đàm với các nước đồng minh vào tuần này, Mỹ bày tỏ sự lo ngại về các phản ứng ‘không thể lường trước được’ của Trung Quốc cũng như đưa ra yêu cầu Trung Quốc cần thể hiện trách nhiệm của một ‘công dân quốc tế’.
Tại hội nghị thường niên giữa các bộ trưởng Úc và Mỹ - Ausmin trong khuôn khổ chuyến viếng thăm nước Úc vào cuối tuần qua, bà Hillary Clinton cùng Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates đã nhấn mạnh quan điểm này. Bộ trưởng Quốc phòng Úc Stephen Smith tỏ ra vui mừng khi biết rằng Mỹ sẽ tiếp tục thắt chặt quan hệ với khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. Ông hy vọng trong tương lai, hai nước sẽ có thể mở rộng và phát triển mối quan hệ hơn nữa.
Những động thái của Mỹ thể hiện quyết tâm giữ vững tầm ảnh hưởng ở Châu Á mà một trong các biện pháp hiệu quả là thắt chặt quan hệ hợp tác về mặt quốc phòng với Úc.
Đối trọng với Trung Quốc
Nguyên nhân chính khiến Mỹ rất tích cực trong vấn đề này là do sự tăng cường bành trướng lãnh thổ của Trung Quốc. Song song với nó là sự trỗi dậy về mặt kinh tế của Trung Quốc cũng đã tạo ra những thách thức trong trung hạn đối với các nước.
Trong một cuộc phỏng vấn, bà Hillary gọi đây là sự ‘thăm dò thái độ’ và hàng loạt các vụ vi phạm chủ quyền quốc gia của Trung Quốc đã thể hiện tham vọng này. Điển hình là việc Trung Quốc công bố đường lưỡi bò khẳng định chủ quyền ở Biển Đông; hàng loạt các vụ va chạm xảy ra giữa hải quân Trung Quốc-Nhật và một vụ va chạm với Mỹ; việc Trung Quốc yêu cầu Mỹ chấm dứt tập trận với Hàn Quốc ở biển Hoàng Hải, gần tỉnh Sơn Đông của nước này và gần đây nhất là sự gia tăng căng thẳng giữa Trung Quốc-Nhật Bản sau khi Nhật bắt giữ một tàu đánh cá của Trung Quốc.
Có nhiều ý kiến cho rằng khi Trung Quốc trỗi dậy thì tất yếu vai trò của Mỹ trong khu vực cũng sẽ bị giảm sút. Tuy nhiên, trong một diễn đàn tại Canberra, chuyên gia về Nam Á ông Malcolm Cook thuộc Học viện Lowy cho biết vai trò của Mỹ không hề suy giảm, thậm chí trong nhiều trường hợp nó còn trở nên mạnh mẽ hơn.
Theo ông, việc các quốc gia Châu Á thắt chặt quan hệ với Mỹ thường đem lại rất nhiều hiệu quả, đồng thời nó cũng đảm bảo ổn định an ninh khu vực. Mỹ cũng đã thể hiện quyết tâm duy trì tầm ảnh hưởng thông qua việc tuyên bố xây dựng mối quan hệ hợp tác về quân sự vững chắc hơn với Châu Á với một lí do rất thuyết phục là nhằm mục đích hỗ trợ các nước trong khu vực chống lại thiên tai. Hiện nay, Nhật Bản, Singapore và Úc cũng đang từng bước chia sẻ trách nhiệm về mặt quốc phòng trong khu vực; Hàn Quốc trước đây đã từng cam kết góp sức với Mỹ trong cuộc chiến Iraq; và Ấn Độ đã kí hiệp định hợp tác hạt nhân song phương với Mỹ và Việt Nam.
Theo ông Malcolm Cook, 20 năm trước đây, việc hàm không mẫu hạm của Mỹ tập trận chung với Việt Nam ở vùng biển của nước này có thể khiến cho các nhà nghiên cứu chính sách chiến lược đưa ra rất nhiều dự đoán về mục đích của Mỹ. Điều này được xem là “không thể tin nổi” và Việt Nam có thể sẽ phải trả giá lớn về mặt chính trị thông qua vụ việc đó. Tuy nhiên, hiện nay, Mỹ không hề có tranh chấp lãnh thổ với bất cứ quốc gia Châu Á nào, hơn nữa, cường quốc này lại có rất nhiều vấn đề đáng quan tâm khác mà một trong số đó là việc phân bổ nguồn lực cho các nước Châu Âu và Châu Á. Vì vậy, mặc dù không phải tất cả các nước Châu Á đều đi theo đường lối của Mỹ nhưng một số quốc gia chủ chốt trong khu vực, trong đó có Hàn Quốc và Indonesia đã đi theo con đường dân chủ.
Tuy các nhà lãnh đạo Mỹ phủ nhận một cuộc chiến giữa Mỹ và Trung Quốc nhưng Washington vẫn đang tiếp tục nỗ lực hết sức để mở rộng mối quan hệ ngoại giao với các nước Châu Á. Điều này được thể hiện rõ qua chuyến công du của Tổng thống Obama đến Ấn Độ - đối trọng của Trung Quốc cũng như việc Mỹ hỗ trợ Ấn Độ để giành được một ghế thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và kêu gọi nước này gia tăng tầm ảnh hưởng trong các vấn đề quốc tế.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét