SINGAPORE - Ông Tập Cận Bình, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc có phát biểu hôm thứ Hai tại Singapore, như để xoa dịu những tổn thương trong quan hệ với các nước trong khu vực, trong chuyến thăm Singapore nhân kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Singapore - Trung Quốc, ông cho biết rằng Châu Á là ngôi nhà chung cho Trung Quốc và các nước láng giềng.
Ông trấn an các nước trong khu vực rằng Bắc Kinh coi trọng tất cả các nước lớn nhỏ...
Trong nhiều tháng qua một số hàng động của Trung Quốc đã gây lo lắng cho các nước láng giềng, trái ngược với cam kết "phát triển hòa bình" của chính họ.
Bắc Kinh vẫn còn rất vụng về trong những hành động của họ, các nhà ngoại giao đang thực hiện các biện pháp "chữa cháy" nhiều hơn là hướng các bước đi chính sách quan trọng của khu vực.
Một yếu tố quan trọng là sự trở lại của Hoa Kỳ ở khu vực, nhưng cũng có vấn đề trong việc hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc.
Trong năm ngoái Việt Nam và Malaysia đã cùng nhau nộp đơn lên Liên Hiệp Quốc về thềm lục địa mở rộng. Điều này như một tuyên bố mạnh mẽ chủ quyền đối với một số vùng ở Biển Đông. Bắc Kinh cho rằng đây là thái độ khiêu khích cao độ và họ đã phản đối và cho rằng các nước "đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Trung Quốc trên biển Đông (Việt Nam)".
Theo chuyên gia an ninh hàng hải Sam Bateman của đại học quốc tế Nanyang thì Trung Quốc khá nhạy cảm với những hành động của hải quân Mỹ ở Biển Đông (Việt Nam) điều đó thấy rõ qua vụ va chạm với tàu hải quân Mỹ ở gần đảo Hải Nam năm trước. Trong khi đó Hoa Kỳ lo lắng về các mối đe dọa gây ra bởi Trung Quốc ở Biển Đông( Việt Nam) sẽ ảnh hưởng đến tự do hàng hải.
Trong khi đó đầu năm nay một nguồn tin của quan chức Trung Quốc cho hay Trung Quốc coi Biển Đông (Việt Nam) là lợi ích cốt lõi ngang bằng với Đài Loan và Tây Tạng. Tuyên bố này dấy lên sự quan tâm hơn nữa của Hoa Kỳ và càng rõ ràng hơn nữa khi Trung Quốc thực hiện các chính sách quyết đoán và ngày càng gia tăng trong khu vực . Trung Quốc chưa bao giờ có những tuyên bố tương tự, và thất bại của họ đã xác nhận tuyên bố của họ không giải quyết được vấn đề gì.
Như một hệ quả, trong tháng Bảy, tại Diễn đàn khu khực ASEAN, Ngoại trưởng Hillary đã tuyên bố vùng Biển Đông (Việt Nam) là lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ trong vấn đề an toàn và tự do hàng hải và yêu cầu Trung Quốc cùng ASEAN xây dựng một quy tắc ứng xử để giải quyết tranh chấp.
Các quan chức Trung Quốc có lẽ có cảm giác như bị một cuộc phục kích và phát biểu một cách giận dữ, và điều tồi tệ hơn nữa là Bắc Kinh lại thực hiện một cuộc tập trận ở vùng biển phía Nam Trung Quốc trong tháng đó.
Tại Đông Bắc Á, trong vụ chìm tàu chiến Cheonan, Bắc Kinh đã không chọn chính sách chỉ trích Bình Nhưỡng. Nhưng Bắc Kinh lại phản ứng mạnh mẽ khi Hàn Quốc và Mỹ tập trận ở biển Hoàng Hải, gần vùng biển Trung Quốc. Phản ứng mạnh mẽ của Bắc Kinh trong việc Nhật bắt giữ ngư dân lại càng gây ra một thiệt hại lớn hơn nữa.
Đột nhiên người khổng lồ lành tính này càng ngày cảng trở thành một mối đe dọa, các biện pháp ngoại giao nặng nề, thô cứng, thiếu tính chuyên nghiệp và không có sự chủ động. Vì sao có điều đó ?
Tác giả Linda Jakobson Viện nghiên cứu hòa bình Quốc tế Stockholm có một nghiên cứu mới đây về chính sách đối ngoại của Trung Quốc như sau.Rằng họ không có một sự tính toán, không có một sự đồng thuận về các chính sách đối ngoại.
Thay vào đó là sự tranh giành ảnh hưởng đối với các nhà lãnh đạo hàng đầu của các quan chức cao cấp chính phủ, các sỹ quan quân đội, các quan chức, trí chức chính quyền địa phương, các nhà nghiên cứu, các doanh nghiệp và phương tiện truyền thông ...
Đồng thời, sức mạnh của Bộ Ngoại giao Trung Quốc càng suy yếu. Có hai lý do cho việc này, Trung Quốc ngày càng gia tăng vai trò trên trường quốc tế và ngày càng gia tăng sự phức tạp của nhiều vấn đề dẫn đến sự gia tăng của các cơ quan chính sách. Bộ Ngoại giao phải dựa vào các cơ quan này và lại phải cạnh tranh ảnh hưởng với họ.
Thứ hai là quyền lực của Bộ Ngoại giao trong Đảng Cộng Sản Trung Quốc đang bị thu hẹp. Họ không có một đại diện trong Bộ chính trị. Ngoại trưởng Dương Khiết Trì được xếp hàng thứ năm hoặc thứ sáu trong giao thức tại các cuộc họp quan trọng với các đoàn đại biểu nước ngoài.
Kết quả là một sự thiếu phối hợp trong việc hoạch định chính sách đối ngoại, cùng một sự việc nhưng các cơ quan khác nhau phản ứng lại khác nhau. Ví dụ như phản ứng của quân đội trong việc Mỹ - Hàn tập trận lại mạnh hơn Bộ Ngoại giao.
"Quân đội Trung Quốc không còn dấu diếm sức mạnh của họ nữa "- Jakobson. Thêm vào đó là một làn sóng chủ nghĩa dân tộc ngầm khắp Trung Quốc, có thể sẽ có "hiệu lực ràng buộc" các nhà lãnh đạo của họ, Jakobson cho biết thêm.
Việc thiếu một thực thể mạnh mẽ để phối hợp hoạch định chính sách đối ngoại tại Trung Quốc đang xảy ra vào lúc đất nước của họ cần sự lãnh đạo mạnh mẽ trong lĩnh vực này.
Khi khủng hoảng xảy ra họ cần phải phản ứng khóe léo, và khi họ không làm như vậy họ đã phá vỡ thành tựu từ ba thập kỷ qua từ thời Đạng Tiểu Bình. Trung Quốc cần có một cơ chế hoạch định chính sách đối ngoại sớm hơn.
(Theo Chinapost)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét