Trên các phương tiện thông tin đại chúng thời gian vừa qua xuất hiện nhiều thông tin đề cập đến việc một số quốc gia đặt hàng tàu ngầm động cơ diesel-điện lớp Kilo của Nga. Báo chí trong và ngoài nước đã lần lượt giới thiệu khá chi tiết về tính năng, kỹ chiến - thuật, vũ khí trang bị… của loại tàu ngầm được mệnh danh là “Lỗ Đen” này. Bee tiếp tục cung cấp cho độc giả thông tin về những quốc gia đã, đang và sẽ sở hữu loại tàu ngầm này.
Tàu ngầm lớp Kilo là tên gọi trong báo cáo của NATO chỉ một loại tàu ngầm quân sự chạy bằng diesel và điện được chế tạo tại Nga. Phiên bản gốc của những tàu ngầm này được gọi ở Nga là dự án 877 Paltus (Turbot). Có một phiên bản tối tân hơn, được gọi ở phương Tây là Kilo cải tiến và ở Nga là Dự án 636 Varshavyanka. Những tàu ngầm này được sử dụng trong các nhiệm vụ chống lại tàu chiến, tàu ngầm ở các vùng biển nước tương đối nông. Tàu ngầm lớp Kilo có thể vận hành rất êm.
Dự án 636, đôi khi được Hải quân Mỹ gọi là "Lỗ Đen" vì khả năng "biến mất" của nó, được cho là một trong những loại tàu ngầm chạy bằng diesel và điện êm nhất trên thế giới. Tàu ngầm diesel-điện Project 636 “Varshavyanka” có lượng choán nước 3,95 nghìn tấn, vận tốc tối đa 20 hải lý/giờ. Loại tàu ngầm này có thể hoạt động độc lập trong 45 ngày đêm. Các tàu ngầm dự án 636 được trang bị 6 máy phóng ngư lôi cỡ 533mm, được dùng để rải thủy lôi và phóng các tên lửa có cánh.
Nga
Chiếc tàu ngầm lớp Kilo đầu tiên của Nga Project 877 được hạ thủy năm 1979 và đưa vào trang bị cho Hải quân Liên Xô năm 1982. Hiện nay, Hải quân Nga đang sử dụng ba biến thể khác nhau của tàu ngầm lớp Kilo Project 877 gồm kiểu cơ bàn Project 877, Project 877K và Project 877M. Các tàu ngầm lớp Kilo được trang bị cho Hải quân Nga có số hiệu là B248, B260, B277, B871, B806, B800, B401, B402, B459... Cho tới nay, khoảng 30 tàu ngầm lớp Kilo đã được trang bị cho Hải quân Nga, một chiếc trong số này đã được bán cho lran.
Tất cả 30 tàu này đều được gọi là Project 877, mặc dù 15 chiếc trong số này là phiên bản Project 877EKM, và 15 chiếc còn lại là các phiên bản của Project 636. Năm 2008, Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế của Thụy Điển thông báo có tổng số 15 tàu ngầm lớp Kilo của Hải quân Nga đang hoạt động, và 4 chiếc dự trữ. Hai chiếc được triển khai ở vùng biển Baltic, một chiếc ở vùng biển Đen, 6 chiếc ở Thái Bình Dương và 6 chiếc được trang bị cho Hạm đội Biển Bắc.
Những chiếc tàu ngầm lớp Kilo này được đóng với tốc độ khoảng 2 chiếc một năm từ 1982 đến 1984, và 4 chiếc cuối cùng đã được hoàn thành trong giai đoạn 1991 - 1993. Người ta cho rằng, với vòng đời hoạt động 30 năm, thì đến giai đoạn 2015, tất cả số tàu ngầm này sẽ được đưa ra khỏi trang bị, chúng không thể kéo dài hoạt động sau năm 2020.
Trung Quốc
Trung Quốc là nước mua nhiều tàu ngầm lớp Kilo nhất. Hải quân Trung Quốc đã mua tổng số 12 chiếc tàu ngầm lớp Kilo với các phiên bản khác nhau của Nga. Năm 1994, Hải quân Trung Quốc ký hợp đồng mua 4 chiếc tàu ngầm Project 877EKM và Project 636 trị giá 1 tỷ đô la Mỹ. Hai tàu Project 877EKM được chuyển giao năm 1995 và 2 tàu Project 636 được chuyển giao vào năm 1997 và 1998. Tất cả 4 tàu mua năm 1994 đều được triển khai ở căn cứ tàu ngầm thuộc Hạm đội Biển Đông tại Chu Sơn, Triết Giang, gần eo biển Đài Loan.
Theo kế hoạch, 4 chiếc tàu ngầm này sẽ được đưa trở lại Nga để tiến hành hiện đại hoá, có thể chúng sẽ được trang bị thêm hệ thống tên lửa tự dẫn Club. Mặc dù, gặp một số vấn đề về kỹ thuật trong việc bảo dưỡng, huấn luyện thủy thủ, các vấn đề về máy phát điện và ắc quy nhưng Trung Quốc vẫn có kế hoạch mua thêm tàu ngầm lớp Kilo của Nga.
Đầu tháng 7/2002, Trung Quốc đã ký một hợp đồng trị giá 1,6 tỷ USD với Tập đoàn xuất khẩu vũ khí Rosobornoexport của Nga mua thêm 8 tàu ngầm lớp Kilo Project 636 và 636M được trang bị hệ thống tên lửa tự dẫn Club-S (SS-N- 27) và một số tên lửa hành trình chống tàu Novator 3M-54E. Chiếc đầu tiên trong 8 chiếc này đã được hạ thuỷ vào năm 2004, chuyển giao cho Hải quân Trung Quốc vào năm 2005. Cho đến nay, việc chuyển giao toàn bộ 8 chiếc Project 636 và 636M đã được hoàn tất.
Ấn Độ
Ấn Độ là nước đầu tiên đặt mua tàu ngầm lớp Kilo của Nga. Ngay sau khi chiếc tàu ngầm lớp Kilo đầu tiên được hạ thuỷ, Ấn Độ đã đề nghị mua một chiếc. Năm 1983, Ấn Độ đã ký hợp đồng mua 6 chiếc, rồi tăng lên 10 chiếc, nhưng do vấn đề về tài chính, cuối cùng quyết định mua 8 chiếc. Chiếc tàu đầu tiên số hiệu S55 Sindhughosh được chuyển giao và đưa vào trang bị cho Hải quân Ấn Độ năm 1986 và chiếc cuối cùng được chuyển giao vào tháng 12/1990.
Tháng 5/1997, Ấn Độ tiếp tục ký hợp đồng đặt mua thêm 2 tàu Project 877. Cho tới nay, Ấn Độ đã mua tổng số 10 tàu ngầm lớp Kilo Project 877 của Nga. Số hiệu tàu ngầm lớp Kilo mà Ấn Độ mua của Nga từ S55 tới S64. Tàu ngầm Project 877EKM, số hiệu S64 Sindhushastra là tàu cuối cùng trong loạt 10 tàu ngầm lớp Kilo được chuyển giao và đưa vào trang bị cho Hải quân Ấn Độ tháng 7/2000.
Tháng 8/2000, Nhà máy đóng tàu Zvezdochka, ở Severodvink (Nga) đã bắt đầu bảo dưỡng và hiện đại hoá tàu ngầm lớp Kilo Project 877EKM, Sinduratra. Năm 1999, Ấn Độ cũng đã tiến hành hiện đại hoá tàu ngầm lớp Kilo đầu tiên ở nhà máy đóng tàu Zvezdochka ở Severodvink. Project 877EKM Sindhushastra là tàu ngầm lớp Kilo thứ hai của Ấn Độ sẽ được trang bị thêm 4 tên lửa ZM-54EI, một phần của tổ hợp tên lửa chống tàu Club-S mới nhất, tầm bắn 300km.
Iran
Năm 1988, Iran đã ký hợp đồng mua 3 tàu ngầm lớp Kilo Project 877EKM với Nga. Chiếc đầu tiên đã được chuyển giao cho Iran vào tháng 10/1992 và đưa vào trang bị ngày 21/11/1992. Chiếc thứ 2 được hạ thủy vào năm 1992 và chuyển giao vào tháng 8/1993.
Tàu ngầm lớp Kilo dự án 636 của hải quân Iran
Chiếc cuối cùng được hoàn thành vào năm 1994, nhưng tháng 1/1997 mới được chuyển giao cho Iran vì lý do tài chính. Tàu ngầm lớp Kilo Project 877EKM mà Iran mua của Nga có số hiệu là 901, 902 và 903. Năm 2005, nhà máy đóng tàu Zvezdochka ở Severodvink/Nga đã đàm phán với Hải quân Iran về hợp đồng đại tu và hiện đại hoá tàu ngầm lớp Kilo cho Hải quân Iran.
Angieri
Năm 1986, Angieri đã ký hợp đồng mua 2 chiếc tàu ngầm lớp Kilo Project 877E của Nga. Số hiệu của 2 chiếc tàu này là 012 và 013, trong đó chiếc 012 được hạ thủy vào năm 1986 và chuyển giao vào tháng 10/1987, chiếc 013 được hạ thủy năm 1987 và chuyển giao tháng 1/1988. Cả hai chiếc đều đã được nâng cấp vào năm 1993 và hiện vẫn đang hoạt động tốt. Năm 2006, Nga đã đồng ý bán cho Angieri 2 tàu ngầm lớp Kilo Project 636 với hợp đồng trị giá gần 200 triệu USD. Hợp đồng là một phần trong chương trình hợp tác quân sự - kỹ thuật giữa Nga và Angieri với tổng giá trị khoảng 7 tỷ USD.
Hãng tin Itar-Tass dẫn lời ông Sergei Smirnov phát biểu tại triển lãm Euronaval 2010 cho biết, Hãng đóng tàu Admiralteiskyie Verfi (Nga) đã chuyển giao cho Hải quân Algeria 2 tàu ngầm diesel-điện lớp Project 636. Ông Smirnov cho biết, tàu thứ nhất đã chạy về Algeria, tàu thứ hai hiện vẫn ở Kronshtadt. Như vậy, sau khi nhận 2 tàu Project 636 Kilo, hạm đội tàu ngầm của Hải quân Algeria sẽ tăng lên đến 4 chiếc.
Việt Nam
Hãng tin Itar-Tass dẫn lời Phó tổng giám đốc Phòng thiết kế kỹ thuật hải quân trung ương Sergei Smirnov cho biết, Nga sẽ hoàn tất và bàn giao chiếc tàu ngầm điện-diesel Project 636 đầu tiên cho Việt Nam vào năm 2013 theo hợp đồng mà hai nước đã ký kết. Theo báo chí quốc tế, cuối năm 2009, Việt Nam đã ký với Nga hợp đồng mua 6 chiếc tàu ngầm Project 636 “Varshavyanka” với tổng trị giá 1,8 tỷ USD.
Các nhà máy đóng tàu thuộc Hải quân Nga cam kết kể từ năm 2013, mỗi năm sẽ bàn giao cho phía Việt Nam 1 tàu ngầm Project 636.
Theo hợp đồng này, các nhà máy đóng tàu thuộc Hải quân Nga cam kết kể từ năm 2013, mỗi năm sẽ bàn giao cho phía Việt Nam 1 tàu ngầm Project 636. Như vậy, dự kiến đến năm 2018, toàn bộ 6 chiếc tàu ngầm sẽ được bàn giao hết cho phía đặt hàng. Không chỉ cung cấp tàu ngầm, tháng 3/2010, Bộ trưởng Quốc phòng Nga A. Serdyukov còn tuyên bố, hải quân Nga sẽ giúp Hải quân Việt Nam xây dựng hệ thống cảng và căn cứ dành cho tàu ngầm.
Một số quốc gia khác
Ba Lan đã mua một chiếc Project 877EM, số hiệu 291 vào năm 1986. Romania mua một chiếc tàu ngầm lớp Kilo Project 877E, Delfinul 521 và được chuyển giao vào tháng 12/1986. Venezuela đã ký bản ghi nhớ mua 3 chiếc. Trong khu vực Đông Nam Á, Indonesia đã đặt mua hai chiếc Project 636 vào năm 2007 và có ý định mua thêm.
Nguyễn Hoàng (Tổng hợp)
Tàu ngầm lớp Kilo là tên gọi trong báo cáo của NATO chỉ một loại tàu ngầm quân sự chạy bằng diesel và điện được chế tạo tại Nga. Phiên bản gốc của những tàu ngầm này được gọi ở Nga là dự án 877 Paltus (Turbot). Có một phiên bản tối tân hơn, được gọi ở phương Tây là Kilo cải tiến và ở Nga là Dự án 636 Varshavyanka. Những tàu ngầm này được sử dụng trong các nhiệm vụ chống lại tàu chiến, tàu ngầm ở các vùng biển nước tương đối nông. Tàu ngầm lớp Kilo có thể vận hành rất êm.
Tàu ngầm diesel-điện dự án 636 “Varshavyanka”
Tổ hợp tự động hoá của tàu ngầm "Lỗ Đen"
Dự án 636, đôi khi được Hải quân Mỹ gọi là "Lỗ Đen" vì khả năng "biến mất" của nó, được cho là một trong những loại tàu ngầm chạy bằng diesel và điện êm nhất trên thế giới. Tàu ngầm diesel-điện Project 636 “Varshavyanka” có lượng choán nước 3,95 nghìn tấn, vận tốc tối đa 20 hải lý/giờ. Loại tàu ngầm này có thể hoạt động độc lập trong 45 ngày đêm. Các tàu ngầm dự án 636 được trang bị 6 máy phóng ngư lôi cỡ 533mm, được dùng để rải thủy lôi và phóng các tên lửa có cánh.
Nga
Chiếc tàu ngầm lớp Kilo đầu tiên của Nga Project 877 được hạ thủy năm 1979 và đưa vào trang bị cho Hải quân Liên Xô năm 1982. Hiện nay, Hải quân Nga đang sử dụng ba biến thể khác nhau của tàu ngầm lớp Kilo Project 877 gồm kiểu cơ bàn Project 877, Project 877K và Project 877M. Các tàu ngầm lớp Kilo được trang bị cho Hải quân Nga có số hiệu là B248, B260, B277, B871, B806, B800, B401, B402, B459... Cho tới nay, khoảng 30 tàu ngầm lớp Kilo đã được trang bị cho Hải quân Nga, một chiếc trong số này đã được bán cho lran.
Tàu ngầm lớp Kilo dự án 636 tại cảng Sevastоpol
Tất cả 30 tàu này đều được gọi là Project 877, mặc dù 15 chiếc trong số này là phiên bản Project 877EKM, và 15 chiếc còn lại là các phiên bản của Project 636. Năm 2008, Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế của Thụy Điển thông báo có tổng số 15 tàu ngầm lớp Kilo của Hải quân Nga đang hoạt động, và 4 chiếc dự trữ. Hai chiếc được triển khai ở vùng biển Baltic, một chiếc ở vùng biển Đen, 6 chiếc ở Thái Bình Dương và 6 chiếc được trang bị cho Hạm đội Biển Bắc.
Những chiếc tàu ngầm lớp Kilo này được đóng với tốc độ khoảng 2 chiếc một năm từ 1982 đến 1984, và 4 chiếc cuối cùng đã được hoàn thành trong giai đoạn 1991 - 1993. Người ta cho rằng, với vòng đời hoạt động 30 năm, thì đến giai đoạn 2015, tất cả số tàu ngầm này sẽ được đưa ra khỏi trang bị, chúng không thể kéo dài hoạt động sau năm 2020.
Trung Quốc
Trung Quốc là nước mua nhiều tàu ngầm lớp Kilo nhất. Hải quân Trung Quốc đã mua tổng số 12 chiếc tàu ngầm lớp Kilo với các phiên bản khác nhau của Nga. Năm 1994, Hải quân Trung Quốc ký hợp đồng mua 4 chiếc tàu ngầm Project 877EKM và Project 636 trị giá 1 tỷ đô la Mỹ. Hai tàu Project 877EKM được chuyển giao năm 1995 và 2 tàu Project 636 được chuyển giao vào năm 1997 và 1998. Tất cả 4 tàu mua năm 1994 đều được triển khai ở căn cứ tàu ngầm thuộc Hạm đội Biển Đông tại Chu Sơn, Triết Giang, gần eo biển Đài Loan.
Tàu ngầm lớp Kilo của hải quân Trung Quốc
Theo kế hoạch, 4 chiếc tàu ngầm này sẽ được đưa trở lại Nga để tiến hành hiện đại hoá, có thể chúng sẽ được trang bị thêm hệ thống tên lửa tự dẫn Club. Mặc dù, gặp một số vấn đề về kỹ thuật trong việc bảo dưỡng, huấn luyện thủy thủ, các vấn đề về máy phát điện và ắc quy nhưng Trung Quốc vẫn có kế hoạch mua thêm tàu ngầm lớp Kilo của Nga.
Đầu tháng 7/2002, Trung Quốc đã ký một hợp đồng trị giá 1,6 tỷ USD với Tập đoàn xuất khẩu vũ khí Rosobornoexport của Nga mua thêm 8 tàu ngầm lớp Kilo Project 636 và 636M được trang bị hệ thống tên lửa tự dẫn Club-S (SS-N- 27) và một số tên lửa hành trình chống tàu Novator 3M-54E. Chiếc đầu tiên trong 8 chiếc này đã được hạ thuỷ vào năm 2004, chuyển giao cho Hải quân Trung Quốc vào năm 2005. Cho đến nay, việc chuyển giao toàn bộ 8 chiếc Project 636 và 636M đã được hoàn tất.
Ấn Độ
Ấn Độ là nước đầu tiên đặt mua tàu ngầm lớp Kilo của Nga. Ngay sau khi chiếc tàu ngầm lớp Kilo đầu tiên được hạ thuỷ, Ấn Độ đã đề nghị mua một chiếc. Năm 1983, Ấn Độ đã ký hợp đồng mua 6 chiếc, rồi tăng lên 10 chiếc, nhưng do vấn đề về tài chính, cuối cùng quyết định mua 8 chiếc. Chiếc tàu đầu tiên số hiệu S55 Sindhughosh được chuyển giao và đưa vào trang bị cho Hải quân Ấn Độ năm 1986 và chiếc cuối cùng được chuyển giao vào tháng 12/1990.
Tàu ngầm lớp Kilo dự án 636 của hải quân Ấn Độ
Tháng 5/1997, Ấn Độ tiếp tục ký hợp đồng đặt mua thêm 2 tàu Project 877. Cho tới nay, Ấn Độ đã mua tổng số 10 tàu ngầm lớp Kilo Project 877 của Nga. Số hiệu tàu ngầm lớp Kilo mà Ấn Độ mua của Nga từ S55 tới S64. Tàu ngầm Project 877EKM, số hiệu S64 Sindhushastra là tàu cuối cùng trong loạt 10 tàu ngầm lớp Kilo được chuyển giao và đưa vào trang bị cho Hải quân Ấn Độ tháng 7/2000.
Tháng 8/2000, Nhà máy đóng tàu Zvezdochka, ở Severodvink (Nga) đã bắt đầu bảo dưỡng và hiện đại hoá tàu ngầm lớp Kilo Project 877EKM, Sinduratra. Năm 1999, Ấn Độ cũng đã tiến hành hiện đại hoá tàu ngầm lớp Kilo đầu tiên ở nhà máy đóng tàu Zvezdochka ở Severodvink. Project 877EKM Sindhushastra là tàu ngầm lớp Kilo thứ hai của Ấn Độ sẽ được trang bị thêm 4 tên lửa ZM-54EI, một phần của tổ hợp tên lửa chống tàu Club-S mới nhất, tầm bắn 300km.
Iran
Năm 1988, Iran đã ký hợp đồng mua 3 tàu ngầm lớp Kilo Project 877EKM với Nga. Chiếc đầu tiên đã được chuyển giao cho Iran vào tháng 10/1992 và đưa vào trang bị ngày 21/11/1992. Chiếc thứ 2 được hạ thủy vào năm 1992 và chuyển giao vào tháng 8/1993.
Tàu ngầm lớp Kilo dự án 636 của hải quân Iran
Chiếc cuối cùng được hoàn thành vào năm 1994, nhưng tháng 1/1997 mới được chuyển giao cho Iran vì lý do tài chính. Tàu ngầm lớp Kilo Project 877EKM mà Iran mua của Nga có số hiệu là 901, 902 và 903. Năm 2005, nhà máy đóng tàu Zvezdochka ở Severodvink/Nga đã đàm phán với Hải quân Iran về hợp đồng đại tu và hiện đại hoá tàu ngầm lớp Kilo cho Hải quân Iran.
Angieri
Năm 1986, Angieri đã ký hợp đồng mua 2 chiếc tàu ngầm lớp Kilo Project 877E của Nga. Số hiệu của 2 chiếc tàu này là 012 và 013, trong đó chiếc 012 được hạ thủy vào năm 1986 và chuyển giao vào tháng 10/1987, chiếc 013 được hạ thủy năm 1987 và chuyển giao tháng 1/1988. Cả hai chiếc đều đã được nâng cấp vào năm 1993 và hiện vẫn đang hoạt động tốt. Năm 2006, Nga đã đồng ý bán cho Angieri 2 tàu ngầm lớp Kilo Project 636 với hợp đồng trị giá gần 200 triệu USD. Hợp đồng là một phần trong chương trình hợp tác quân sự - kỹ thuật giữa Nga và Angieri với tổng giá trị khoảng 7 tỷ USD.
Tàu ngầm lớp Kilo dự án 636 của hải quân Angieri
Hãng tin Itar-Tass dẫn lời ông Sergei Smirnov phát biểu tại triển lãm Euronaval 2010 cho biết, Hãng đóng tàu Admiralteiskyie Verfi (Nga) đã chuyển giao cho Hải quân Algeria 2 tàu ngầm diesel-điện lớp Project 636. Ông Smirnov cho biết, tàu thứ nhất đã chạy về Algeria, tàu thứ hai hiện vẫn ở Kronshtadt. Như vậy, sau khi nhận 2 tàu Project 636 Kilo, hạm đội tàu ngầm của Hải quân Algeria sẽ tăng lên đến 4 chiếc.
Việt Nam
Hãng tin Itar-Tass dẫn lời Phó tổng giám đốc Phòng thiết kế kỹ thuật hải quân trung ương Sergei Smirnov cho biết, Nga sẽ hoàn tất và bàn giao chiếc tàu ngầm điện-diesel Project 636 đầu tiên cho Việt Nam vào năm 2013 theo hợp đồng mà hai nước đã ký kết. Theo báo chí quốc tế, cuối năm 2009, Việt Nam đã ký với Nga hợp đồng mua 6 chiếc tàu ngầm Project 636 “Varshavyanka” với tổng trị giá 1,8 tỷ USD.
Các nhà máy đóng tàu thuộc Hải quân Nga cam kết kể từ năm 2013, mỗi năm sẽ bàn giao cho phía Việt Nam 1 tàu ngầm Project 636.
Theo hợp đồng này, các nhà máy đóng tàu thuộc Hải quân Nga cam kết kể từ năm 2013, mỗi năm sẽ bàn giao cho phía Việt Nam 1 tàu ngầm Project 636. Như vậy, dự kiến đến năm 2018, toàn bộ 6 chiếc tàu ngầm sẽ được bàn giao hết cho phía đặt hàng. Không chỉ cung cấp tàu ngầm, tháng 3/2010, Bộ trưởng Quốc phòng Nga A. Serdyukov còn tuyên bố, hải quân Nga sẽ giúp Hải quân Việt Nam xây dựng hệ thống cảng và căn cứ dành cho tàu ngầm.
Một số quốc gia khác
Ba Lan đã mua một chiếc Project 877EM, số hiệu 291 vào năm 1986. Romania mua một chiếc tàu ngầm lớp Kilo Project 877E, Delfinul 521 và được chuyển giao vào tháng 12/1986. Venezuela đã ký bản ghi nhớ mua 3 chiếc. Trong khu vực Đông Nam Á, Indonesia đã đặt mua hai chiếc Project 636 vào năm 2007 và có ý định mua thêm.
Nguyễn Hoàng (Tổng hợp)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét